Кіріспе

Пол Барильон д’Амонкур, Бранж графы (1630–1691) 1677–1688 жылдары Англиядағы Франция елшісі болды. Ол Англиядан XIV Людовикке жіберген хаттары сол дәуір тарихшыларына өте пайдалы болды, бірақ оларда күтілетін пікір қабыстығы болуы мүмкін. XIV Людовиктің ең бейшара жауы Вильгельм Оранский Англияны басып алғаннан кейін Барильон Англиядан қуылды, ал екі мемлекет арасында жақын арада соғыс басталды. Соғыстан кейін оның орнын Камиль де Тальярд басты, ал тікелей алдыңғысы Анри де Массу, Рувиньидің 1-ші графы болды.

Отбасы және ерте мансап

Ол Париж Парламентінің сұрақтар шебері Жан Жак де Барионның ұлы болды. Ол Бранжес және Амонкур атақтарын ағасы Антуаннан мұрагерлікпен алды, ол Амонкур мұрагеріне үйленген еді. 1663 жылы ол Мари Мадлен Мангоға үйленді, олардың үш баласы болды: Антуан, Филиберте және Бонн. Ол тікелей Париж (1666), Фландрия (1667) және Амиен (1668) интенданты қызметтерін атқарды. 1673 жылы ол Кельн конгресіндегі француз толық өкілеттігі бар өкілдердің бірі болды. 1681 жылы ол Мемлекеттік кеңесші атанды.

