Кіріспе
Джером – Пенсильвания штатының Сомерсет округіндегі халық санағымен белгіленген елді мекен. 2010 жылғы мәлімет бойынша, халқы 779 адамды құрайды. Ол Джонстаун, Пенсильвания, метрополитендік статистикалық аймағының құрамына кіреді. Джером – Пенсильвания штатының Сомерсет округіндегі Конемоу муниципалитетінің және соған жақын орналасқан Дэвидсвилл, Томас Миллс, Тир Хилл, Шенор, Хиясота және Холсоппл елді мекендерінің бір бөлігі болып табылады.
География
Жером (40.210047, 78.985652) координаталарында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, бұл халық тығыздығы жоқ ауданның (CDP) жалпы ауданы 2.6 шаршы миль (7 км²) құрайды, оның барлығы құрлық. Жеромнің теңіз деңгейінен биіктігі 547 метрді (1796 фут) құрайды.
Демография
2010 жылғы халық санауында, қаланың аты көмір компаниясының лауазымды адамының ұлы Джером Коулсонның есімімен аталады. Қала көбінесе Хорватия, Польша, Венгрия, Ресей және Италиядан келген иммигранттармен толып, әсіресе Альпілік Трентино провинциясынан және Доломити ди Брента аймағының бөлігі болған Баналедегі Сан-Лоренцо қаласынан, сондай-ақ жергілікті шотланд-ирландтықтар, уэльстіктер және неміс текті адамдармен құрылды. Джером Камбрия-Сомерсет ауданындағы ең ірі көмір шахтасы болды. Джеромдағы ағаштан салынған үйлердің басым бөлігі екі типте болды: екі қабатты жартылай жеке тұрғын үйлер және кішкентай жеке коттедждер. Осы алғашқы үйлердің көпшілігі бүгінге дейін сақталған. Бұл үйлер, әсіресе 1970 жылға дейінгі кезеңде, көбінесе үлкен көкөніс бақтарымен, жеміс ағаштарымен және жүзімдіктермен қоршалған. Үй шараптары жергілікті ерекшелік саналатын. Өзінің экономикалық өркендеу кезеңінде Джером 300 орындық кинотеатр, банк, қонақ үй, автосалон, бірнеше азық-түлік және шаруашылық тауарлары дүкендері, бірнеше таверналар, электр құралдары дүкені, YMCA және боулинг аллеясымен мақтанды. Жергілікті тавернада бочче ойнау алаңы жиі қолданылды. Шахтада 1000-нан астам адам жұмыс істеді. Сол кездегі тұрғындар Джером халқының ең жоғарғы деңгейі шамамен 3000 адамды құрағанын айтады, бірақ бұл ақпарат әлі құжатталмаған. Дегенмен, Джером халқы қалааралық көлік жүйесіне қаланы қосу үшін капиталдық инвестицияларды қажет ететін деңгейде болды. 1908 жылдың өзінде Джеромнан жақын орналасқан Джонстаун қаласына электр трамвайы жүргізілуі ұсынылды. 1921 жылы жобаға мемлекеттік облигациялар арқылы қаржыландыру жүзеге асырылып, құрылысы аяқталып, қызмет басталды. Трамвай Джером аялдамасынан әр екі сағат сайын шығып, 60 минуттық сапардан кейін Джонстаун қаласының орталық бөлігіндегі Мейн-стрит көшесіне жетті. Трамвай қызметін оңтүстікке қарай Босвелл, Дженнерс, Сомерсет және Роквудқа дейін ұзарту үшін жер учаскесі алынды, бірақ жол құрылысы басталған жоқ. Джонстаунға қатынайтын қызмет 1933 жылы тоқтатылды. Жеке, Балтимор және Огайо темір жолының (B&O) тармақ желісі Джером мен оның көмір кенішін қамтамасыз етіп, қазіргі Бенсон ауданындағы B&O магистраліне қосылды. 