Кіріспе

Американдық бағдарламалық жасақтаманы жобалаушы және желілік инженер Радия Джой Перлман (1951 жылдың 18 желтоқсанында туған) – американдық компьютерлік бағдарламашы және желілік инженер. Ол қазіргі интернет деп білетін желілер мен технологияларды құруда маңызды рөл атқарды. Digital Equipment Corporation компаниясында жұмыс істеген кезінде желілік көпірлердің жұмыс істеуіне негіз болатын Spanning Tree Protocol (STP) протоколын ойлап тапқандығымен әйгілі, соның арқасында "Интернет анасы" деген лақап атын алды. Оның инновациялары желілердің өздігінен ұйымдасуына және деректерді таратуына зор әсер етті. Перлман желілік дизайн мен стандарттаудың көптеген басқа да салаларына үлкен үлес қосты, мысалы, қазіргі күйдегі байланыс протоколдарының маршрутизациясын сенімдірек, кеңейтілген және басқаруға оңай етуге мүмкіндік берді. 2019 жылы ол интернет маршрутизациясы мен көпір протоколдарына қосқан үлесі үшін Ұлттық Инженерлік Академиясының мүшесі болып сайланды. Оның 100-ден астам тіркелген патентері бар. 2014 жылы Интернет Даңқы залына, ал 2016 жылы Ұлттық Өнертапқыштар Даңқы залына енді. 2006 жылы USENIX, ал 2010 жылы Association for Computing Machinery’s SIGCOMM ұйымдарынан өмірлік жетістіктері үшін марапатталды. Соңғы кезде ол TRILL протоколын ойлап тапты, ол ағаш тәрізді құрылымдардың кейбір кемшіліктерін жойып, Ethernet-ке өткізу қабілетін тиімді пайдалануға мүмкіндік берді. 2022 жылғы мәліметтер бойынша, ол Dell Technologies компаниясының ғылыми қызметкері болып жұмыс істеді.

Білім

MIT-де бакалавр кезінде Перлман физика сабағы үшін бағдарламалауды үйренді. Ол өзінің алғашқы ақылы жұмысын 1971 жылы (сол кездегі) MIT Жасанды интеллект зертханасындағы LOGO зертханасының жартылай штатты бағдарламашысы ретінде алды, ол жөндеушілер сияқты жүйелік бағдарламалық жасақтаманы бағдарламалады. Кейіннен ол Logo-ға ұқсас, бірақ арнайы «пернетақталар» мен енгізу құрылғыларын пайдалана отырып, өте жас балаларды оқытатын жаңа бағдарламалау тілін жасауға шабыттанды. Бұл жоба «бір ғана әйел болғандықтан, мен «ғалым» ретінде қабылдануымды қаладым және жобама сүйкімді кішкентай балалардың қатысуы маған ұялтарлық көрінді» деген себеппен тоқтатылды. Кейін MIT Media Project оны тауып, оның тастап кеткен жобасының негізінде «көзге көрінетін пайдаланушы интерфейсі» деп аталатын жаңа саланың пайда болғанын айтты. Оның желідегі қасақана бұзушылықтар болатын ортада маршрутизациялау туралы докторлық диссертациясы қазіргі уақытта осы саладағы көптеген жұмыстардың негізі болып табылады. Ол 1993 жылы Digital компаниясынан Novell компаниясына, ал 1997 жылы Novell компаниясынан Sun Microsystems компаниясына ауысты. Мансабы барысында ол 200-ден астам патент алды, олардың 40-ы Sun Microsystems компаниясында жұмыс істеген кезде, 2007 жылы ол «Ерекше инженер» атағын алды. Ол Вашингтон университетінде, Гарвард университетінде, MIT және Техас A&M университеттерінде сабақ берді және бүкіл әлемдегі іс-шараларда негізгі спикер болды. Перлман USENIX және Есептеу машиналары қауымдастығының деректерді байланыс бойынша арнайы тобының (SIGCOMM) өмір бойы жетістіктері үшін марапаттарын алды.