Кіріспе

VAX 11 – Digital компаниясы әзірлеген және өндірген Virtual Address eXtension (VAX) нұсқаулар жиынтығы архитектурасын (ISA) қолдайтын 32 биттік суперминиминекомпьютерлер отбасы. Әзірлеу жұмысы 1976 жылы басталды. Олар өздері қуатты машиналар болғаннан бөлек, пайдаланушы режимінде PDP 11 кодын орындау мүмкіндігін де ұсынады (сондықтан VAX 11-дегі 11 саны), бұл қолданыстағы клиенттер үшін жаңартуға үйлесімді жол ұсынады. Серияның алғашқы машинасы VAX 11/780 1977 жылдың қазан айында жарияланды. Data General және Hewlett Packard сияқты бұрынғы бәсекелестері VAX дизайнының енгізілуіне және оның жылдам жаңаруына тиімді жауап бере алмады. DEC, VAX 11/780-ге арзан 11/750, ал 1982 жылы 11/730 және 11/725 модельдерін қосты. Бастапқыда VAX 11/790 және VAX 11/795 деп аталған қуатты модельдер VAX 8600 сериясы деп қайта аталды. VAX 11 желісі 1988 жылы тоқтатылды, оның орнына төменгі деңгейде MicroVAX отбасы, ал жоғары деңгейде VAX 8000 отбасы келді.

VAX-11/780

VAX 11 тіркелгілері 31 23 15 07 06 05 04 03 02 01 00 (бит позициясы) Жалпы тіркелгілер R0 Тіркелгі 0 R1 Тіркелгі 1 R2 Тіркелгі 2 R3 Тіркелгі 3 R4 Тіркелгі 4 R5 Тіркелгі 5 R6 Тіркелгі 6 R7 Тіркелгі 7 R8 Тіркелгі 8 R9 Тіркелгі 9 R10 Тіркелгі 10 R11 Тіркелгі 11 Индекстік тіркелгілер R12 / AP Тіркелгі 12 / Аргумент көрсеткіші R13 / FP Тіркелгі 13 / Фрейм көрсеткіші R14 / SP Тіркелгі 14 / Стек көрсеткіші Бағдарламалық тіркелгіш R15 / PC Тіркелгі 15 / Бағдарламалық тіркелгіш Мәртебелік флагтар I V N Z C Процессордың мәртебелік сөзі Ағымдық нүктелік мәртебелік тіркелгі VAX 11/780, "Star" кодовый атымен белгілі, 1977 жылдың 25 қазанында DEC акционерлерінің жылдық мәжілісінде таныстырылды. Бұл VAX архитектурасын жүзеге асырған алғашқы компьютер. KA780 орталық процессор (CPU) Schottky транзисторлы логикалық (TTL) құрылғыларынан құралған, 200 нс цикл уақыты (5 МГц) және 2 КБ кэш жадына ие. Жад пен кіріс-шығыс (I/O) синхронды артқы панельдің өзара байланысы (SBI) арқылы қол жеткізіледі. Процессор микробағдарламаланған. Микрокод жүктелу кезінде 8 дюймдік дискеттен жүктеледі, оны PDP 11/03 алдыңғы процессор басқарады, ол жергілікті және қашықтық диагностикасын жүргізу үшін қолданылады. VAX 11/780 бастапқыда бір немесе екі MS780 C жад контроллері арқылы 8 МБ дейін жадты қолдады, әр контроллер 128 КБ-тан 4 МБ дейін жадты қолдайды. Кейінірек шыққан MS780 E жад контроллері 4 МБ-тан 64 МБ дейін жадты қолдайды, бұл VAX 11/780-ке барлығы 128 МБ дейін жадты қолдауға мүмкіндік береді. KA780 29 биттік физикалық адрестік кеңістікке ие, бұл теориялық түрде 512 МБ жадты қолдануға мүмкіндік береді. Жад 4 немесе 16 кбит металл-оксидты жартылай өткізгіш (MOS) RAM чиптерінен құралған, олар жад массиві карталарына орнатылған. Әр жад контроллері 16 массивтік картаны басқарады. Жады қателерді түзету кодымен (ECC) қорғалған. VAX 11/780 кіріс-шығыс үшін Unibus және Massbus қолданады. Unibus терминалдар мен принтерлер сияқты төмен жылдамдықты перифериялық құрылғыларды, ал Massbus жоғары жылдамдықты диск және магниттік лента құрылғыларын қосу үшін қолданылады. 1982 жылдың желтоқсанында RA сериялы дискілер енгізілгеннен кейін Unibus жоғары жылдамдықты перифериялық құрылғылар үшін де қолданылды. Екі шина да шинаны SBI-мен байланыстыратын адаптерлермен қамтамасыз етілген. Барлық жүйелерде стандартты түрде бір Unibus болады, максимум төртке дейін қолдау көрсетіледі. Massbus міндетті емес, максимум төртке дейін қолдау көрсетіледі. VAX 11/780 Компьютерлік өзара байланысты (CI) да қолдайды, бұл дискілерді қосу және оларды басқа VAX компьютерлерімен бөлісуге арналған меншік желі. Бұл мүмкіндік VAX компьютерлерін VMS кластерінде біріктіруге мүмкіндік береді. Digital VAX 11/780 өнімділігін кейінгі VAX модельдерінің өнімділігін сипаттау үшін эталондық нүкте ретінде пайдаланды. VAX 11/780 өнімділігі 1 VAX өнімділік бірлігі (немесе 1.0 VUP) ретінде белгілі болды. Басқа VAX модельдері VAX 11/780 өнімділігінің еселігі ретінде бағаланады, мысалы, 2.0 VUPs VAX VAX 11/780-ге қарағанда екі есе жылдам.

