Кіріспе

DC Comics Universe-дегі ойдан шығарылған кейіпкер.

Зор Эль – DC Comics баспасынан шыққан американдық комикстерде кездесетін ойдан шығарылған кейіпкер. Ол – криптондық, Жор-Элдің інісі, Алураның күйеуі, Суперқыздың әкесі және Суперменнің әкесінің інісі. DC Comics-тің Алтын және Күміс дәуірлеріндегі Зор-Элдің дәстүрлі бейнелеулерінде ол қызы Караға қамқорлықпен қараған, баласын Жерге қауіпсіз жерге жіберу арқылы ағасы Жор-Эл сияқты әрекет еткен мейірімді ғалым ретінде көрсетілген. 2000 жылдардың ортасында DC, Зор-Элдің кейіптемесімен тәжірибе жасап, тіпті оны қысқа мерзімге ағасына деген өшпенділікпен ашуланған ғалым ретінде бейнелеген. Осыған ұқсас бейнелеу кейіпкер телесериал "Смоллвилл" үшін бейімделгенде де қолданылды. 2010 жылдардағы, DC-нің "The New 52" қайта құруынан кейінгі оқиғаларда Зор-Эл, Суперқыз бен Суперменнің қарсыласы болды, оны Брэйниак зұлым Киборг Суперменге айналдырды. Зор-Элді "Суперқыз" фильмінде Саймон Уорд сомдады. Кристофер Хейердал "Смоллвилл" телесериалында оның зұлымды бейнесін ойнады. Роберт Гант кейіпкерді "Суперқыз" телесериалының алғашқы екі маусымында, ал Джейсон Бехр – алтыншы маусымында сомдады.

Жариялану тарихы

Zor El алғаш рет Action Comics #252 (мамыр 1959) нөмірінде пайда болды және оны Отто Биндер мен Аль Пластино жасады.

Жер-Бір

Зор-Эл Кризиске дейінгі кезеңде Криптонда климатты зерттейтін ғалым болды және планетаның күрт жойылуы туралы ағасы Жор-Элдің болжамдарын сенген санаулы ғалымдардың бірі еді. Планета жарылғанда, Арго қаласы өмірлік ауамен қоршалған күйінде қауіпсіз түрде ғарышқа ұшырылды (кейінірек, Акция комиксінің #316 (қыркүйек 1964) нұсқасында, Зор-Эл салған ауа райы күмбезі қаланы құтқарып қалды). Жарылыс Арго қаласының астындағы жерді криптонитке айналдырды, бірақ Зор-Эл және басқа да аман қалғандар бетін қорғасын парақтарымен жапты. Криптондықтар көп жылдар бойы тірі қалып, Кэра Криптонның жойылғаннан кейін көп ұзамай дүниеге келді. Арго қаласының соңы метеорлық шабуыл қорғасын қаптамасында тесіктер жасап, аман қалғандарды қауіпті криптонит сәулесіне ұшыратқанда келді. Зор-Эл зымыран жасап, оны қызы Караны Жерге жіберу үшін пайдаланды. Супермен оны танымайды деп қорқып, өйткені ол Криптонды нәресте кезінде тастап кеткен, Караның ата-анасы Болат адамның костюміне ұқсас костюм дайындады. Кейінірек, Зор-Элдің түсі арқылы Супергерлге оның ата-анасы Аргоның соңғы сәттерінде Тірі қалу аймағына (Фантом аймағына ұқсас) телепортталғандығы айтылды. Супергерл оларды Акция комиксінің #310 (наурыз 1964) басылымында құтқара алды, ал Зор-Эл мен Алура Кандорда өмір сүре бастады. Бөтелке қала кеңейгеннен кейін Зор-Эл мен Алура Жаңа Криптонға/Рокинге қоныс аударды.

Жер-2

Жер-2 ғаламшарында Зор Л және Аллура (әріптемесі басқа) Караны Жер-2 ғаламшарына жіберіп, ол жерде Power Girl атанды. Бұл Зор Л психология саласындағы сарапшы болды және Кара үшін ғарыш кемесінің ішінде виртуалды шындық камерасын құрды. Жер-2-ге жол тартқанда (Кал Л-ге қарағанда ерекше, ұзақ жолмен) ракета ішінде өсіп-өскен кезінде, Криптондағы өмірі қалай болғандағысын бастан өткерді. Зор Л мен Аллура Криптон жарылғанда қаза тапты. Бұл Зор Л нұсқасы Арго қаласында емес, Кандорда тұрды. Зор Л Showcase #98 (1978 жылғы наурыз) журналында бір рет ғана пайда болды.