1932 жылдың 29 шілдесінде Джером кенішінде болған жер асты жарылысынан екі кенші бірден, ал тағы екеуі күйіктен кейін қайтыс болды. Бұл кен тарихындағы ең ірі апат болып саналады. Көмір шахтасы 1954 жылы жабылды. Джером тез арада жатын бөлмелі қауымға айналды. Қала 1990 жылдарға дейін этникалық ерекшелігін және рухын сақтап келді. Мысалы, Джером ерікті өрт сөндіру бөлімі 1952 жылы құрылып, алғашқы президенті Стив Жиронда болды. Өрт сөндірушілердің ерікті бөлімі бүгінге дейін қоғамдық өмірдің маңызды орталығы болып табылады. 1955 жылы Дорфман және Хоффман компаниясы бұрынғы Хиллман компаниясының дүкен ғимаратында киім фабрикасын ашып, Джеромға 200 жұмыс орны әкелді. Фабрика 1964 жылға дейін жұмыс істеді. 1970 жылдары бұрынғы тау-кен өндірісі ғимараттарында ағаш өңдеу зауыты жұмыс істеді. 1975 жылы желдің салдарынан ағаш өңдеу зауыты өртеніп, қалған тау-кен ғимараттары бұзылды. Ұлттық футбол лигасының қақпашысы Джефф Хостеллер (1985-1997 жылдар аралығында карьералық жолы) Джеромның жанындағы фермада өсті. Хостеллер Нью-Йорк Гиантс командасын Супер Боул XXV турнирінде Буффало Биллс командасынан 20-19 есебімен жеңіске жеткізді (1990 жылғы Нью-Йорк Гиантс маусымын қараңыз). Джером тумасы Брайан Феррари 1992 жылы АҚШ-тың Олимпиадалық марафон іріктеу сынақтарына қатысты. Феррари сондай-ақ 10 000 метрге екі NCAA II дивизионының чемпионатында және бір ұлттық кросс-кантри чемпионатында жеңіске жетті. 1998 жылы Джером тумалары Дик Трашок және Томми Кальманир Невада университетінің, Реноның ғасыр командасына енді. Кальминер 1946-1948 жылдары Невада командасының шабуыл шебінде ойнады, кейін Лос-Анджелес Рамс және Балтимор Колтс командаларында өнер көрсетті. Трашок Невадада үздік жүгіруші болды, кейін Неваданың бас футбол жаттықтырушысы (1959-1968) және спорттық директоры (1970-1986) қызметін атқарды. Джеромның Тони Вензон (1915-1971) 1957-1971 жылдары Ұлттық лиганың бейсбол төрешісі болды, соның ішінде 1959, 1962 және 1969 жылғы Барлық Жұлдыздар ойындары мен 1963 және 1965 жылғы Әлем серияларында төрешілік жасады. Джаз кларнетшісі, топ жетекшісі және композитор Тед Лак (1914-1968) Джеромда туған.
1922-1923 жылдардағы кеншілер ереуілі
Жером – Біріккен шахта жұмысшылары одағының бірнеше кәсіподақ құру әрекеттерінің ортасы болды. Осы әрекеттердің ең маңыздысы және ең ұзаққа созғандары – 14 сәуір 1922 жылы, Қайырлы жұма күні таңертең басталған ереуіл. Оны жергілікті кенші Джордж Грегори басқарды, ал сырттан келген одақ жақтастары көмектесті. Жером сияқты кәсіподаққа қосылмаған шахталарда ереуіл болатыны туралы әңгімелер бірнеше апта бойы тарады. Шындығында, 24 наурызда Біріккен шахта жұмысшылары одағының Бас саясат комитеті бүкіл ел бойынша 200 000 кәсіподаққа қосылмаған кеншілерді 1 сәуірде жоспарланған жалпыұлттық ереуілге қатысуға шақырды, бұл шақыру қазіргі кәсіподақ шартының аяқталуымен сәйкес келеді. Ұйымдастырушылар қарулы компания полициясының бақылауынан жасырынып, кеншілерді жұмыстан шығуға үндеген буклеттер мен жарнама парақшаларын таратып, оларды мұнда және мұнда таратты.
