Кіріспе

Вашингтон штатындағы тау, АҚШ

Тарих

Үлкен Төрт тауының аты оның басындағы бес шыңның құрметіне қойылмаған. Атының болу себептерінің бірі – оның бір қарлы беткейіндегі көзге көрінетін "төрт" санының пішіні болуы мүмкін, екіншісі – аңғарда аң аулап, қаптап жүрген төрт бауырдың болуы. Мұз үңгірлері орналасқан жердегі қар жинағы "Рукер мұздығы" (шын мәнінде мұздық емес) деп аталды және Каскад тауларындағы ең төменгі нүктедегі тұрақты мұз болып саналады. Үлкен Төрт тауына алғашқы шағылыс 1931 жылдың 19 шілдесінде Форрест Фарр мен Арт Виндердің солтүстік-батыс қырқасы арқылы жасалды. Көптеген ауа райы фронттары Тынық мұхитында пайда болып, солтүстік-шығысқа қарай Каскад тауларына қарай жылжиды. Фронттар жақындағанда, Каскад тауларының шыңдары оларды жоғары итеруге мәжбүр етеді, нәтижесінде ылғал жаңбыр немесе қар түрінде Каскадтарға төгіледі (Орографиялық көтеріліс). Осының салдарынан Каскадтың батыс жағында, әсіресе қыс айларында қар көп жауады. Қыс айларында ауа райы көбінесе бұлтты болады, бірақ жаз айларында Тынық мұхитында күшейетін жоғары қысымдық жүйелердің арқасында жазда көбінесе бұлт болмайды немесе азаяды. Солтүстік Америка тақтасы Тынық мұхиты тақтасын басып өтетін кезде, жанартаулық магмалық белсенділіктің эпизодтары жалғасты. Сонымен қатар, терендер деп аталатын мұхиттық және континенттік литосфераның кішкентай бөліктері 50 миллион жыл бұрын Солтүстік Каскадтарды құрады. Плейстоцен кезеңінде, яғни екі миллион жылдан астам бұрын, мұздықтардың қайта-қайта жылжуы және шегінуі ландшафты тазалап, тау жыныстарының қалдықтарын қалдырды. Өзен аңғарларының U пішіндес қимасы соңғы мұздықтардың нәтижесінде пайда болды. Көтерілу және жарылу, мұздықпен бірге, Солтүстік Каскадтар аймағының биік шыңдарын және терең аңғарларын жасаған басты процестер болды.