Дағдарыстан кейінгі және нөлдік сағат (туылғаннан бастап) және шексіз дағдарыс уақыт сызықтары

"Криптоннан келген Суперқыз" сюжеттік желісінде, Супермен/Бэтмен #8-13 (2004 жылғы мамыр-қазан) Зор-Эл, Кал-Эл кетпес бұрын қызын Криптоннан жіберді. Оның Жерге бірінші жетіп, Кал-Элді бала кезінен тәрбиелеуге көмектесуі күтілді. Бірақ ол стазисте қалды, ал кемесі Жерге бірнеше жылдан кейін ғана жетті. Сөйтіп, ол көтеруге тиіс нәресте ол жеткіншекке жеткен кезде ересек адамға айналды. Лекс Лютор Қара криптонитін пайдаланып, Караны жақсы және жаман бөліктерге бөлгеннен кейін, жаман Кара Зор-Элдің шын мәнінде қызын немере інісін өлтіру үшін жібергенін мәлімдеді, себебі ол үлкен ағасына реніштенген және Жор-Эл әулетінің Криптонның құлауынан кейін жалғасуын жек көреді. Бұл рас немесе жалған болсын, Кара өзінің бұл жағын қабылдамайды. Жаңа Суперқыз сериясында Зор-Элдің тарихы мен қарым-қатынасы туралы жаңа мәліметтер маңызды рөл атқарады. Зор-Эл 16-шы нөмірде аян ретінде пайда болып, Караға не болғанын және неге оны Кал-Элді өлтіру үшін Жерге жібергенін түсіндірді. Зор-Эл Фантомдық аймақты түрме ретінде пайдалануға қарсы болды, себебі ол оның теріс пайдаланылуы мүмкін деп ойлады, қан төгілмегендіктен ол қылмыскерлермен күресудің оңай жолы болды. Арго қаласының аймағында ол ағасы Жор-Эл сияқты сенімді ғалым болды және сол кезде Күн тастары (Криптонның кристалл технологиясы) бойынша жұмыс істеді. Ол Жор-Элмен Фантомдық аймақты пайдалану туралы дауласып, оны қолдаудан бас тартуға тырысты. Зор-Эл әркім Фантомдық аймаққа кірген сайын бірдеңе шығатынын байқады, ол Фантомдар түрінде көрінетін. Бұл Фантомдар адамдарды баурап алып, Криптонда тәртіпсіздік тудырды. Зор-Эл оларды Күн тастары арқылы тоқтатуға болатынын анықтады, бірақ баурағандардың денелері жойылды. Бірақ Зор-Элге сенбеді және оны қауіпті есімі жоқ адам деп санады. Бұл Зор-Элдің жаман кейіпкер екенін көрсететін шашыраңқы естеліктерді біріктіріп, түсіндірді, соның ішінде мектеп оқушыларын Караны "өлген" деп мазақтауы (олар бұрыннан баурағандықтан) және Алураның Караға оны өлтіріп, "әкеңді мақтан етуді" айтуы (ол да баурағандықтан, бұл мазақ емес, оның бастапқы тұлғасынан қалған шын өтініш) және оның Кал-Элді өлтіруді қалаған бастапқы идеясы. Оқиға аяқталғанда, Эль үйі Фантомдардың қарғысына ұшырағаны анықталды, себебі олар оларды түрмеде ұстағандар деп қарады. Эль әулетінің мүшелері қайда барса, Фантомдар сонда келеді. Жерді құтқару үшін ол Караны Кал-Элді жоюға және Эль әулетінің өсуін тоқтатуға жіберуі керек еді. Бірақ осы сюжеттік желінің соңында Зор-Элдің және Фантомдардың Жерге шабуыл жасауының бейнелері Мониторлардың Суперқыз Жаңа Жер ғаламына жататынын анықтау үшін жасаған алдауы екені белгілі болды. Ол осы ғаламның Суперқызы екенін білгеннен кейін, "тест" кезінде келтірген зиянды өтеу үшін өзіне сеніп тапсырылды. Алайда, Монитор Зор-Эл және Криптонның Фантомдары туралы естеліктердің шынайы болғанын мәлімдеді.