Хиллман Коулдың көзқарасы
Өз кезегінде, Hillman Coal and Coke компаниясы Сомерсет окруғындағы екі көмір қаласы – Джером мен Босвеллде өзінің қасақана игілігін көрсеткенін сендірді, бірақ Hillman бақылауындағы шахтерлер келіспеді, бұл ереуіл көрсетті. Әрине, Hillman осы қалаларды темір қауырсынмен басқарды; мысалы, Джеромге көлікпен кіру үшін қарулы жеке күзетшілердің қатаң тексеруінен өту қажет болды. Бірақ Hillman Босвеллді бірқатар қосымша ыңғайлылықтармен де жабдықтады, мысалы, орта мектеп, орталық бизнес ауданы және оның тұрғын үйлері үшін кірпіштен салынған құрылыс. Ал Джеромда компания YMCA, бильярд залы, боулинг алаңы, етхана, көкөніс дүкені, театр және пошта бөлімінен тұратын қоғамдық орталық салды, сондай-ақ Hillman Supply Company дүкені де болды. 1921 жылдың қазан айында Hillman өзінің жұмыскерлері үшін Джеромның бірінші ұлттық банкін құрды. Бұл 1921 жылы Джонстауннан (жоғарыда айтылғандай) трамвай желісін салуға мүмкіндік берді, бұл пойызбен салыстырғанда саяхатты оңай және жиі жасады. Hillman тіпті Джеромда маңызды капиталдық қайта инвестиция жасады, 1922 жылдың 2 сәуірінде желдің салдарынан болған өртте алғашқы құрылысы қирағаннан кейін кірпіштен жаңа қоғамдық орталықты қайта салды. Дегенмен, Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін бірнеше жыл бойы бүкіл елде көмірге деген сұраныс күрт және үздіксіз төмендеді. Оған жауап ретінде Hillman Элла және Паттерсон (Аллегей округы) және Наоми (Файет округы) шахталарын жапты, бірақ Босвелл мен Джеромда өндірісті сақтап қалды. 1921 жылдың ортасында компания жылдық есебінде акционерлеріне былай деді: «Көмірге деген сұраныс соншалықты азайды және кәсіподақ емес кен орындарынан бәсекелестік соншалықты күшті болды, сіздің компанияңыздың кәсіподақ емес кен орындары жалақыны қайта қараусыз жұмыс істей алмайтыны анық болды. Осы жағдайдың нәтижесінде 1921 жылдың 16 шілдесінде Джером шахталарында жалақы төмендетілді». Hillman Coal and Coke компаниясы Джером мен Босвеллдегі барлық көмір операциялары бойынша 1919 жылы 8,225 миллион долларлық кіріске шамамен 925 000 долларлық операциялық пайда, ал 1921 жылы 4,475 миллион долларлық кіріске шамамен 336 000 долларлық операциялық пайда тапты. Бірақ Джером ашумен толы болды. Hillman Coal & Coke 1921 жылғы дефляция кезінде шахтерлердің жалақысын екінші рет қысқартты және жұмыс жағдайлары шахтерлердің пікірінше, қатал және қатаң болып қалды. Сонымен қатар, кен иелері жақында жалақы төлеуді тоқтатты және шахтерлерден «өлі жұмыс» атқаруды күтті, яғни кен орындарынан битум емес топырақтарды, тақтатасты және қоқыстарды алып тастауды. Грегори және жергілікті шахтерлер «Сокольниапольскавьеромда», Джером поляк соқырларының залында бірнеше құпия митингтер өткізді, бірақ олардың қаншалықты құпия болғанын білу қиын, өйткені бір жиынға 600-дан астам адам қатысты. Қауіпті сезінген Hillman 1922 жылдың наурыз айының соңында қаланы күзеткен қарулы күзетшілерін көбейтті. Hillman полициясы Джеромға кірмес бұрын барлық көліктерді тоқтатып тексеруді жүргізді. Шағын кәсіподақ емес шахталарда шашыраңқы жұмыс тоқтатулар басталды. 1 сәуірде Кембрия округындағы Сент-Майкл шахтасында жартылай жұмыс тоқтату басталды және сәуірдің 5-іне дейін күш алды, ал Уинберге жақын, Сомерсет округындағы 36-шахтада 6 сәуірде жұмыс тоқтатылды.
