Кіріспе
Хартсвилл – АҚШ-тың Оңтүстік Каролина штатындағы Дарлингтон округінің ең ірі қаласы. 1891 жылдың 11 желтоқсанында чартерленген. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 7 764 адамды құрады. Хартсвилл 1996 және 2016 жылдары «All America City» атағын алды. 1986 жылдан бері Хартсвилл Ұлттық Arbor Day Foundation-ның «Ағаш қаласы» болып табылады. Хартсвиллде Кокер университеті мен Флоренс-Дарлингтон техникалық колледжінің филиалы орналасқан. Бұған қоса, қала Оңтүстік Каролина штатының Ғылым және математика мектебі – мемлекеттік пансиондық мектептің орны. Қалаға Хартсвилл аймақтық әуежайы қызмет көрсетеді. Хартсвиллде Sonoco Products Company, Duke Energy-нің H. B. Robinson атом электр станциясы, Novolex және Stingray Boats сияқты бірнеше ірі корпорациялар орналасқан.
Тарих
Хартсвиллдің айналасындағы аймақта бұрын Пи-Ди, Катаваба, Чикора, Эдисто, Сане және Чикора Ваккамау сияқты бірнеше американдық тайпалар мекен еткен, еуропалық қоныс аударушылар келгенге дейін осы өңірде тұрған. Хартсвиллдің алғашқы қонысы шамамен 1760 жылы құрылды. Қала капитан Томас Э. Харттың есімімен аталады, ол ақырында қоғамдастықтың көп бөлігіне ие болды. Харт табысты сауда бизнесін бастады, бірақ 1837-1838 жылдардағы экономикалық төңкеріс кезінде бизнесі мен жерін жоғалтты. 1845 жылы Томас Харттың ұлы Джон Лайд Харт, полковник Лоудан қазіргі Хартсвилл қаласының орталық бөлігіндегі жерді сатып алды. Джон Харт арба фабрикасын, бумен жұмыс істейтін арақ диірменін, астық диірменін, жалпы дүкенді және Хартсвилл баптист шіркеуін ашты. Кейлеб Кокер 1855 жылы ұлы Джеймс Лайд Кокер үшін арба фабрикасын сатып алды. Джеймс Лайд Кокер 1857 жылы Гарвард колледжінде оқыған жаңа егіс шаруашылығы әдістерін енгізу мақсатымен Хартсвиллге келді. Азамат соғысының басталуы осы жоспарға кедері келтірді, ол Конфедерацияда майор болды. Хартсвиллге жараланған күйі оралғанда, плантациясының қираған күйде екенін көрді. Ол плантациясын қайта жаңартып, Хартсвилл қаласына гүлдену әкелуді жоспарлады. Майор Кокер Уэльс Нек орта мектебін құрды, ол кейін Кокер колледжіне айналды. Ол сондай-ақ тұқымдық компания, май зауыты, тыңайтқыш зауыты, Кокер және Компанияның жалпы дүкені, банк және қазіргі Sonoco Products Company деп белгілі Southern Novelty Company компаниясын құрды. Өзінің бизнестегі жетістіктеріне қарамастан, Кокер мен оның отбасы аймақтағы басқа кәсіпкерлерді теміржол салуға көндіре алмады, сондықтан олар өздерінің теміржолын салуға шешім қабылдады, ол 1889 жылы аяқталған Хартсвилл теміржолы болды. Хартсвилл қаласы алғашқы жарғысын 1891 жылдың 11 желтоқсанында, қарқынды экономикалық белсенділік пен өсу кезеңінде алды. Теміржол ақырында Оңтүстік Каролинаның Орталық теміржолының бөлігіне айналды, ал Southern Novelty Company және Carolina Fiber Company бірігіп Sonoco Products Company құрды. Sonoco ақырында әлемдік деңгейде кеңейіп, Fortune 500 компаниясы болды.
