Кіріспе

Кайл – АҚШ-тың Техас штатындағы Хейс округінде орналасқан қала. 2010 жылы халық саны 28 016 болса, 2020 жылы 45 697-ге жетті, осылайша Техас штатындағы ең қарқынды дамып келе жатқан қалалардың біріне айналды.

География

Кайл Шығыс Хейс округінде (29.989080, –97.875947) орналасқан. Оңтүстік жағынан Сан-Маркос, солтүстік-батысында Маунтин-Ситимен шектеседі. Кайл Остин қаласының оңтүстік-батысына қарай 21 миль (34 км) және Сан-Антониодан солтүстік-шығысқа қарай 58 миль (93 км) жерде, Interstate 35 тас жолында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 1,054,6 км², оның құрлық бөлігі 1,06% және су жамылғысы 1,06% құрайды. Бланко өзені қаланың батыс жағынан ағып өтеді, ал қаланың орталық және шығыс бөліктері Плам-Крикке шығысқа қарай құйылады. Екі су жолы да Сан-Маркос өзенінің салалары болып табылады.

Білім

Кайлдағы ең ұзақ пайдаланылып келе жатқан мектеп ғимараты 1939 жылы сол кездегі Кайл тәуелсіз мектеп округінің құрамында салынды, кейін Кайл орта мектебі деп аталды. 1964 жылы Джек С. Хейс орта мектебі салынғаннан кейін ол Кайл бастауыш мектебі болып қайта аталды. Осы мектеп округіне атын берген Джек С. Хейс есімімен аталған Джек С. Хейс орта мектебі, 2004 жылы ашылған Леман орта мектебі немесе көрші Буда қаласындағы 2019 жылы ашылған Джонсон орта мектебінде оқушылар білім алды. Жоғары білім беру саласында Кайл Сан-Маркостағы Техас мемлекеттік университетінен солтүстікке қарай 11 шақырым (7 миль) қашықтықта орналасқан. Сондай-ақ, 2014 жылдан бері толыққанды жұмыс істеп келе жатқан Остин қауымдастық колледжі округінің Хейс кампусы да осы қалада орналасқан, ал аталған округтің қоғамдық қауіпсіздік оқу орталығы бірнеше жылдан кейін ашылды.

Көлік

Остин-Бергстром халықаралық әуежайы Кайлдан солтүстік-шығысқа қарай 25 миль (40 км), Сан-Маркос аймақтық әуежайы оңтүстікке қарай 10 миль (16 км), ал Сан-Антонио халықаралық әуежайы оңтүстік-батысқа қарай 53 миль (85 км) қашықтықта орналасқан. MoPac теміржол желісі Кайл қаласының орталығынан өтеді, бірақ қазіргі таңда Кайлда аялдама жоқ. Amtrak Texas Eagle жолаушылар теміржолының Сан-Маркоста, Кайлдан оңтүстікке қарай 10 миль (16 км) жерде аялдамасы бар. Тұрғындар I-35, SH 45 ақылы жолына, FM 150, FM 1626, SH 21 және SH 123 жолдарына қол жеткізе алады. 2021 жылдың қыркүйек айында Кайл қалалық кеңесі қалалық жол жүйесін, «The Vybe» деп аталатын, қала тұрғындарын түрлі жолдармен – топырақ, ұнтақталған гранит және асфальтталған жолдармен, сондай-ақ қолданыстағы жолдармен байланыстыруға бекітті.

Үкімет және инфрақұрылым

Кайл қаласы кеңес-басқарушылық жүйемен басқарылады. Қалалық кеңеске үш географиялық округтен сайланған мүше, үш жалпы қалалық кеңес мүшесі және жалпы қалалық сайлау арқылы сайланатын қала әкімі кіреді. Әр кеңес мүшесі үш жылдық мерзімге сайланады.

Мемлекеттік және федералды өкілдік

"Қорылыс және оқыту корпорациясы" Техас қылмыстық әділет департаменті атынан Көлдегі ерлерге арналған Кейл түрмесін басқарады. 1988 жылы Техас қылмыстық әділет департаментінің алғашқы жеке түрмесі – Кейл бөлімшесінің құрылысы қырқыс пікір тудырды. Кейл бөлімшесі Хайс біріктірілген тәуелсіз мектеп округінен кейін Кайл қаласындағы екінші ірі жұмыс беруші мекеме болды. 1989 жылы түрменің апталық жалақы қоры 50 000 долларды құрады, оның көп бөлігі қала тұрғындарына төленді. АҚШ пошта қызметі Кайл пошта бөлімшесінде жұмыс істейді.