Пауэрс Хэпгуд және оның жұмысы
11 сәуірде Джон Брофи, Біріккен шахта жұмысшылары одағының 2-ауданының президенті, 23 жастағы Гарвард түлегі Пауэрс Хапгудтан, ол сүйікті жағдайынан бас тартып, шахтер болып жұмыс істеуге және Сомерсет округінің одаққа қосылмаған шахталарын ұйымдастыруға көмектесуге ерікті болып келе ме деп сұрады. Хапгуд Джером мен Босвеллде жұмысын бастады. АҚШ-тың Даниядағы елшісінің туысы, сырттан жұмсақ көрінетін Хапгуд, бастапқыда кейбір одақтың шенеуніктерінен сындарға ұшырады, бірақ, көрінерінде, шахтаның тереңінен иық-иыққа жұмыс істеген шахтерлер арасында емес. Төрт он жылдан кейін Брофи Хапгуд туралы: «Ол шынайы, мейірімді және ақымақтыққа дейін батыл болды. Менің айтуым, ол кейде жағдайды жеткілікті түрде қарастырмай, алға ұмтылатын. Соның салдарынан, кейде қатты қиындықтарға тап болды», - деп жазды. Джеромде Хапгуд Грегоримен танысты. Грегори бастапқыда Хапгудтан гөрі қиын жағдайға бейім болғанмен, ол жиі және дауыстап дұға оқығандықтан «Дұғашы Джордж» деген лақап атымен танымал болды, ол жергілікті шерифтің тыйым салу шараларына қатысты уәкілдік алған қатаң абыздан бас тартқан адам еді. Грегори мен Хапгудтың идеалдары мен әлеуметтік көзқарастары жақын болды. Екеуі де өмір бойы дос болып қалды. Шахташы ретінде тікелей жұмыс істеуден басқа, Хапгуд Сомерсет көмір кендерін ұйымдастыру үшін үш тәсілге сүйенді: азаматтық мойынсұнбаушылық, сот процесі және жариялау. Біріншіден, Махатма Ганди мен Мартин Лютер Кингтің әдістерін еске түсіретін жаңа тәсілдермен, Хапгуд бейбіт азаматтық мойынсұнбаушылыққа көп сенді. Көмір қалалары сол кезде корпорациялардың толыққанды жеке меншігінде болды, сондықтан компаниялардың көзінде рұхсатсыз көшеде жүру – бұл заңбұзушылық саналды. Хапгуд Сомерсет округінде ереуіл кезінде оннан астам рет пикет желісінде және шерулердің алдында тұтқындалды. (Хапгуд, Грегори және басқалар Уолл-стриттегі әртүрлі корпоративтік кеңселерге де пикетке барды, онда олар тұтқындалуға шақырмады, бірақ айтарлықтай жағымды жариялылық пен қолжетімділікке қол жеткізді.) Хапгудтың тұтқындалуы оған сот жүйесіне жол ашты, онда Хапгуд өзінің және шахтерлердің процессуалдық және конституциялық құқықтарын талап етті. Шын мәнінде, Сомерсет округінің көмір ереуілінің маңызды бөлігі Сомерсет округінің судьясы Джон Беркидің сот залында өтті, онда кен иелері кейде, бірақ әрқашан емес, судья Беркидің әділ шешімдерімен жеңіске жетті. Хапгуд ереуіл жалғасып жатқанда, Сомерсет округінің шахтерлерінің жағдайы АҚШ-тың бас беттерінде жарияланды. Ереуілдің басынан бастап Хапгуд, Брофи, Грегори және басқа да кәсіподақ жетекшілері қоғамдық пікірдің қаншалықты маңызды рөл атқаратынын түсінді; бұл адамдар бүгінгі ең жақсы тәжірибелерге де сай келетін күрделі қоғамдық қатынастар бағдарламасына қатысты. Нью-Йоркте бағдарлама жағымды баспасөз жариялауын, тиімді қоғамдық істерді, Нью-Йорк мэрінің шахтерлер жағында араласуын, метродағы тікелей үндеулерді және тіпті Джон Д. Рокфеллер кіші сияқты кен иелерінің қолдауын қамтамасыз етті, олардың отбасылары Грей, Дженнерс, Акоста, Ральфтон және Рэндолфтағы ереуілдегі Сомерсет округінің көмір кендеріне иелік етті. Кейінірек Грегори және басқа шахтерлер президент Уоррен Г. Хардингпен кездесу үшін Вашингтонға сапарлады.