География
Хартсвилл солтүстік-батыс Дарлингтон округінде орналасқан (34.369474, −80.080783). АҚШ-тың 15-ші бағдарламалық магистралі қаланың оңтүстік-шығысынан өтеді; ол солтүстік-шығысқа қарай 27 шақырымға Сосиэт Хиллге, 76 шақырымға Лауринбургке (Солтүстік Каролина штаты), және оңтүстік-батысқа қарай 64 шақырымға Самтерге дейін жетеді. Оңтүстік Каролинаның 151-ші тас жолы қаланың оңтүстік-батысынан өтеді; ол оңтүстік-шығысқа қарай 23 шақырымға Дарлингтонға (округ орталығы), ал солтүстік-батысқа қарай 23 шақырымға МакБиге дейін барады. Штаттың астанасы Колумбия оңтүстік-батысқа қарай 113 шақырым қашықтықта орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметінше, Хартсвиллдің жалпы ауданы 710 шаршы километрді құрайды, оның ішінде құрлықтың ауданы және судың ауданы 7,11% немесе 710 шаршы километрді құрайды.
2020 жылғы халық санағы
+Хартсвилл қаласының нәсілдік құрамы: Нәсіл аты – Саны – Пайыздық үлесі. Ақтар – 3,766 – 50.58%. Қара және африкалық американдықтар – 3,149 – 42.29%. Американың жергілікті халықтары – 90 – 0.12%. Азиялықтар – 91 – 1.22%. Басқа/Аралас нәсілділер – 241 – 3.24%. Испандық немесе латиноамерикандықтар – 190 – 2.55%.
2020 жылғы АҚШ халық санауы бойынша, қалада 7,446 адам, 2,934 үй шаруашылығы және 1,860 отбасы тұрады. Халық тығыздығы – шаршы мильге 1257.77 адам. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 50.58% ақтар, 42.29% афроамерикандықтар, 0.12% Американың жергілікті халықтары, 1.22% азиялықтар, 2.55% испандық немесе латиноамерикандықтар және 3.24% екі немесе одан көп нәсілділер. 2,934 үй шаруашылығының 26.5%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 33.8%-ы бірге тұратын жұбайлар, 44.7%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, 16.2%-ы күйеуі жоқ ерлер басқарады, ал 5.3%-ы отбасы емес. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2.41 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3.07 адамды құрайды. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 26.5% – 18 жасқа дейінгілер, 13.5% – 18-24 жас аралығындағылар, 12.2% – 25-34 жас аралығындағылар, 9.2% – 35-44 жас аралығындағылар, 12.8% – 45-54 жас аралығындағылар, 11.7% – 55-64 жас аралығындағылар және 14.0% – 65 жастан асқандар. Орташа жас – 32.7 жас. Халықтың 45.7%-ы ерлер, ал 54.3%-ы әйелдер. Қала бойынша үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 35,487 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 45,556 доллар, жұбайлар отбасының табысы 87,159 доллар, ал отбасы емес үй шаруашылығының табысы 24,200 доллар. Жан басына шаққандағы орташа табыс 23,469 долларды құрайды. Халықтың 28.8%-ы кедейлік шегінен төменде, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 52.0%-ы және 65 жастан асқандардың 19.0%-ы.
Экономика
Аймақтағы ірі жұмыс берушілер қатарында Sonoco Products Company, Nucor Corporation, Carolina Pines Regional Medical Center, Novolex, Stingray Boats, North Industrial Machine және Duke Energy компаниясының H. B. Robinson ядролық электр стансасы бар. Жұмыссыздық деңгейі 4,3%-ды құрайды, бұл 3,9%-ды құрайтын ұлттық орташа көрсеткіштен сәл жоғары. Келесі он жылда жұмыс орындарының өсуі шамамен 27,4% құрауы күтілуде, бұл АҚШ-тың 33,5% орташа көрсеткішінен едәуір төмен. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 29 276 доллар, бұл ұлттық орташа жылдық табыс 53 482 доллардан айтарлықтай төмен.
Өнер және мәдениет
Хартсвилл тұрғындары жыл сайын көптеген фестивальдарға, шерулерге және басқа да шараларға қуана күтеді.
