Кіріспе

Тэзуэлл – АҚШ-тың Теннесси штатындағы Клейборн округінің орталығы және қаласы. 2000 жылғы халық санауы бойынша халық саны 2,165 адамды, 2010 жылғы санауы бойынша 2,218 адамды, ал 2020 жылғы санауы бойынша 2,348 адамды құрады. Қала Генри Тэзуэллдің (1753–1799) құрметіне, Вирджиния штатының сенаторының есімімен аталуымен, Вирджиния штатындағы Тэзуэлл қаласының атымен аталған.

Тарих

1750 жылы Вирджиниялық доктор Томас Уокер Камберленд ойысының орналасқан жерін жариялады, бұл Клинч және Пауэлл аңғарларынан қазіргі Клейборн округіне ұзын мергендердің ағынын әкелді. Сол кезде бұл жер Чероки және Шоуни тайпаларының аң аулау алқаптарының бөлігі болған, сондықтан осы екі тайпа мүшелерінің жаулық шабуылдары жиі кездесетін. Өздерін қорғау үшін мергендер, тері саудагерлері және алғашқы қоныс аударушылар Пауэлл және Клинч аңғарлары бойында бірнеше шағын бекіністер мен бекеттер салды. Мұндай бекеттердің бірі, Форт Батлер деп аталған, қазіргі Тазевелл қаласының батысында орналасқан. Тазевелл аймағына алғашқы қоныс аударушылардың бірі Джон Хант (1750–1822) болды, ол кейіннен Алабама штатының Хантсвилл қаласын құруға зор ықпал еткен милиция капитаны еді. 1804 жылы, Клейборн округі құрылғаннан кейін үш жыл өткен соң, Тазевелл округ орталығы болып таңдалды, бұл Ханттың ықпалының нәтижесінде болды (бірақ жергілікті аңыз бойынша, Тазевеллдің қарсыласы Спрингдейл тұрғындары сайлау күні мас күйде болғандықтан дауыс бере алмаған). Хант округтің бірінші шерифі болып тағайындалды, ал сот үйі салынғанға дейін үкімет оның үйінде жиналды. Алғашқы сот үйі ағаштан салынған, ал оның алдында жылқыларды байлап қоюға арналған тіректер болған. 1862 жылы, Азамат соғысының қақпасында, Конфедерация әскерлері стратегиялық Камберленд ойысы үшін күрес барысында Тазевеллді басып алды. Сол жылдың қараша айында Конфедерация әскерлері қаладан шыққаннан кейін өрт шығып, Тазевеллдің көп бөлігі қирады. Қалада Виктория дәуірінен қалған, соның ішінде 1819 жылы салынған тарихи түрме сияқты көптеген тарихи құрылыстар сақталған. 1890 жылы қала арқылы теміржол салу жоспары жасалды, ол жақын жердегі Камберленд ойысын Ноксвилл қаласымен байланыстырды. Қала Аппалач тауларының Ридж және Долина провинциясын құрайтын ұзын, тар жоталардың ең солтүстігіндегі Уоллен жотасының солтүстік беткейінде орналасқан. Биг Баррен өзені Тазевеллдің батыс бөлігінен басталып, оңтүстік-батысқа қарай шамамен 16 шақырым (10 миль) ағып, Клинч өзенінің Норрис суқоймасына құяды. Тазевеллдің шығыс бөлігіндегі өзендер Пауэлл өзенінің суайдынының бөлігі болып табылады, ол Клинч өзенінің саласы және Тазевеллден солтүстікке қарай бірнеше шақырым ағып өтеді. Тазевелл, оңтүстік-шығыста Морристаун қаласын, солтүстікте Миддлсборо, Кентукки қаласын және оңтүстік-батыста Мейнардвилл қаласын, солтүстік-шығыста Снидвилл және Жоғарғы Клинч аңғарын байланыстыратын Клинч өзенінің торабының шығыс жағында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 11 шаршы километрді (4.4 шаршы миль) құрайды, барлығы құрлықтан тұрады.

2020 жылғы халық санағы

+Тейзвеллдің нәсілдік құрамы Раса саны Пайызы Ақ (испан тілді емес) 2,151 91,61% Қара немесе африкалық америкалық (испан тілді емес) 55 2,34% Американың жергілікті халқы 5 0,21% Азиялық 3 0,13% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар 1 0,04% Басқа/Аралас 66 2,81% Испандық немесе латиноамерикандық 67 2,85% 2020 жылғы АҚШ халық санауы бойынша, қалада 2,348 адам, 1,022 үй шаруашылығы және 630 отбасы тұрады.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 2165 адам, 918 шаруашылық және 588 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 987 тұрғын үй құрады, орташа тығыздық – (мәлімет жоқ). Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 94,00% ақ нәсілді, 4,02% афроамерикалық, 0,42% американдық үндістер, 0,60% азиялық, 0,05% Тынық мұхиты аралдарынан, 0,05% басқа нәсілдерден және 0,88% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын халықтың 0,74% -ы испан немесе латын американдықтары. 918 шаруашылықтың 27,2% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 44,7% -ы некеде тұрған жұбайлар, 16,3% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 35,9% -ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 32,0% жеке адамдардан тұрады, ал 14,1% -ы 65 жасқа толған жалғыз тұратын адамдар. Шаруашылықтың орташа мүше саны 2,20, ал отбасының орташа мүше саны 2,73 адамды құрайды. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 19,4%, 18-24 жас аралығындағылар – 9,4%, 25-44 жас аралығындағылар – 26,2%, 45-64 жас аралығындағылар – 25,6%, 65 жастан асқандар – 19,4%. Орташа жас 41 жас. Әр 100 әйелге 82,4 еркек шақтандырылған. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 79,8 еркек шақтандырылған. Шаруашылықтың орташа жылдық табысы 22 288 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 32 813 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 25 721 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 19 479 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 688 доллар. Шамамен 20,0% отбасы және 22,2% халықтың табысы кедейлік шегінен төмен, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 29,9% және 65 жастан асқандардың 19,9% кіреді.