Жеромодағы шабуыл басталады
14 сәуірде Жером шахтерлері жұмысқа дайындалып, шахта басына жиналды, бірақ шахтаға түсуден бас тартты. Бланкенхорн өзінің ереуіл тарихында былай деп жазды: "Көмірші жақсы қарым-қатынас уәделерімен татуластыруға тырысты, «Оның қандай пайдасы бар? Біз осы сөзді он жыл бойы естіп келеміз», - деп шулады Грегори. «Егер жұмысқа бармасаңдар, мен бұл шахтаны жабамын, шөп ауызға дейін өсіп кеткенше», - [көмірші] жауап берді. ДиДжианкомо деген жас шахтер: «Мен қабықтанғанша, сол шөпті жеймін», - деп қарсы айғайлады. Осылайша ереуіл басталды. Адамдар аккордеонмен жетектеп, Жером қаласынан өтіп, одақ ұйымдастырушылары түске қарай келгенге дейін жалғасқан үлкен митингке қатысты. Кен иелері қатты таң қалды, мұндай жағдай бұрын ешқашан болған емес – олардың үстемдігіне қарсы табысты жалпы қарсылық. Жеромдегі оқиға жағдайды ширықтырды; келесі күндері ереуіл кәсіподаққа мүше емес шахталарға – Хиясота, Келсо, Босвелл, Дженнерс, Листи, Акоста, Грей және басқа да жерлерге тарады. Бір апта ішінде аймақтық кәсіподақ емес көмір жұмысын тоқтату күшіне енді. Жером ереуілінің маңыздылығы сол жердегі алғашқы және ең ірі кәсіподақ емес шахта болды, ол Біріккен шахтерлер одағы шақырған жалпыұлттық ереуілге қосылды, осылайша ереуілге түйін тілмесін берді, немесе Бланкенхорн өзінің кітабының мазмұнында айтқандай, «Жеромнің жарылысы». 1922 жылғы ереуіл Біріккен шахтерлер одағы тарихындағы ең ірі акцияға айналды. Ең қызу шағында битумды және антрацит кен орындарында 500 000-нан астам одақты және одақтан тыс шахтерлер жұмыстан шықты. Жером он алты айға созылған ереуілдің салдарынан баспаналы лагерьге айналды. Мысалы, 1922 жылдың мамыр айының ортасында 29 Сомерсет округінің шериф орынбасарлары Джеромді күзетті, олармен бірге үлкен полиция күші және Пенсильвания штаты полициясының бөлімшесі болды. Бірнеше айдан кейін штаттық милиция келді. Осы кезеңде Hillman Coal компаниясы шахтерлердің отбасыларын компанияға тиесілі үйлерден жүйелі түрде шығара бастады. Бланкенхорн келтіргендей, Hillman жазбаларына сәйкес, Джеромдағы 192 отбасы көшеге шығарылды, бұл сол кездегі Hillman шахтасындағы жұмысшылардың үштен бірін құрады. Үйсіз ереуілшілер мен олардың отбасылары үшін жақын маңдағы шаруалардың жерінде «шатырлы қала» құрылды. Осы жерде және Сомерсет округінің басқа жерлеріндегі шығарып тастаулар халықтың ерекше қайырымдылығын оятты. Нью-Йорк қаласының мэрі тағайындаған комиссия, Сомерсет округінің көмір шахталарынан метроны іске қосу үшін көмір алған, «суықтан зардап шеккен жүздеген ереуілшілерді» тапты, «шатырларда, тауық үйлерінде, сарайларда және басқа да импровизацияланған үйлерде аяқтары жалаңаш және қанға батқан әйелдер мен балаларды көрді» және тұру және жұмыс жағдайлары «азамат соғысына дейінгі құлдардың жағдайларынан да нашар» деп мәлімдеді. Джон Д. Рокфеллер кіші, оның отбасы бірнеше Сомерсет округіне қарасты көмір шахтасына ие болды, бірақ Жеромге емес, былай деп жазды: «Менің ойымша, осы округтегі шахтерлердің наразылықтары негізді, мен барлық шыншылдықпен және ынтамен операторлардың қазіргі еңбек саясатын, маған ақылсыз және әділетсіз болып көрінетін, түбегейлі өзгертуге шақырдым». Ереуіл ұзақ және қатыгез болғанына қарамастан, сақталды; Компания кейіннен ереуіл басталғандағы шамамен 750 шахтердің шамамен 100-і ғана қатарынан шығып, ерте жұмысқа оралды деп мәлімдеді. 1923 жылғы ереуілдің соңғы күндері саботаж актілерінде бірнеше ғимараттар, теміржол көпірлері және басқа да мүлік динамитпен қиратылды. Үйсіз ереуілшілер отбасыларына арналған баспана динамитпен жарылды. 1923 жылдың 19 шілдесінде динамит Жером маңындағы Стоникрик өзенін қамтитын 200 футтық болат теміржол көпірін қиратты. Сомерсет округінің шерифі Дж. В. Гриффит журналист Бланкенхорнға жарылыстарға ереуілшілер де, компания қызметкерлері де жауапты екенін айтты. «Жұмысын жалғастыруды қалаған күзетшілер де, ереуілшілер де қауіп төндірді», - деді шериф Гриффит.