Жаңа Криптон

#24-тегі келесі флэшбек, көрінетіндей, Монитордың айғағына қайшы келеді, "Жаңа Жер" Зор Эль ғалым емес, ал Алура ғалым болған екенін көрсетеді. Қазіргі уақыттағы сюжет желісінде Зор Эль Рейнджер болған және ағасымен жақсы қарым-қатынаста болған. Оның ынталандыруымен Алура Караны Жерге жіберген кемені жобалады, ол Кал-Элдің қорғаушысы және Криптонды еске алатын соңғы тірі жандаушы болды (өйткені Кал-Эл нәресте еді). Жаңа Жердің нағыз Зор Элі туралы әзірге қосымша мәлімет жоқ. Action Comics #869-да Зор Эль әйелі Алурамен бірге Криптонның құлауынан Арго қаласын қорғау үшін қорғаныш күмбезін жасағаны айтылады. Дегенмен, Криптонның жарылуына кінәлі Брейниак жұмысты аяқтау үшін оралды. Ол Аргоны Кандордың "бөтелке қаласымен" біріктірді және "қайталамалы ақпарат" деп санағандарды өлтірді. Супермен Брейниактың кемесінен осы қаланы табады. Зор Эль мен Алура Кал-Элмен байланысып, қыздары туралы сұрап біледі. Кейіннен оны Реактрон өлтірді. Supergirl (5-том) #43-те Зор Эль Криптонның Суретшілер гильдиясының белгілі мүшесі ретінде сипатталған, ал Кара оның шығармашылық құштарлығын бөліседі. "Қара түн" кроссоверінде, Кара мен Алура Зор Эльдің қабірін зиярат етіп, Жердегі жағдайды талқылағанда, Зор Эль әйелі мен қызына шабуыл жасауға дайын "Қара шам" корпусының мүшесі ретінде қайта тіріледі. Жаңа Криптон ғалымдары планетаның айналасына қара сақинаның қуат көзіне қарсы энергиядан тұратын қорғаныш өрісін орнатып, Зор Эльдің оң қолын кесіп, оның шабуылдауын тоқтатып қойды.

Жаңа 52

2011 жылдың қыркүйегінде «Жаңа 52» DC комикстерінің хронологиясын жаңартты. Осы жаңа уақыт желісінде Суперқыз I'noxia планетасында естелігі жоғалған Киборг Суперменді табады. Ол – Зор-Эл, Криптонның жойылғаннан кейін Брейниак құтқарған және оның ғаламдағы күшті түрлерді іздеу үшін барлаушысы ретінде жартылай адам, жартылай машинаға айналдырған. Оның тарихында, қызғаныш пен наразылығына қарамастан, Зор-Эл Криптонның құлайтынын айтқан Жор-Элді тыңдаған. Брейниак технологиясын қолданып, Арго қаласының айналасына күмбез орнатып, Аргоның қорғаныс өрісі бұзылған жағдайда Караны Жерге жіберу үшін ғарыш зымыранын жасады. Бірақ ол әйелі мен қызына жоспары туралы ештеңе айтпады. Жарылысқа бірнеше минут қалғанда, ол қызын ұйықтатып, оны ғарыш капсуласына салып, ғарышқа ұшырды. Әйелі оның Криптонның тағдыры туралы дұрыс болғанын түсінгенге дейін оны өлтіруге тырысты. Арго қаласы Криптоннан ұзақ өмір сүрді, бірақ көп ұзаққа соқпады. Өзін-өзі қамтамасыз ете алмағандықтан, жеті миллион тұрғыны бар қала құрып кетті. Зор-Эл көмек сигналын жіберді, бірақ Брейниак қаланы тапқан кезде оннан да аз адам тірі қалды. Брейниак Зор-Элді киборгқа айналдырып, естелігін өшіріп, өзіне қызмет ету үшін қайта бағдарламалады. Бірақ Зор-Эл бағынуға дайын болған жоқ. Ол өтетін кемелділікке жету және жоғалған естеліктерін қайтару туралы ойда болды. Жаңа Зор-Эл «Киборг Супермен» деген лақап ат берген Суперқызбен бірнеше рет кездесіп, шайқасты. Зор-Эл соңында Брейниакқа қарсы бүлік көтерді. Ол ауыр жеңіліске ұшырап, өлгендей қалдырылды. Бірақ оның жүйелері қайта іске қосылып, естеліктері қалпына келді. Зор-Эл өзінің неге айналғанына және не істегеніне қатты қайғырды. Ол Арго қаласын қайтару және Криптонды қайта құру туралы ойға келді, бұл қызы үшін екеніне өзін-өзі көндірді. Алайда, оның таңдаған әдісі Жер тұрғындарының өмірін құрбан етуді талап етті, бұл Суперқызды оны тоқтатуға мәжбүр етті. Оны жеңгеннен кейін, Кара әкесіне Аргоны құтқарудың басқа жолын табуға болатынын және ол оған көмектесер еді, бірақ ол оны қаламағанын айтты. Дегенмен, ол әкесінен бас тартқысы келмеді. Зор-Эл доктор Веритастың зертханасына жеткізіліп, оның кибернетикалық бөліктері алынып, TychoTech технологиясын қолданып денесі қайта құрыла бастады. Оның қызы оны әлі де келіп көріп, әкесінен бас тартқысы келмеді, бірақ Зор-Эл ұйықтап жатқандай болып, жауап бермеді. Тек Индиго Суперқызды өлтіруге жақындағанда ғана ол әрекет етіп, Индигоны жыртып жіберді. Ол тек қызының өмірін сақтап қалғанымен, Ұлттық қала тұрғындары оның әрекеттері Суперқыздың тек әкесі болғандықтан ғана кісі өлтірушіні қорғап отырғанын растады деп ойлады. Зор-Эл ДЭО-ға тұтқынға алынып, жасырын базаға жеткізіліп, қамалды. Ол жерде оны Мистер Оз барып, оның ұстауындағы қызыл плазмалық қауіпсіздік жүйесін іске қосып, оны күшсіз қалдырып, суға батып өлдірді, бұл оған мейірімділікпен жасалған өлтіру деп ойлады.

