Кіріспе
Оңтүстік Каролина штатындағы округ, АҚШ. Йорк округі – АҚШ-тың Оңтүстік Каролина штатының солтүстік-орталық шекарасында орналасқан округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша, округтің халқы 282 090 адамды құрайды. Округ орталығы – Йорк қаласы, ал ең ірі елді мекені – Рок-Хилл қаласы. Округ Interstate 77 тас жолы арқылы қызмет көрсетіледі. Йорк округі Шарлотта-Конкорд-Гастония (Солтүстік Каролина және Оңтүстік Каролина) метрополиялық статистикалық аймағының құрамына кіреді.
York County is a county on the north central border in the U. S. state of South Carolina. As of the 2020 census, the population was 282,090, Its county seat is the city of York, and its most populous community is Rock Hill. The county is served by one Interstate Highway, Interstate 77. York County is part of the Charlotte Concord Gastonia, NC SC Metropolitan Statistical Area.
Колонияға дейінгі және колониялық тарихының алғашқы кезеңдері
Еуропалықтармен алғашқы байланыс кезінде Катаваба тайпасының саны шамамен 6000-қа жуық болған. Олар негізінен егіншілікпен айналысқан. Эрнандо де Сото 1540 жылдары алтын іздеумен осы аймақтан өтіп кеткен. Бірнеше онжылдықтан кейін Хуан Пардо қазіргі Форт-Милл маңында, Катаваба өзенінің шығысында, кейін Катаваба тайпасы екені анықталған, үстемдік құрған американдық тайпаны байқағанын жазды. Оңтүстік Каролина провинциясы 1670 жылы құрылды. Он екі жыл өткен соң ол үш округке бөлінді. Олардың бірі – Крейвен округі, колонияның солтүстік жартысын (қазіргі Йорк округінің оңтүстік жартысын қоса алғанда) қамтыды, ал Йорк округінің солтүстік бөлігі Солтүстік Каролинаның құрамына кірді. Каролина Пьемонты аймағына алғаш қоныстанған еуропалықтар – шотланд-ирландиялық пресвитериандар болды. Олар XVIII ғасырда Британ аралдарынан келген иммигранттардың ең көп санынан тұрды және соңғы болып келгендері болды. Батыс Пенсильваниядағы жер бағасының өсуі және жалдау төлемдерінің артуы оларды оңтүстікке қарай, Ұлы Вагон жолымен жетеледі, және олар 1740 жылдары Катаваба өзенінің батысындағы Upcountry аймағына келе бастады. Олар 1750 жылдары қазіргі Йорк округіне қоныстанды.
Солтүстік Каролинаның ережесі
Екі Каролинаның шекаралары белгіленбей тұрып, Йорк округінің солтүстік бөлігі Солтүстік Каролинаның Блэден округіне қарасты, ал 1750 жылы жаңа құрылған Солтүстік Каролинаның Ансон округіне қосылды (аталған аймаққа алғашқы жер берілімдері мен құжаттары Ансон округінде ресімделді). 1762 жылы Солтүстік Каролинадағы Мекленбург округі батыс Ансон округінен бөлініп шықты және қазіргі Солтүстік Йорк округінің аумағына кірді. Бес жыл өткен соң, бұл аймақ Солтүстік Каролина штатының Трайон округіне қарасты, ол Катаваба өзенінің батысындағы және Роуэн округінің оңтүстігіндегі Солтүстік Каролинаның барлық аумағын қамтыды. Бұл аймақ 1772 жылға дейін Трайон округінің құрамында болып, сол жылы Солтүстік және Оңтүстік Каролина арасындағы шекара осы бөлікте толыққанды белгіленді.