VAX-11/782

VAX 11/782, кодтық атауы "Атлас", 1982 жылы ұсынылған екі процессорлы VAX 11/780. Екі процессор да бірдей MA780 көп портты жад шинасын бөліседі және жүйе асимметриялық түрде жұмыс істейді, яғни негізгі процессор барлық кіріс-шығыс операцияларын және процестерді жоспарлауды жүзеге асырады, ал екінші, қосымша процессор тек күрделі есептеулерді орындау үшін қолданылады. Көп ағымды, есептеуге көп күш қажетті тапсырмалар үшін жүйенің өнімділігі VAX 11/780-ге қарағанда 1,8 есеге дейін артады.

VAX-11/785

VAX 11/785, "Суперстар" кодолық атымен 1984 жылдың сәуір айында ұсынылды. Оның KA785 процессоры негізінен жылдам KA780, оның процессор циклының уақыты 133 нс (7,52 МГц), ал KA780 процессор циклының уақыты 200 нс (5 МГц) -қа қарағанда, 1,5 VUP өнімділігін қамтамасыз етеді. Процессор циклының уақытын қысқарту Fairchild Advanced Schottky TTL (FAST) логикасын пайдалану арқылы іске асырылады. Логикалық қақпалар тізбегін қолдану қуат тұтынуын азайтады және VAX 11/780-ге қарағанда сенімділікті арттырады. KA750 процессоры 320 нс цикл уақытымен (3,125 МГц) және 0,6 VUP рейтингімен жұмыс істейді. 11/780 консольдік процессоры арқылы 8 дюймдік дискетадан жүктеліп іске қосылса, VAX 11/750 бірінші деңгейде жүктеу және диагностика үшін TU58 (DECtape II) кассеталық жетегімен жабдықталған.

VAX-11/751

VAX 11/750. Қатты қорғалған тіреуге орнатылатын құрылғы.

VAX-11/730

1982 жылғы сәуірде ұсынылған VAX 11/730, "Nebula" кодолық атымен белгілі, процессор үшін AMD Am2900 чиптерін қолдана отырып, VAX архитектурасының тағы да ықшам, тағы да төмен өнімділікке ие биттік кесіндік нұсқасы болып табылады. KA730 CPU-дың цикл уақыты 270 нс (3,70 МГц) және VUPs көрсеткіші 0,3-ке тең.

VAX-11/725

Кодтық атауы "LCN" ("Төмен құнды тұмандық"), бұл VAX 11/730-ның құны төмендетілген моделі. Ол VAX 11/730 сияқты KA730 процессорын қолданады, бірақ шу мен жылуды азайту үшін жасалған ықшам корпусқа орналасқан ("55 дБ" және "575 Вт (макс. )"), бұл оны кеңсе ортасында пайдалануға ыңғайлы етеді. Ол 3 МБ дейін жадты қолдайды.

VAX-11/790 және VAX-11/795

VAX 11/790 және VAX 11/795 сәйкесінше VAX 8600 және VAX 8650-нің алғашқы атаулары болды.

Қалған машиналар

Сиэтл қаласындағы Living Computer Museum, Вашингтон штатында VAX 11/780 5 (далалық жаңартудан өткен VAX 11/780) жүйесі OpenVMS 7.3 іске қосылған күйде сақталады. Калифорния штатындағы Маунтин-Вью компьютер тарихы мұражайының тұрақты коллекциясында үш VAX 11/780 жүйесі, сондай-ақ бір VAX 11/725, бір VAX 11/730 және бір VAX 11/750 бар. Германиядағы RECHENWERK Computer & Technikmuseum Halle мұражайының тұрақты көрмесінде VAX 11/730 және VAX 11/780-нің Шығыс Германияда жасалған сирек кездесетін Robotron K 1840 клоны қойылған. Verde Binario ретрокомпьютерлік қауымдастығының VAX 11/780 жүйесі бар, оған олар күнтізбе арнап шығарды. Нью-Кенсингтон қаласындағы Large Scale Systems Museum мұражайында VAX 11/785, VAX 11/780, VAX 11/750 және VAX 11/730 жүйелері сақталады. Индиана штатындағы Блумингтон университетінің Людди информатика, есептеу техникасы және инженерлік мектебі VAX 11/780 және сол дәуірдің басқа да түрлі компьютерлерін көрмеге қойған.