Жыл сайынғы іс-шаралар
Screen on the Green - бұл жазғы шара, онда қала Берри паркінің аумағына 25 фут (8 метр) экран орнатып, лицензияланған фильмдер көрсетеді. Бұл отбасылық, тегін іс-шара. Screen on the Green кейде қалыпты маусымынан тыс, мысалы, мерекелерде де өткізіледі. "Хартсвилл қаласының Жаңа жылдық шеруі: Каролина көшесіндегі керемет" – әр жылдың желтоқсан айында өтетін жыл сайынғы шеру. Оған көптеген жергілікті және аймақтық мектептердің, кәсіпорындардың және басқа да ұйымдардың өкілдері қаланың басты көшесімен шеру тартады. Шерудің соңында Санта Клаус әдетте кездеседі, ол Жаңа жылдың символы болып табылады. Жыл сайынғы қала әкімінің Жаңа жылдық шыршаны жарықтандыру рәсімі Берри паркінде өтеді. Шарада музыкалық және би өнерпаздарының қойылымдары ұйымдастырылады, сондай-ақ жергілікті балалар Санта Клаусқа хаттар жіберуге арналған Сантаның пошта жәшігі ашылады.
Саябақтар
Хартсвилл қаласында бірнеше саябақтар бар. Байерли паркі – көп мақсатты демалыс паркі. Паркте алты футбол алаңы, сегіз софтбол/бейзбол алаңы, екі американдық футбол алаңы, алты теннис корты, сегіз жолақты 400 метрлік жүгіру және жеңіл атлетика жолы, он екі атқыштар ордасы, екі ойын алаңы, демалысқа арналған орын, тамақ сату орындары және «Пиратсвилл» су шашырату алаңы бар. «Пиратсвилл» Оңтүстік Каролина штатындағы ең ірі су шашырату алаңдарының бірі және Дарлингтон округі мектептері жазғы демалысқа кеткен кезде сейсенбіден жексенбіге дейін жұмыс істейді. Бэрри паркі – Хартсвилл қаласының ортасында орналасқан ашық жасыл кеңістік. Онда Хартсвилл ардагерлерінің ескерткіші және ардагерлер аллеясы, сондай-ақ «Таэльс он Таун» қола мүсіні орналасқан. Қоғамдық дәретханалар бар. Бэрри паркі Хартсвилл қаласының «Экрандағы жасыл» кино көрсетулерін, фестивальдар мен басқа да шараларды өткізеді. Centennial Park 1981 жылы Хартсвилл қаласының құрылғанына 100 жыл толуына арналып салынды. Паркте үлкен фонтан және жабық орындықтар бар. Рождество маусымында мұнда жарықтандырылған үлкен металлдан жасалған Рождество шыршасы орналасқан. Лоутон паркі мен павильоны Прествуд көлінің жағасында орналасқан. Лоутон паркінде теннис корттары, демалысқа арналған жабық орындар, жағажай, пирс және ойын алаңдары бар. Ол 1938 жылы Хартсвилл қаласының Жұмыс жөніндегі басқармасының қаржысымен салынған тарихи Лоутон паркі павильонына үй иесі. Бұл нысан – «Жаңа кезең» дәуіріндегі демалыс орындарының үлгісі. Ол 2007 және 2008 жылдары жаңартылды. Оны жеке шаралар үшін пайдалануға болады және лифттері мен асханасы бар. 2015 жылы Лоутон паркінің ойын алаңы қауіпсіздігі мен қолжетімділігін арттыру үшін жаңаланды. Прайд паркінде демалысқа арналған жабық орын, ойын алаңы, дәретханалар және жыл сайынғы «Парктегі Евангелие» сериясы сияқты шараларға арналған ашық сахна бар. Парк Хартсвиллдегі қара нәсілді балаларға арналған алғашқы мемлекеттік мектептің – 1900 жылдан 1921 жылға дейін жұмыс істеген Хартсвилл сыныптық мектебінің орнында салынған, сондай-ақ кейіннен мектеп директоры Генри Х. Батлердің есімімен аталатын Батлер мектебінің орнында салынған. Паркте орналасқан табельдер мен Оңтүстік Каролина