18 ғасыр
1772 жылы Оңтүстік Каролинаға қосылғаннан кейін, аймақтың көп бөлігі «Жаңа иелік» деп аталды. 1785 жылы Йорк округі, жаңа құрылған Оңтүстік Каролина штатының алғашқы округтерінің бірі болды және 1897 жылға дейін оның шекарасы өзгеріссіз қалды. Сол кезде солтүстік-батыс бұрышының шағын бөлігі (Кингс-Маунтин шайқасының орны да осыған кірді) жаңа құрылған Чероки округіне берілді. 1780 жылға қарай Каролинаның жоғарғы аймағында 250 000-нан астам адам тұрған, олардың көп бөлігі шотланд-ирландтық пресвитериандар еді, бірақ Ұлыбританиядан келген басқа да протестанттардың саны да көп болды. Шотланд-ирландтықтар Пенсильвания және Ольстердегідей, Солтүстік Ирландиядағыдай, «клахан» деп аталатын, қауымдық, рулық, туыстық байланысқан топтармен сипатталатын, шашыраңқы қоныстанған үлгіде орналасты. Клахантар пресвитериан шіркеулерінің немесе жиналыс үйлерінің маңында пайда болып, қауымдардың алға басушыларына айналды. Йорк округіндегі «Бес В» шіркеулері – Бетания, Бетел, Бефесда, Беер-Шеба және Булок Крик – барлығы пресвитериандықтар, округтің ең көне шіркеулері болып табылады. Батыстағы достық емес тайпалар – чероки, шауни және крик тайпалары, сондай-ақ Чарльстон қаласындағы ағылшын шенеуніктердің бейжайлығы (олар Артқы ел тұрғындарын өркениетсіз деп есептеді) ерте қоныс аударушыларды жиі үнді шабуылдарының нысанына айналдырды. Сондықтан жергілікті жасақ әскерлері ертедегі полиция күштеріне айналды, аймақты үнділердің немесе құлдардың тудыратын проблемаларына қарсы күзетіп, аймақты аралап жүрген көптеген заңсыз топтарды бақылады. Жасақ әскерлері, немесе «Бейіт роталары», шекарадағы барлық еңбекке қабілетті ер адамдарды тіркеді. Upcountry тұрғындары бастапқыда Американ революциялық соғысында бейтараптықты сақтауға бейімділік танытты, егер оларға тиіспесе, бейтарап қалуға дайын болды; бұл қақтығыс бастапқыда британдық тәж мен Чарльстонның байлары арасындағы күрес ретінде қарастырылды. «Жаңа иелік» 1780 жылы корольдік билікке қарсы белсенді қарсылық көрсетті, тек аймаққа үш «басқыншылықтан» кейін: біріншісі Банастр Тарлтон мен оның «Жасыл драгундарынан», ал екеуі Лорд Корнуоллистен. Штаттың көп бөлігі Чарльстонды басып алғаннан кейін британдықтарға бас иді, бірақ 1780 жылдың мамырындағы Ланкастер округінің жанындағы Уакшоу қырғынынан кейін «Жаңа иелік» тұрғындары аймақтық қарсылыққа қатысты. Уильям «Билли» Хилл, Уильям Браттон және Сэмюэл Уотсон сияқты ерлердің басшылығымен Хактың жеңілісі және Кингс-Маунтин шайқасы «Жаңа иелік» аумағында өтті. Бұл жеңілістер Корнуоллисті солтүстікке қарай итермеледі және оның Йорктаунда бас тартуына әкелді. Британдықтардың жеңілісінен кейін Upcountry тұрғындары өз аймақтарындағы басқару ісіне үлкен үлес қосты. Соғыстан кейін аймақ өте қарқынды өсімді бастан өткерді. АҚШ-тың алғашқы санағында (1790) Йорк округінде 6604 адам тұрды; 923-і құл ретінде тіркелді, округтің құлдарының төрттен бірі тек тоғыз адамға тиесілі болды. 1790 жылы округ халқының 15% -дан азы құлдықта өмір сүрді, ал штат бойынша орташа көрсеткіш 30% құрады. 1786 жылы округтің географиялық орталығындағы бірнеше жолдардың тоғысқан жерінде округ орталығы құрылды. Жаңа қала алғаш Йорк ауылы деп, немесе көбінесе Йорк сотының үйі деп аталды. 1841 жылы қала «Йорквилл» деп аталып өтті. 1823 жылы оның халқы (жергілікті сәулетші Роберт Миллс жазғандай) 441 адамды құрады, оның ішінде 292 ақ және 149 қара нәсілді адам болды. 1840 жылы халық саны 600-ге жетті, ал 1850 жылы Йорквиллде 93 тұрғын үй және 617 тұрғын болды. Азамат соғысына дейінгі жылдары қала төменгі аймақтың плантаторлары үшін жазғы демалыс орны ретінде танымал болды, олар аймақтың тұмауға шалдыққан батпақтарынан қашып, Upstate-тегі қолайлы климатты іздеді. 1860 жылға қарай қала халқы 1300-ден асып, бір онжылдықта 125% -тан астамға өсті. Азамат соғысы кезінде қала одақтың қалаларын басып алған кезде төменгі ел тұрғындары үшін босқындарға пана болатын орталыққа айналды.