Англиядағы елші

Карл II және Джеймс II Барионға әрдайым үлкен сыпайылықпен қарады: бір тарихшы оның «Уайтхоллдегі жайбарақат өмір сүруін» айтады. Екі монарх та оған сенім білдіргендей болды, бірақ олардың шыншыл екені әрдайым анық емес. Карл II Папалық заговор басталған кезде Барионға ашық айтты, Тит Оутс, заговордың ойлап тапқышы, зұлым адам, және заговордың өзі ойлап тапқан, бірақ мұны көпшілік алдында айту ақылға қонымсыз. Барион көбінесе Карлға кешірім сұрап өтініш білдірудің арнасы болды (кейде отбасы атынан әрекет етеді, бұл жағдайда ол ақша қабылдады, бірақ кейде король Луидің жеке көзқарасын білдіреді). Алайда бұл ұсыныстар әрдайым жақсы қабылдамады; Патша Уильямның, лорд Расселдің өмірі үшін жасаған өтінішін бір жағына бұрып тастады және Оливер Планкетттің, Армагтың католик архиепискобының, кінәсіз адам екендігіне қарамастан, оны аяудың қажеті жоқ екенін түсіндірді, өйткені «Менің жауларым әлі де менің қате қадам жасауымды күтуде». Бір қызығы, бұл екі жағдайда да Барион француз королінің көзқарасын білдірді. Чарльздің Барионға ағасы Джеймстің католицизмге бет бұрғаны оның ұстанымын әлсіреткені туралы айтқаны Чарльздің өзінің дінін қайтадан қабылдауын өлер алдында ғана кейінге қалдырғаны туралы маңызды дәлел болып табылады. Болашақ королева Аннаның Францияның одақтасы Данияның ағасы Георгийге үйленуі француз дипломатиясының жеңісі болды және Барион алғашқыда осы үйленуді ұсынған болуы мүмкін, бірақ ол кейінгі келіссөздерде үлкен рөл атқармады, оларды негізінен лорд Сандерленд жүргізді. Барион онымен кездескендердің көпшілігі сияқты күйеу жігітті мүлдем таңғалдырмады. Қарсы салмақ ретінде ол Виг басшыларымен, атап айтқанда Альджернон Сиднимен байланыс жасады, оның өлімнен кейінгі беделі Барионның оған тұрақты пара төлегенін анықтауымен қатты зақымдалды. Паптық заговор, оның тудырған анти-католик және анти-француздық истерия толқыны, Барионға ұнамайтын болды, бірақ ол оны қысқа мерзімді пайдасына пайдаланды, Данби графының құлатылуына көмектесті, ол протестанттық, голландиялық, анти-католик сыртқы саясатының басты жақтаушысы болды, контекстен шығарылған хаттарды жариялауға көмектесті, олар Данби мен француз сарайы арасындағы құпия сөздерді көрсететіндей болды. Шектен шығару туралы заң жобасы сәтсіз аяқталғаннан кейін, Барион патшаның оны қабылдауға азғырылғанын қатты сеніммен айтқандығын жазды. Тіпті ақылды дипломат Барион да Шарлдың «оның іс-әрекеті өте құпия және түсініксіз, тіпті ең шебер бақылаушылар да адасады» деп мойындады. Тек бір рет ол дипломатиялық қателесуден кінәлі болған көрінеді: 1679 жылдың соңында оның Шарль II франко-голландтық келісімді жеке өзі тоқтатты деп мәлімдеген әңгімелесу туралы жазған құпия хаты Нидерландыда ағып кетті. Бұл оқиға үлкен шу-шу туғызды, ал Карл Барионға қатты ашуланып, оған бір уақытқа соттың алдына кіруге тыйым салды. Хатты шығарғаны мүмкін Сандерленд, «Мен М. Барилонның өзін ұялғанын күмәнданамын, бірақ егер біреу осындай трюктерді ойнаса, онда ол оған үйге келу керек» деп қанағатпен айтты. Оның ұят уақытша болды, бірақ кейін ол қағазға не жүктегеніне әлдеқайда мұқият болды. Басқа уақытта оның Сандерлендпен қарым-қатынасы достық болды, бірақ Сандерленд кейде оны өзінің әйгілі өрескелдікпен қарсы алды, ал бірде Барилон өзіне ие бола алмаса, өзінің пікірлерін хабарламайды деп айтты. 1685 жылы француздар Монмут көтерілісіне үндемей қолдау көрсетті деген хабар тараған кезде, Сандерленд Барионға бұл түсініспеушілік деп үміттенетінін, әйтпесе ағылшындар Луидің «біз көре алмайтын басқа жоспарлары бар ма» деп ойланатынын айтты. Кейіннен Сандерленд Людовиктің Еуропадағы бейбітшілікке деген құштарлығын мазақтап, Барионға бейбітшілік оны бұзу біреудің мүддесіне сай болғанша жалғасатынын қатыгездікпен айтты. Барионның артықшылықты орны Карл II билігінің соңғы күндері расталды, ол дипломатиялық корпустың ішінде жалғыз болып, корольдің өліп жатқаны туралы Людовик XIV-ке құпия хабар жіберуге рұқсат алды. Шарльдің Рим-католик шіркеуіне қабылдануына әкелген оқиғаларда ол маңызды рөл атқарды. Патшаның ағасы Джеймс ағасының дінін өзгертуге деген ықыласына сенімді болса, Луиза де Керуалльдің үгіт-насихаттарымен Джеймсті бірден әрекет етуге шақырған Барион болды. Олар бірге өліп бара жатқан корольге барып, оның «бар жүрегімен» қабылдануын қалайтынын айтты. 1688 жылғы салтанатты революциядан кейін, Орандық Вильгельм француздарды ашу үшін Барионды Англиядан қуып жіберді (бұл дипломатиялық протоколды бұзған, өйткені Англия мен Франция әлі ресми түрде соғыс жарияламаған). Ол оны гугеноттардың күзетімен жағалауға алып барды. Ол Францияда жақын арада қайтыс болды.

Жеке қасиеттері

Джеймс II-нің өмірбаясын жазған автор оны салмақты дипломат ретінде сипаттайды, ол ақпаратты айқай-нұсқалар арқылы жеткізу шеберлігімен көзге түсетін, бірақ жеке басында ол ауыр, жалпақ және қарапайым мінезді болғандықтан, аса тартымды емес еді. Француздың белгілі айтыскері Жан де Ла Фонтен оған "Le pouvoir des fables" ("Мысалдың күші") атты өлеңін арнады.