Күштері мен қабілеттері

Зор-Элде Жердің сары күн сәулесінің әсерінен криптониялықтарға тән барлық күш-қуат пен әлсіздіктер бар. Брейниак оны киборг ретінде қайта жандандырғаннан кейін, ол бұрынғыдан да күшті, жылдам және қабілетті болды. Ол кибернетикалық көзінен немесе денесінен энергиялық шоқтарды шығара алады. Оның оң қолы ойлаған кез келген қаруға айнала алады, бірақ бұл мүмкіндік шектеулі. Earth One нұсқасы климатология саласында сарапшы.

Теледидар

Зор-Эл "Криптон синдромы" атты "Супердостар" эпизодында пайда болады. Зор-Эл "Смоллвилл" сериалында Кристофер Хейердал ойнаған рөлде көрінеді. Осы нұсқа Лараны шынайы сүйеді және ол Жор-Элдің қарсыласы, ол Лараны өзінен ұрлап алды деп ойлап, оны жек көреді. Бұған қоса, ол Зодқа Криптонды жоюға көмектескен кенші, өзі Раоның пайғамбарлықтарының бірі екеніне сеніп, Жерде құдай ретінде өмір сүретін Жаңа Криптонды құруға тырысады. Криптонның жойылғанда ол қаза табады, бірақ оның клоны аман қалып, Жерде Кларк Кентке қарсы жау болады. Зор-Эл "Supergirl" телесериалында Роберт Гант (бірінші және екінші маусымдарда) және Джейсон Бехр (алтыншы маусымда) ойнаған рөлдерде пайда болады. Осы нұсқа Арго қаласын Криптонның жойылуынан құтқарып, сонымен қатар "Медуза" вирусын – биоқару ретінде жасады. "Шексіз жерлердегі дағдарыс" арқылы жаңартылған уақыт желісінде Зор-Эл Криптонның жойылуынан қашу үшін өзін Фантом аймағына жіберді, кейіннен оны Супергерл құтқарады.

Фильм

Зор-Эл «Супергерл» сериалында пайда болады, оны Саймон Уорд сомдайды. Зор-Эл «Супермен/Бэтмен: Апокалипсис» фильміндегі флэшбэк сахнасында сөйлемейтін эпизодтық рөлде көрінеді. Зор-Эл «Супермен: Шексіздік» анимациялық фильмінде Стивен Руттың дауысымен дыбысталады. Осы нұсқасы әлі тірі және Кандор қаласында өмір сүреді. Зор-Эл «DC Супер қаһарман қыздары: Жыл қаһарманы» анимациялық сериалында Том Кенни дауыстаған.

Романдар

Зор-Эл Кевин Дж. Андерсонның «Криптонның соңғы күндері» романында кездеседі. Бұл нұсқа Криптонның ең қабілетті ғалымдарының бірі, ағасы Жор-Элден кейін екінші орында тұрады. Зор-Эл Арго Ситидің саяси басшысы болып табылады, ол құрлықтың оңтүстік-шығыс жағалауындағы тар тропикалық түбекте орналасқан. Криптонның адамдар тұрмайтын оңтүстік құрлығындағы жер сілкінісін зерттеу барысында Зор-Эл жаңа жанартауды ашады, бұл планетаның құрылуына әкелуі мүмкін ядролық қысымның артуының белгісі. Брейниак Кандорды ұрлағаннан кейін Жор-Эл комиссар Зодты Рао сәулесін салуға келісім беруге көндіреді, оны Жор-Эл мен Зор-Эл ядродағы қысымды азайту үшін пайдаланады. Зор-Эл Зодтың өзінің ең белсенді қарсыластарын ұрлап, билікті бекітіп жатқанын білгенде, Криптон қалаларын диктаторға қарсы үйлесімді көтеріліске жетектейді. Зод Арго Ситине шабуыл жасауды жоспарлап отырғанын білген Зор-Эл қаланың периметрінде қорғаныс генераторларын салуға бұйрық береді. Бұл қорғаныстар кейіннен Криптонның жойылуынан қаланы құтқару үшін қолданылады (бірақ Зор-Элдің Арго Ситиді құтқару жоспарының аяқталуы сәтті болды ма, жоқ па, ол туралы мәлімделмейді).