XIX ғасырдың аяғы
1868-1871 жылдар аралығында Йорк округі африкалық американдықтарға Ку-Клукс-Клан шабуылдарының ошағына айналды. 1871 жылы Кланның округте шамамен 2000 мүшесі болды. Олардың іс-әрекеттерінің бірі – 1871 жылғы 6 наурызда доктор Дж. Руфус Браттон басшылығымен Джим Уильямсты дарға асу. Кейбіреулер Йорк округін Томас Ф. Диксонның «Клансман: Ку-клукс-кланның тарихи романы» романының оқиға орыны деп санайды, бұл романнан кейін «Ұлттың туысы» атты фильм түсірілді, ал Браттон романың кейіпкерлерінің біріне үлгі болды деседі. Жаңару кезеңінде Йорк округінің көптеген ірі жер иелері өздерінің жерлерінің бір бөлігін шағын фермерлерге сатуға мәжбүр болды. Йорк округіндегі орташа шаруашылықтың көлемі айтарлықтай төмендеді, ал шағын шаруашылықтардың саны артты. 19 ғасырдың соңында Йорк округіндегі ауыл шаруашылығы салыстырмалы түрде шағын шаруашылықтармен және топырақтың қасиеттерін, сондай-ақ диверсификацияның артықшылықтарын білмеумен сипатталды, бұл 1890, 1920 және 1930 жылдардағы ауыл шаруашылығының қиындықтарына әкелді. Соғыс аяқталғаннан кейін Йорк округінде теміржол құрылысы жалғасты, ал 1880 жылы Рок-Хилл мақта фабрикасы – Оңтүстік Каролинадағы алғашқы бумен жұмыс істейтін мақта фабрикасы – ауыл шаруашылығының кеңеюі мен өнеркәсіптік дамудың жаңа дәуірін басталды. Джон Гэри Андерсон құрған Rock Hill Buggy компаниясы кейіннен Оңтүстіктегі алғашқы автомобиль өндіруші зауыты – Андерсон мотор компаниясына айналды. Сонымен қатар, Рок-Хиллдің халқы 1880 жылдан 1895 жылға дейін 809-дан 5500-ден астамға дейін өсті.
20 ғасыр
20-ғасырдың басында Йорк округінде мақта өндірісі басым ауыл шаруашылығы экспорты болып қала берді, тоқыма өнеркәсібі дамуын жалғастырды. Рок-Хилл осы өнеркәсіптің орталығы болды, ал округтің барлық аймақтарында диірмендер гүлденді. Оңтүстік Каролина штатындағы мақтаның ең көп өнімі 1921 жылы жиналды, содан кейін мақта өндірісі ұзақ және тұрақты түрде төмендеді, себебі мақта қоңызының таралуы, топырақ эрозиясы және егіншілік технологияларының механикаландырылуы осыған себеп болды. 1930 жылдардағы «Жаңа мәміле» бағдарламалары фермерлерді басқа дақылдарға көшуге итермеледі, мақта округ экономикасының басты өзегі болып бірте-бірте азды. 1904 жылы Катаваба бөгеті мен электр станциясы құрылысы аяқталды, осымен бірге Уайли көлі де пайда болды. Катаваба электр компаниясы 1899 жылы Уильям К. Уитнер, доктор Гилл Уайли және Роберт Уайлилер құрған. Құрылыс 1900 жылы басталды және толық аяқталғаннан кейін бөгет пен электр станциясы АҚШ-тың оңтүстік-шығыс аймағындағы ең маңызды инженерлік жетістіктердің біріне айналды. Бұл жоба ақырында Duke Power Company компаниясының құрылуына әкелді, содан кейін Солтүстік және Оңтүстік Каролинада Катаваба өзенінде бірнеше бөгеттер мен гидроэлектр станциялары салынды. Катаваба электр станциясы Катаваба аңғарының өнеркәсіптік дамуына түрткіс берді; 1911 жылға қарай миллионнан астам тоқыма өрмекшелері осы станциямен қуаттандырылды.
