Кіріспе

Клинтон – Теннесси штатындағы және Андерсон округінің орталығы болып табылатын қала. Клинтон Ноксвилл қалалық аймағының құрамына кіреді. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 10 056 адамды құрады.

Тарих

Тарихи алдындағы американдықтардың Клинч өзені бойындағы қоныстануы, әсіресе Вудленд кезеңінде (б.з.д. 1000 – 1000 ж.) және Миссисипп кезеңінде (1000–1550 ж.) кең таралған. Мұндай қоныстар Норрис және Мелтон-Хилл бөгеттерінің салынысын күтіп, 1930 және 1950 жылдары қазылып зерттелген. Мелтон-Хилл қазбалары Клинч өзені бойындағы Буль-Блафф және Фрильс-Бенд аймақтарындағы екі маңызды Вудленд кезеңіне жататын ауылдарды ашты. Еуропалық-американдық саяхатшылар мен аңшылар Клинч өзеніне 18 ғасырдың ортасында келген кезде, қазіргі Андерсон округінің жері Чероки тайпасының иелігінде болды. 1791 жылы жасалған Холстон шарты Чероки тайпасымен келіссөздер жүргізу мақсатымен, бүгінгі Андерсон округіне жататын аймақтың еуропалықтармен қоныстануына тыйым салуды көздегенімен, Вирджиния және Солтүстік Каролинадан Теннессиге Аппалачи таулары арқылы көшіп келген қоныс аударушылардың көбеюіне байланысты бұл шарт күшін жойды. Андерсон округіне алғашқы қоныс аударушылардың ішінде Уоллес, Гиббс, Фрильс, Фрост және Туннелл отбасылары болды. Индейлердің жеріне ақтардың көптеп келуі бірнеше қақтығыстарға себеп болды, бірақ 1798 жылғы Телико шарты (Чероки тайпасынан жерді алудың бастапқы нүктесі Телико бекінісі болды) осы аймақты қоныстануды жеңілдетті. 1801 жылы құрылған Бёрвилл қаласы Томас Джефферсонның бірінші вице-президенті Аарон Бёррдің құрметіне аталды. Сот үйі үшін жер таңдалып, бөлінді, содан кейін Бёрвилл жаңа құрылған Андерсон округінің орталығы болып белгіленді. Округ 1801 жылы Грейнгер және Нокс округтерінен бөлінді; көршілес Роан округі де 1801 жылы Нокс округінің бір бөлігінен құрылды, осылайша Андерсон және Роан округтері «ағайынды округтер» болып саналды. 1809 жылдың 8 қарашасында Теннесси штатының заң шығарушы органының шешімімен Бёрвилл қаласының аты өзгертілді, себебі Аарон Бёрр Луизиананы сатып алудың губернаторымен бірге Луизиананың бір бөлігінен және Мексиканың бір бөлігінен жаңа ел құруға қастандық жасады деген айыппен сотталғанда, осыған байланысты ұятты жағдай туды. «Клинтон» деген атты таңдаудың себебі Джордж Клинтон немесе оның інісі Девитт Клинтонды құрметтеу болды. Джордж Клинтон Аарон Бёррдің Нью-Йорктегі саяси қарсыласы болды, ол Александр Гамильтонмен бірге Бёррдің Нью-Йорк штатының губернаторы лауазымына үміткерлігін жойды. Джордж Клинтон 1805 жылы Томас Джефферсонның екінші вице-президенті болды (сондай-ақ Джеймс Мэдисонның вице-президенті де болды, осылайша Клинтон екі президенттің басшылығымен қызмет еткен және лауазымында қайтыс болған алғашқы вице-президент атанды). Бёрвилл қаласының атын өзгерту кезінде Джордж Клинтонның вице-президент лауазымы, Девитт Клинтонның Нью-Йорк қаласының мэрі лауазымымен салыстырғанда, қала тұрғындары үшін Джордж Клинтонды анықтау және оған құрмет көрсету оңайырақ болды. Сондықтан, тарихи дәлелдерге қайшы келмейінше, Клинтон қаласы Джордж Клинтонның құрметіне аталған деп есептеуге болады.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Клинтонның есімімен аталған Клинтон инженерлік жұмыстары – Манхэттен жобасының Теннесси штатындағы орнының ресми атауы. Онда 1945 жылы Хиросиманы бомбалауда қолданылған байытылған уран, сондай-ақ реакторда өндірілген плутонийдің алғашқы үлгілері жасалған. Бұл орын ең ірі қалашығы Оук-Ридж атымен де белгілі болды. Жұмыс Клинтоннан оңтүстік-батысқа қарай шамамен 5 шақырым жерден басталып, Кингстонға қарай 16 шақырымға созылды және ауданы шамамен .