Жеромодағы шабуылдың нәтижелері
Ереуіл ауданда елеулі қиындықтар туғызды, тіпті екі тараптан да жиі зорлық-зомбылыққа ұласты, бірақ жағдай толығымен нашар болған жоқ. "The Nation" журналының жазушысы Бланкенхорн, Питтсбургтен келген жас студент және кәсіподақ ұйымдастырушысы Вискоскидің оқиғасын баяндады. Бланкенхорн жазғандай, Вискоски «өзінің ерекше мүмкіндігін пайдаланып, шахтерлерді ереуілге дайындады. Ол компанияға тек «кәсіподақпен» ісі жоқ бір адамды хабарлады, ал компания оны адал түрде жұмыстан шығарды». Кейін, Хиллман оның әрекетін байқамас бұрын Джеромнан қашып кетудің қажеттігін сезінген Вискоски, полиция қызметкерлерін оған бақылау-өткізу пункттерінен еркін өтуге рұқсат беруге көндірді, «осылайша ол Дженнерстегі әпкесіне бара алды». 1922 жылдың тамызында кәсіподақ шахтерлер кәсіподаққа мүше емес шахтерлерді қамтымайтын жаңа келісімшартқа келісті. Келісімшарттан тыс қалған Джером және Сомерсет округының басқа шахталарындағы шахтерлер 1923 жылдың 14 тамызында жұмысқа оралуға келісіп, тағы он екі ай жұмыс істеді. «Көмір шахталарындағы отбасылар терең автократиялық әлеуметтік, экономикалық және саяси жүйеде өмір сүрді, бұл жүйе сырттан қарағанда қарапайым, тәжірибелік қамқорлықпен жамылған». Ереуілден кейін Джером тығыз байланыста болған, бірнеше буынға созылған және бүгінге дейін маңызды біріктіруші элементтерді ұсынатын, күшейе түскен және төзімді әлеуметтік құрылымның бастамасымен пайда болды.