Тарих

Халықаралық Ұлы Солтүстік темір жолы (I&GN) бойында темір жолды кеңейту аясында темір жол магнаты және кәсіпкер Джей Гулд, мақта далаларымен және мал шаруашылықтарымен көмкерілген Остин мен Сан-Маркос қалалары арасында қосымша табыс табуға мүмкіндік тапты. Бастапқыда, темір жол Кайлдан солтүстікке қарай үш шақырым жерде орналасқан Маунтин-Ситиге өтуі керек еді, бірақ оның хатшысы Айра Эванспен кеңескенде, Фергус Кайл мен оның әйелі Энн Мурдың жеке жерлері арқылы өтетін Остиннен Сан-Маркосқа дейінгі тік жол салу тиімдірек болып көрінді. I&GN мен Кайл және Мур отбасылары арасында 1 доллар және 200 акр жердің құнын арттыру туралы келісімге қол қойылды. Кайл арқылы өтетін жол құқығы Техас жер компаниясына сатылды, ол қала құрылысын жоспарлауды бастады, содан кейін геодезиялық топты жіберіп, 1880 жылдың 7 қыркүйегінде қаланың жоспарларын округ клеркіне тіркеді. Қала бастапқыда коммерциялық және тұрғын үйлер үшін 6x3 қалалық блоктан, сондай-ақ пойыз депосы мен жол бойындағы жеке мақта платформасынан тұрды. Алғашқы учаскелер 25 қыркүйекте аукционда сатылды, қазір тарихи "Аукциондық емен" деп белгіленген жерде, темір жол Остиннен келген қатысушыларға тегін көлік пен тамақ ұсынды. Жаңа қала Маунтин-Ситиден, сондай-ақ батысқа қарай төрт шақырым жерде орналасқан Бланкодан, сондай-ақ округтегі тәуелсіз фермерлер мен малшылардан тұрғындар мен кәсіпкерлерді тартты. Том Мартин Кайлдегі алғашқы бизнесті салун-мясо дүкені ретінде ашты, ол қаланың ашылу жылында ашылған төрт салуннің біріншісі болды. Нэнс және Уоллес сияқты басқа да негіздеуші отбасылар көп ұзамай мақта тазартатын фабрика мен ағаш кесетін завод ашты, ал 1883 жылға қарай халық саны 500-ден асып, қала тұңғыш рет халық санауына қатысқанда 700-ге жетті, бірақ кейін Ұлы депрессия мен одан кейінгі шаңды дауыл кезеңінде азайды. Кайл 1928 жылы қала әкімі мен бес кеңес мүшесі бар жалпы заңға сәйкес қала ретінде құрылды. 1937 жылы Фергус Кайлдың қызы Мэри Кайл Хартсон жазба дауыс беру арқылы қала әкімі болып сайланды. Хартсон 1944 жылы қайта сайланғаннан кейін, барлық әйелдерден тұратын қалалық кеңестің құрамында қала әкімі болып қызмет етті, осылайша Кайл Техастағы әйелдер үкіметінің жалғыз қаласы атанды. 1892-1901 жылдар аралығында Кайл Пулитцер сыйлығының иегері, жазушы Кэтрин Энн Портердің балалық шағының үйі болды. Оның "Түскі шарап" сияқты ең танымал әңгімелерінің көптегені Кайл мен оның айналасындағы жерлерде өтеді. Оның бұрынғы үйі қазір жазушыларға арналған резиденция болып табылады, ол кездесу бойынша көпшілікке ашық. Кэтрин Энн Портер әдеби орталығында қонақ жазушылардың оқулары өтеді.

Аспандағы ыстық ауа шары фестивалі

"Техас штатының "Пирог астанасы" атағын алу мақсатындағы қалалық брендтік жобаның бір бөлігі ретінде, "Кайл пирогы – көктегі ыстық ауа шарлары фестивалі" 2017 жылдан бері Еңбек күні демалысында Кайлда жыл сайын өткізіліп келеді және әр жылы мыңдаған келушілерді қызықтырады. Фестиваль барысында таңертеңгі ыстық ауа шарларының "бірнеше рет бірдей көтерілуі" болады, шарлар күн шығумен сенбі және жексенбі күндері Кайл қаласының үстінен ұшып кетеді, ал кешкі уақытта "жарық шоулары" ұйымдастырылады, онда Кил көліндегі кешкі аспанда байланған ыстық ауа шарлары жарқырайды. "Жарық шоулары" мен таңертеңгі ұшулардан бөлек, фестивальде жұма және сенбі күндері екі мерекелік отшашу да көрсетіледі. Әр жыл сайын "Аспандағы пирог" фестивалінде пирог жеу сайысы, пирог пісіру сайысы, пирог кафесі, қолөнер бұйымдары, ерекше өнімдер мен тағамдар, сусындар, демалыс күндері тікелей музыка орындалуы, балалар аймағы және 2019 жылдан бері Кайл қаласының Гиннес рекордтарына енуге жасаған жылдық әрекеті – "Кайлдер жиыны" өтеді. 2021 жылдың 8 маусымында Кайл ресми түрде "Техас штатының пирог астанасы" деп жарияланды.