Клинтон орта мектебінің нәсілдік жіктелуді жою туралы дау

1956 жылы Клинтон қаласы ұлттық назарға ілікті, себебі сегрегацияшылар Клинтон орта мектебінің сегрегациясын жоюға қарсылық көрсетті. АҚШ Жоғарғы Сотының «Браун мен Білім беру кеңесі» ісі бойынша шешімінен кейін, сот бұйрығымен орта мектептің сегрегациясын жою қажет болды. 1956 жылдың күзінде он екі афроамерикалық оқушы орта мектепке қабылданды. 1956 жылдың 27 тамызында «Клинтон 12» Клинтон орта мектебінде алғашқы сабақтарына қатысып, Оңтүстік-Шығыстағы мемлекеттік қаржыланатын білім беру мекемесінде сегрегацияны жойған алғашқы афроамерикалықтар болды. Бірінші күні ешқандай оқиға болмады, бірақ Джон Каспер мен Аса Картер бастаған сегрегацияшыл күштер келесі аптада Клинтонға келіп, қаланың ақ нәсілді тұрғындарын митингке шақырды. Қыркүйек айының басында тәртіпсіздіктер басталды, бұл губернатор Франк Г. Клементті қыркүйек айы бойы Клинтон қаласына Ұлттық гвардия бөлімдерін орналастыруға мәжбүр етті. Келесі екі жыл бойы үнемі зорлық-зомбылық пен қорқытулар орын алып, 1958 жылдың 5 қазанында Клинтон орта мектебіне бомба шабуыл жасалды. Бірақ сырттан келген көмек арқасында мектеп тез арада қайта жаңартылды. Сегрегациялық дағдарысқа арналған музей – Green McAdoo мәдени орталығы қазір Клинтон қаласындағы сегрегация дәуіріндегі Green McAdoo мектебінде орналасқан.

Rogers Group карьерінің кері қайтарылуы

1990 жылдары жол төсеумен айналысатын "Роджерс" компаниясы тасталып қалған карьерді қайта жандандыру және Бетел ауданының жанындағы Клинтон қаласының шығысында асфальт зауытын салуға кірісті. Бұл бастама жергілікті және экологиялық ұйымдардың қарсылығына ұшырады, олар зауыттан шығатын зиянды заттардың жақын жердегі тұрғын үйлерде қатерлі ісіктерге себеп болуі мүмкін деп алаңдады. Басқалары мүліктің құнының төмендеуі, шу ластануы, тас жарудан болатын зақым және Буффало-Крикке тигізетін экологиялық зиян туралы уайымдады. Компания экологиялық және ластану ережелерін қатаң сақтайтынын, су жинау тоғандары ағынды шектейтінін және учаске өсімдіктермен қоршалатынын мәлімдеді. Дегенмен, Андерсон округі карьерді индустриалдық мақсаттар үшін қайта жарақтандырудан бас тартты, ал "Роджерс" компаниясы 1995 жылы округті сотқа берді. 2006 жылдың желтоқсанында "Роджерс" компаниясының сот процесі тоқтап қалғаннан кейін Клинтон қаласы карьерді өз құрамына қосуға дауыс берді.