Жеромдағы көмір өндірудің қоршаған ортаға әсері
Жоғарғы Киттанинг формациясының бөлігі болған Джеромдағы жартылай битумдық көмір қабаты шамамен алты фут қалыңдықта, шымшық пен әктаспен жабылған, ал едені тегіс, қатты құмтастан тұрған. 1911 жылы шахтаның күніне 1700 тонна көмір өндіруге қабілеттілігі болды, ал орташа тәуліктік өнім 1020 тоннаны құрады. Тиеу алаңында 80 вагонға арналған төрт жол болды. Көмір алдымен машиналық тербелгіш экрандар арқылы, содан кейін конвейермен және тиеу кезінде қолмен тазартылды. Арсен мен сынап сияқты ауыр металдар үйіндіден тікелей жақын жерге сіңіп шықты. 1970 жылдары жергілікті электр станциялары үйіндіден қосымша көмір алудың тиімді әдістерін тапқаннан кейін үйінді алынып тасталды. Одан кейін төбеде кішкентай жарақат қалды. Джером шахтасынан ағып шыққан судың көп бөлігі Томас Миллстегі Бенс Крик өзенінің оңтүстік саласына құйылды. Бенс Крик бұрын шағалалы балықтардың мол мекені болған. Шахтадан шыққан суда темірдің жоғары концентрациясы болды, ол 1900 жылдан 1994 жылға дейін Бенс Крик өзенінің төменгі ағысын тиімсіз етуге себеп болды. "Стоникрик-Конемау өзенін жақсарту жобасы" (SCRIP) атты жергілікті коммерциялық емес ұйым үйлестірген қалпына келтіру жобасы (1992-1994 жылдары салынған, 2002 жылы қайта жаңартылған) Бенс Крик өзеніндегі судан темірдің зиянды заттарын шөгіндіру арқылы оны қалпына келтірді. Бенс Крик жобасы, сондай-ақ Рок Туннель жобасы деп белгілі, SCRIP-тің шахталық суды дренаждау бойынша алғашқы тәжірибесі болып табылады (Бенс Крик туралы мәліметтер парағын қараңыз). Кейіннен SCRIP Сомерсет және Камбрия округтеріндегі басқа да өзендерді қалпына келтірді. SCRIP-тің күш-жігерін толықтырып, "Троут без лимита" ұйымының Тау-тау лаурелі бөлімшесі Бенс Крик өзенінде балықтардың санын арттыруға бағытталған маңызды мекен-жайды жақсарту жобасын аяқтады. Бүгінде Бенс Крик өзенінде бұлақ, қоңыр және көкжаңбырлы алабұғалар бар. Олардың кейбіреулері жасанды түрде қоныстандырылса, ал жабайы түрлерін өзеннің бастауында табуға болады.
Жеромның шіркеулері
Оның тарихының көп бөлігінде Жеромның әлеуметтік өмірі шіркеулер айналасында болды. Бұл шіркеулер негізін қалау ретімен:
Мейпл Спрингс бауырластық шіркеуі. 1849 жылы Сомерсет округіндегі Берлин қаласындағы алдыңғы қауымнан құрылған. Қазіргі орнындағы алғашқы шіркеу, Спринг Роуд пен Мейпл Спрингс Роудтың солтүстік-шығыс бұрышы, 1875 жылы салынды. Қазіргі атауы 1894 жылы қабылданды. Қазіргі ғимараты 1905 жылы салынды, 1950 жылы кеңейтілді, 1968 жылы тағы кеңейтілді. Қасиетті Крест Рим-католик шіркеуі. 1911 жылы құрылған. Ғимарат, Мектеп көшесі мен Бірінші даңғылдың оңтүстік-шығыс бұрышы, 1913 жылы аяқталды. Қауым 1995 жылы Дэвидсвиллдегі Сент-Анн Рим-католик шіркеуімен біріктірілді. Жером ғимараты жабылып, сатылды. Рус православие шіркеуінің Қасиетті Мариям Анасының көтерілуі шіркеуі. 1911 жылы құрылған. Ғимарат 1918 жылы Фронт даңғылы мен Пенн даңғылы арасындағы жерге, қазіргі (2007) Жером Назареттік шіркеуінің батысында салынды. 1974 жылы қауым жабылып, ғимарат бұзылды. Сс. Петр мен Пауыл Византиялық католик шіркеуі. 1913 жылы құрылған. Алғашқы ғимарат 1913 жылы аяқталды, 1935 жылы өрттен кейін Көмір даңғылының жанындағы Филипс көшесінің батыс жағында қайта салынды. 1985 және 1996 жылдары жаңартылды. Шіркеу Виндбердегі Сент-Мэри шіркеуінің бөлігі ретінде қызмет етеді. Жером евангелистік лютеран шіркеуі. Ғимарат, Пенн даңғылы, Оук көшесінің басында, 1914 жылы Юнион шіркеуі ретінде аяқталды, бірнеше протестанттық қауымдарға, соның ішінде Біріккен бауырластар, методистер, пресвитериан және лютеран қауымдарына құлшылық ету үшін арналды. Лютеран қауымы 1919 жылы ресми түрде құрылды. 1925 жылы қауымның шешімімен тек лютерандыққа бейімделді. 1974 жылы ғимарат кеңейтілді. Жером ғимараты 1997 жылы жабылып, мүшелері Дэвидсвиллдегі Сент-Дэвид евангелистік лютеран шіркеуіне немесе Босвеллдегі Сент-Эндрю евангелистік лютеран шіркеуіне көшіп кетті. Жером Назареттік шіркеуі. 1928 жылы құрылған. Ғимарат, Фронт даңғылының солтүстік жағындағы Пенн даңғылында, 1969 жылы аяқталды. Шіркеу шамамен 2014 жылы жабылып, мүшелері Босвеллдегі Жаңа Өмір шіркеуіне көшіп кетті. (Барлық көше атаулары Google Maps арқылы тексерілді, 2007 жылдың 14 шілдесінде қол жеткізілді; сілтеме төменде берілген.)