География және климат
АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 696,09 шаршы миль (1803 км2) құрайды, оның ішінде 681,03 шаршы миль (1764 км2) құрлық, ал 15,06 шаршы миль (39 км2) (2,16%) су. Йорк округі Оңтүстік Каролинаның солтүстік-орталық бөлігінде, Солтүстік Каролина шекарасы бойында орналасқан. Оның табиғи шекараларын батыстан Брод өзені, ал шығыстан Катаваба өзені құрайды. Йорк округінің барлық аумағы Пьемонт аймағында жатыр. Көптеген ауылдық жерлерде тығыз орманды және батыс бөлігінде ауылдық сипатын сақтай отырып, Йорк округі Шарлоттаның ірі қалалық аймағының бір бөлігі болып табылады және округтің ең ірі қаласы Рок-Хилл, сондай-ақ Тега-Кей және Йорк қалалары мен Кловер, Форт-Милл, Хиккори-Гроув, Макконнеллс, Шарон және Лейк-Уайли сияқты кішігірім қалаларды қамтиды. Генридің түйіні – әлемдегі ең ірі кианит кеніне ие болған бұрынғы ашық карьер, теңіз деңгейінен 341 метр биіктікте орналасқан тау. Бұл тау Солтүстік Каролина шекарасына және Кловер қаласына жақын орналасқан. АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің (EPA) мәліметтеріне сәйкес, кеніш қышқыл дренаж және жер асты суларының ластануы бойынша Superfund баламалы нысаны ретінде тіркелген.
2020 жылғы халық санағы
+ Йорк округінің нәсілдік құрамыRaceNum. Пайыз. Ақ (испан тілді емес) 188,015 66.65%Қара немесе африкалық американдық (испан тілді емес) 51,298 18.18%Жергілікті американдық 1,892 0.67%Азиялық 8,745 3.1%Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар 11 0.04%Басқа/Аралас 13,091 4.64%Испан тілді немесе латиноамерикандық 18,938 6.71%
2020 жылғы халық санауы бойынша округте 282,090 адам, 108,400 үй шаруашылығы және 74,041 отбасы тұрады.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санағы бойынша округте 226 073 адам, 85 864 үй шаруашылығы және 61 089 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. 94 196 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы құрады. Округтің нәсілдік құрамы: 74,8% ақ нәсілді, 19,0% қара немесе афроамерикандық, 1,5% азиялық, 0,9% американдық үндістер, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан, 1,9% басқа нәсілдер және 1,8% екі немесе одан көп нәсілді. Испан немесе латын американдықтар халықтың 4,5% құрады. 85 864 үй шаруашылығының 36,8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 52,6%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 13,9%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарды, 28,9%-ы отбасы емес, ал 23,5%-ы жеке адамдардан тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,59 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,06 адамды құрады. Медианалық жас 37,2 жас болды.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақта округте 164 614 адам, 61 051 үй шаруашылығы және 44 933 отбасы тұрды. Халық тығыздығы анықталмаған. 66 061 тұрғын үй бірлігі бар, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Округтегі нәсілдік құрамы: 77,25% ақ нәсілді, 19,16% қара немесе афроамерикалық, 0,85% американдық индейлер, 0,89% азиялық, 0,02% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,93% басқа нәсілдер және 0,91% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 1,96% -ы испаниялық немесе латын американдықтар. 2000 жылғы санақ бойынша, 20,9% американдық, 8,8% ирландтық, 8,8% неміс, 8,8% ағылшын және 7,2% шотланд-ирландтық тегінен шыққан. 61 051 үй шаруашылығының 35,40% -ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 56,10% -ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 13,30% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 26,40% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 21,30% жеке адамдардан тұрады, ал 6,90% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,63 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,05 адамды құрайды. Округте халық жас бойынша келесідей тараған: 18 жасқа дейінгілер – 26,30%, 18-24 жас аралығы – 9,50%, 25-44 жас аралығы – 31,10%, 45-64 жас аралығы – 22,80%, және 65 жастан жоғары – 10,40%. Медианалық жас 35 жас. Әр 100 әйелге 94,00 еркек шақтандырылған. 18 жастан жоғары әр 100 әйелге 90,20 еркек шақтандырылған. Округтағы үй шаруашылығының медианалық табысы 44 539 доллар, ал отбасының медианалық табысы 51 815 долларды құрайды. Ер адамдардың медианалық табысы 36 713 доллар, ал әйелдердің медианалық табысы 24 857 доллар. Округтағы жан басына шаққандағы табыс 20 536 доллар. Отбасылардың 7,30% және халықтың 10,00% кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 12,10% және 65 жастан асқандардың 9,60% кедейлікте өмір сүрді.