тарихи ескерткіші 1922 жылы бұл жерде жексенбілік мектеп ашқан T.J. Джеймс және одан пайда болған Mt. Pisgah Presbyterian шіркеуі туралы мәліметтер береді. Джеймс сонымен қатар ескі сыныптық мектеп ғимаратында Mt. Pisgah балабақшасын ашты. Джеймстің отбасы 1986 жылы құрылған Прайд паркі үшін жерді Хартсвилл қаласына сыйға тартты. The Vista – бұл Кокер даңғылы мен Екінші көше арасындағы теміржол даңғылы бойында салынған жаяу жүргіншілер жолы, ол Оңтүстік Каролинаның Ғылым және математика жөніндегі губернатор мектебі мен Кокер колледжінің бөліктерін Хартсвилл қаласының орталығымен байланыстырады. 2009-10 жылдары Хартсвилл қаласы бұл кеңістікті қайта жаңартып, бұрынғы Хартсвилл теміржол ауласының бір бөлігін пайдаланды, ол бір кезде Хартсвилл қаласының орталығын ірі теміржол желілерімен байланыстырған. The Vista-дағы жасыл кеңістікте серуендеуге арналған жол, тоған, фонтандар және парк орындықтары бар. Хартсвилл иттік паркі Байерли паркінің ішінде салынған. (Бұл әлі салынбаған, бірақ жоспарланған иттік парк, қала жақын арада құрылысын бастайды. Бұл паркке қатысты жоспарлар 2016 жылдың басында жарияланды. Парк үшін жер Кокер даңғылы мен Теміржол даңғылының бұрышында, The Vista-ның жанында қаламен сатып алынды. Иттерге тізгінсіз еркін жүруге рұқсат етіледі және парк қоршаумен екі бөлек аймаққа бөлінеді: үлкен иттерге арналған және кішкентай иттерге арналған. Қалалық әкімдік иелерінен үй жануарларының вакцинацияланғанын растайтын құжаттарды талап етеді. Қазіргі уақытта Бьерли паркінде иттерге арналған қоршалған аумақ бар. Екі бөлім бар (үлкен және кішкентай иттерге арналған), сонымен қатар су станциясы және қалдықтар жинауға арналған қаптар бар.)
Қалалық басқару және бағдарламалар
Хартсвиллде кеңес-басқарушы үкімет жүйесі бар. Хартсвиллдің заң шығару органы – қалалық кеңес, қала әкімінен (мэр) және бір округтан сайланатын алты кеңес мүшесінен тұрады. Қала әкімі жалпы сайлау арқылы сайланады, ал кеңес мүшелерінің бірі өзара сайлаумен қала әкімінің орынбасары (мэр про-тем) болып тағайындалады. Кезекті отырыстар айдың екінші сейсенбісінде өтеді. Қалалық әкімдік 100 E Каролина даңғылында, бұрын Bank of America банкі орналасқан ғимаратта орналасқан. Жаңа қалалық әкімдік 2013 жылдың ортасында ашылды. Хартсвилл тұрғындары оны қала орталығының маңызды жаңаруы деп бағалап, жоғары баға берді.
Бас көше Хартсвилл
Мейн-стрит Хартсвилл бағдарламасы – Хартсвилл қаласы, Жақсы Хартсвилл үшін қоры және Ұлттық Мейн-стрит орталығының бағдарламасы – Оңтүстік Каролинаның Мейн-стрит бағдарламасы арасындағы серіктестік. Бұл ұйым Хартсвилл қаласының дамыған бизнестерге, ойын-сауыққа, демалысқа және тарихи ескерткіштерді сақтауға бағытталған жанды орталықты құруға ұмтылады. Ол ұйымдастыру, насихаттау, дизайн және экономикалық жаңарудан тұратын Мейн-стрит бағдарламасының "Төрт қағидалық тәсілін" қолданады. Мейн-стрит Хартсвилл жергілікті бизнеске арналған "Таңба және бояу" грантын басқарады. Сонымен қатар, Хартсвилл шаруалар базары, Старт-Ап Хартсвилл және Хартсвилл мерекелеріне де жауапты. Олар жергілікті бизнес үшін уақыт-уақыт байқаулар ұйымдастырады.