Бауырлас және қоғамдық ұйымдар
Америка легионы 802-посты, 1946 жылдың 5 қаңтарында тіркелген. Джерром Америка легионы әйелдерінің көмекші тобы, 1947 жылы құрылған. Джерром спортшылар қауымдастығы. Джерром ерікті өрт сөндіру бөлімі, 1952 жылдың 2 маусымында тіркелген.
Таңдалған негізгі сілтемелер
Бланкенхорн, Х. 1924. Кәсіподақ үшін күрес: Көмір өнеркәсібіндегі кәсіподақтар мәселесі және демократиялық қозғалыстың проблемаларын зерттеу; 1922-23 жылдарғы Сомерсет ереуілінің материалдарына негізделген. (H. W. Wilson Co., Arno & The New York Times қайта басылымы, 1969). Брофи, Дж. 1964. Шахташының өмірі. (Висконсин университетінің баспасы). 14-тарау: Сомерсет округінің ереуілі. Бюссель, Р. 1999. Гарвардтан еңбекшілер қатарына: Пауэрс Хэпгуд және американдық жұмысшы класы. (Пенсильвания мемлекеттік университетінің баспасы). 3-тарау: Сомерсет ереуілі. (қатты мұқаба); (жұмсақ мұқаба). Джером: Өткенге саяхат. Еске алу кітабы. 2000 жыл. 2000 жылғы Джеромға оралу. (спиральмен тілген, жеке басылым, Джером).
Jerome: A Stroll in the Past. Commemorative book. 2000. Year 2000 Jerome Homecoming. (Spiral bound book, published privately, Jerome).
Жером тарихы веб-сайттары мен жүктемелер
Жеромның көмір өндіру тарихының фотосуреттері. Виндбер көмір кен орталығының картасы, Жеромның басқа жергілікті көмір шахталарына жақын орналасқандығын көрсетеді. Питтсбург Университетінің Еңбек мұрасы Цифрлық мұрағатындағы "Сомерсет көмір ереуілі". Индиана Пенсильвания Университетінің Арнайы жинақтары мен мұрағаттарындағы "Одақтық күрестің тамаша тарихы". Сомерсет округінің көмір ереуілі туралы баяндама, оның зорлық-зомбылығы және әсіресе әйелдерге тиген қиындықтары туралы мәліметтер бар. Сондай-ақ, Жеромде түсірілген, үйлерінен шығарылған кеншілер отбасының суретіне назар аударыңыз. "Сомерсет кеншілерінің ереуілі жетінші айына енді". Америка Біріккен Кеншілер Одағының 2-ауданы басып шығарған плакат, 1922 жылғы қазан. Contentdm Collection, Digital Archives, Indiana University of Pennsylvania-дан PDF нысанында жүктеуге болады. "Сомерсет кеншілерінің ісі". Америка Біріккен Кеншілер Одағының 2-ауданы басып шығарған хабарлама, мерзімі көрсетілмеген. Питтсбург Университетінің Еңбек мұрасы Цифрлық мұрағатынан jpg нысанында қол жетімді. Бір кеншінің әңгімесі: Джеймс Орланди айтқан бейресми ауызша тарих. Бір үй шаруасының әйелінің әңгімесі: Роза Орланди Пеллиццари айтқан бейресми ауызша тарих. Жеромнің алғашқы онжылдықтарының суреттері. Конемоғ қалалық аймағының бастауыш мектебі, бұрынғы Жером бастауыш мектебі, 1910 Пенн авенюі, Жером.