Құқық қорғау органдары
2014 жылы Йорк округінің шерифінің орынбасары қарусыз 70 жастағы адамды, оның таяғын мылтық деп жаңылысқаннан кейін атып жаралады. Орынбасардың әрекеттері дұрыс деп танылды.
Экономика
2022 жылы ЖІӨ 16,7 миллиард долларды құрады (шамамен бір адамға шаққанда 56 078 доллар), ал нақты ЖІӨ 14,1 миллиард долларды құрады (шамамен бір адамға шаққанда 47 246 доллар). 2024 жылға қарай округтегі ең ірі жұмыс берушілердің бірі 7 Eleven, Bank of America, Continental AG, Food Lion, Meritor, Schaeffler Group, Walmart және Wells Fargo. + Йорк округы, Оңтүстік Каролина штаты бойынша 2023 жылғы үшінші тоқсанға арналған жұмыспен қамту және жалақы статистикасы. Өнеркәсіп бойынша жұмыспен қамту көрсеткіштері Жұмыспен қамту үлесі (%) Жылдық орташа жалақы ($) Қонақүй және тамақтандыру қызметтері 11 769 11,3 21 996 Әкімшілік қызметтер, қолдау және қалдықтарды басқару және оларды жою қызметтері 5 831 5,6 45 188 Ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы, балық аулау және аң аулау 391 0,4 36 244 Өнер, ойын-сауық және демалыс 3 009 2,9 22 568 Құрылыс 4 893 4,7 66 092 Білім беру қызметтері 9 303 8,9 52 832 Қаржы және сақтандыру 3 788 3,6 91 416 Денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек 11 376 10,9 51 948 Ақпарат 1 948 1,9 92 092 Кәсіпорындар мен ұйымдарды басқару 2 562 2,5 106 704 Өндіріс 10 968 10,5 67 080 Кен өндіру, карьерлік өндіріс және мұнай мен газды өндіру 42 0,0 81 744 Басқа қызметтер (мемлекеттік басқарудан басқа) 3 005 2,9 44 252 Кәсіби, ғылыми және техникалық қызметтер 4 725 4,5 83 304 Мемлекеттік басқару 4 024 3,9 54 964 Қ жылтырақ жылжымайтын мүлік және жалға беру 1 936 1,9 117 000 Бөлшек сауда 13 154 12,6 37 492 Көлік және қоймалау 5 348 5,1 50 908 Коммуналдық қызметтер 1 199 1,2 101 972 Көтерме сауда 4 983 4,8 100 152 Барлығы 104 254 100,0% 56 684
Білім
Йорк округінде төрт мемлекеттік мектеп ауданы бар. Бірінші аудан Йорк округінің орталық және батыс бөліктеріне, соның ішінде Йорк қаласына қызмет көрсетеді; Екінші аудан Йорк округінің солтүстік бөлігіне және Кловер қаласына қызмет көрсетеді; Үшінші аудан Рок-Хилл қаласына және Йорк округінің оңтүстік бөлігіне қызмет көрсетеді; Төртінші аудан Йорк округінің шығыс бөлігіне және Форт-Милл қаласына қызмет көрсетеді. Йорк округі Йорк техникалық колледжінің, Клинтон колледжінің және Винтроп университетінің орны, олардың барлығы Рок-Хилл қаласында орналасқан.