Қазіргі заман

2018 жылы қала құрылысшылары мен қалалық шенеуніктер Теннесси штатының көлік департаменті Клинч өзені арқылы 25W SR 9 тас жолын салуды бастағаннан кейін Клинтон қаласының орталық және жағалау аймақтарын қайта жаңарту жөніндегі ұсыныспен танысты. Жобаның ең маңызды бөлігі – бұрынғы «Магнит Миллс» кешенінің 7 акр жері, оның Клинч өзеніне қарайтын жағасы 1400 футқа созылады. Аталмыш жерге коммерциялық дамуды жақсарту, қала орталығында жаяу өтетін жолдарды кеңейту, сондай-ақ жағалау бойында эспланада салу және көп қабатты, әртүрлі мақсаттағы ғимараттар (жоғарғы қабаттарында тұрғын үйлермен, ал төменгі қабаттарында сауда орындары мен мейрамханалармен) орналастыру жоспарлануда. Клинтон қаласы қаланың орталық аймағындағы көшелер мен тротуарларды жақсарту үшін гранттарға да өтініш берді. 2019 жылдың басында Клинтон қаласының оңтүстігінде 450 акр аумақты қамтитын «Aspire» атты көп қызметті саябақ құру жоспарланды. Жергілікті коммерциялық емес «Холлингсворт» қоры мен Теннесси өңірінің билігі бірлесіп иеленген жерге саябақтың құрылысын жоспарлап, келушілерге жаяу және тау велосипедімен жүруге арналған жолдар, шаралар өткізу орындары, каяктарды суға түсіруге арналған порттар мен гүл бақшаларын ұсынуды көздеп отыр. 2019 жылдың қазан айында саябақтың құрылыс жұмыстары басталды.

География

Клинтон (36.104772, −84.128487) координаталарында орналасқан, Клинч өзенінің бойында, оңтүстік-батысқа қарай ағатын өзеннің солтүстік-шығысқа қарай тік бұрылатын жерінен төмен ағысында. Өзеннің бұл бөлігі техникалық тұрғыдан Мелтон-Хилл көлінің бір бөлігі болып табылады, ол Клинч өзенінің Мелтон-Хилл тоғанында суға толуы арқылы құрылған су қоймасы, Клинтоннан шамамен 56 шақырым (35 миль) қашықтықта орналасқан. Клинтон Теннесси өзеніне құятын Клинч өзенінің сағасынан шамамен 95 километр (59 миль) жоғары орналасқан. Клинтон Аппалач тауларының қырқалары мен аңғарларының батыс жиегін көрсететін ұзын, тар қырқалармен қоршалған. Клинтонның солтүстік-батысында Камберленд жазығының шығыс беткейі – Уолден қырқасы орналасқан. Клинтон Теннесси штатының 61-ші тас жолы мен АҚШ-тың 25W тас жолының қиылыс нүктесінде шоғырланған. 61-ші тас жолы қаланы солтүстік-шығыста Норрис және Андерсонвиллмен, ал оңтүстік-батыста Марлоу ауылымен және Оливер Спрингс қаласымен байланыстырады, таулы жерлердегі табиғи жолдарды ұстап өтеді. 25W АҚШ тас жолы қаланы оңтүстік-шығыста Ноксвиллмен және солтүстікте Рокки Топ пен Кэривиллмен байланыстырады. 75-ші тас жолы Клинтонның орталық бөлігінен солтүстік-шығысқа қарай ТН 61 тас жолымен қиылысады. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, Клинтонның жалпы ауданы құрайды, оның ішінде жер және су, немесе 4,91% су құрайды.

Климат

Бұл аймақтың климаты салыстырмалы түрде жоғары температуралармен және жыл бойы тең бөлінген жауын-шашынмен сипатталады. Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша Клинтон ылғалды субтропиктік климатқа ие, климат карталарында ол "Cfa" деп белгіленеді.

2020 жылғы халық санағы

+Клинтон қаласының нәсілдік құрамы Раса саны Пайыздық үлесі Ақ (испан тілді емес) 8,961 89,11% Қара немесе африкалық американдық (испан тілді емес) 244 2,43% Түпкі американдықтар 21 0,21% Азиялықтар 84 0,84% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар 3 0,03% Басқа/Аралас 493 4,9% Испандық немесе латиноамерикандықтар 250 2,49% 2020 жылғы АҚШ халық санауы бойынша қалада 10 056 адам, 4 417 шаруашылық және 2 857 отбасы тұрады.

Мемлекет

Клинтон Теннесси штатының Өкілдер палатасында 33-ші округтен республикалық Джон Раган арқылы өкілдік етіледі. Теннесси штатының Сенатында қала 5-ші округтен сенатор және Теннесси штатының вице-губернаторы Рэнди МакНаллимен, ол да республикашыл, өкілдік етіледі.

Федералды

Клинтон қаласын АҚШ Өкілдер палатасында 3-ші округтен сайланған республикашыл өкіл Чак Флейшманн ұсынады.