Білім
Хартсвилл қаласының мемлекеттік мектептері Дарлингтон округі мектеп округі басқарады. 2019–2020 оқу жылына округ 95 383 423,13 доллар көлеміндегі қаржылық бюджетті мақұлдады. Округ бойынша оқушылар мен мұғалімдердің арақатынасы шамамен 16:1, ал округ әр оқушыға шамамен 14 178 доллар жұмсайды.
Жеке мектептер
Томас Харт академиясы (2-ші сыныптан 8-ші сыныпқа дейін) қаланың оңтүстігіне қарай 5 миль (8 км) жерде орналасқан және Хартсвилл пошталық мекенжайымен тіркелген. Эммануэль христиан мектебі (2-ші сыныптан 12-ші сыныпқа дейін), Хартсвилл қаласының шығысында орналасқан. Хартсвилл оқушылары аймақтағы басқа жеке мектептерге, Роберт Э. Ли академиясына (2-ші сыныптан 12-ші сыныпқа дейін) және Тринити колледждік мектебіне (7-ден 12-ші сыныпқа дейін) қатынайды.
Жоғары білім
Кокер университеті – жеке меншік, бакалавр дәрежесін беретін оқу орны, Хартсвилл қаласында орналасқан. Ол төрт жылдық білім беру бағдарламасын ұсынады, ол либералды өнерді практикалық қолдануға, сондай-ақ сабақ бөлмесінде және одан тыс жерлерде тәжірибелік және талқылауға негізделген оқытуға баса назар аударады. Жақын орналасқан Флоренс, Оңтүстік Каролинадағы Флоренс-Дарлингтон техникалық колледжі Хартсвиллде филиал кампусын ұстап тұрады.
Кітапхана
Хартсвиллде Дарлингтон округі кітапхана жүйесінің филиалы бар, ол қоғамдық кітапхана.
Медиа
Хартсвиллді бірнеше жергілікті, аймақтық және мемлекеттік бұқаралық ақпарат құралдары қамтамасыз етеді. SCNow филиалы болған "Hartsville Messenger" жергілікті газет, ал "The State" – бүкіл штат бойынша жаңалықтардың көзі. WBTW News 13, WPDE TV News 15 және WFXB Fox TV жаңалықтар арналары Хартсвилл аймағымен қатар Pee Dee және Grand Strand аймақтарының барлығына да қызмет көрсетеді.
Инфрақұрылым
Хартсвиллдің орталығы және Хартсвиллдің көптеген аудандары қаланың алғаш дамыған кездері қолданыла бастаған стандартты тор көшелер жүйесімен жоспарланған. Дегенмен, қаланың жаңа дамып келе жатқан бөліктерінде, мысалы, Хартсвилл өткелі маңында көшелердің орналасуы дәстүрлі емес. Хартсвилл қаласы Интерстайт-20 тас жолынан 14 миль (23 км) солтүстікке, ал Интерстайт-95 тас жолынан 20 миль (32 км) солтүстік-батысқа қарай орналасқан.
Коммуналдық қызметтер
Хартсвилл қаласы қала шекарасындағы тұрғындарға қоқыс шығару және қайта өңдеу, сондай-ақ сумен жабдықтау қызметтерін ұсынады. Электр қуатымен жабдықтауды Duke Energy және Pee Dee Electric Cooperative жүзеге асырады. Dish Network, DirecTV, AT&T және Spectrum теледидар және интернет қызметтерін ұсынады.
Денсаулық сақтау
Каролина Пайнс аймақтық медициналық орталығы – Хартсвилл қаласының шетінде орналасқан ірі медициналық кешен. Ауруханада 116 төсек-орын бар, бірақ аурухананың ІІІ деңгейлі травматологиялық/Жедел жәрдем бөліміндегі төсек-орындар осы санда ескерілмеген.