Кіріспе

Темескал өзені (Temescal, мексикалық испан тілінде "тер үйі") – Калифорния штатының Окленд қаласындағы маңызды су арналарының бірі. "Темескал" сөзі Мексиканың науатль тілінде "моншақ үйі" деген мағына беретін temescalli/temazcalli (әртүрлі транслитерацияланған) сөзінен шыққан. Өзенге бұл атау Перальтаның Сан-Антонио ранчосының бір бөлігі болған кезде берілген. Болжам бойынша, Перальталар немесе олардың бірі (вакеро) өзен бойындағы жергілікті халықтың (Олон) құрылыстарын көрген, олар Жаңа Испанияның басқа аймақтарындағы temescalli немесе "temazcalli" сияқты болған. Үш саласы Оклендтің солтүстік-шығыс бөлігіндегі Беркли төбелерінде басталады (Кальдекотт туннелінен оңтүстікке қарай Окленд төбелері деп те аталады), Тынық мұхиты жағалауының бір бөлігі болып табылады. Олар Оклендтің Темескал ауданында бірігіп, содан кейін Окленд пен Эмеривиллден Сан-Франциско шығанағына батысқа қарай ағады. Темескал өзенінің солтүстік саласы 19-ғасырдың ортасында Клермонт маңындағы жайылымдық жерге алғашқы талапкер, зейнеткер теңіз капитаны және Окленд портының басқарушысы Уильям Харвудтың құрметіне "Харвуд өзені" деп аталды. 20-ғасырдың басында сол аумақта тұрғын үйлер салынғаннан кейін ол тағы да "Клермонт сайысы" деп аталды. Ортаңғы саласы Темескал каньоны арқылы көбінесе жер асты құбырларымен өтеді, Гров Шафтер тас жолының астында Кальдекотт туннеліне жақын және 13-ші мемлекеттік тас жолымен тоғысқан жерден басталады. Ол Темескал көлінің оңтүстік саласына қосылады. Кальдекотт туннелі жобасына дейін (1934–37), бұл сала көлге Сакраменто Солтүстік темір жолының көпірі арқылы өтетін ерекше ине арқылы кірген. Ине толып, оның орнына бүгінге дейін сақталған үлкен бетон бөгет салынды. Оңтүстік саласы Оклендтің Монтклэр ауданының солтүстік бөлігінде басталады, Торнхилл жолы бойындағы каньоннан оңтүстік-батысқа қарай ағып, содан кейін Хейвард жарылысынан пайда болған сызықтық аңғарда кенеттен солтүстік-батысқа бұрылады. Содан кейін Темескал көліне құяды, ол 19-ғасырда су қоймасы ретінде пайдалану үшін бөгеттелген табиғи көл. Темескал көлі қазір қоғамдық саябақ. Өзен Темескал көлінің солтүстік бұрышынан басқа жер асты құбырына қарай жалғасады. Туннель Гров Шафтер тас жолынан өтеді және қысқа уақытқа Сент-Альберт монастырының жанында Пресли-Вей мен Майлс даңғылының жанында пайда болады. Ол Оклендтің Рокридж ауданындағы жабық жотаның соңынан батысқа қарай жалғасады, онда ол Форрест көшесі мен Майлс даңғылының қиылысында солтүстік саласымен (Клермонт сайысымен) қосылады. Рокридж Темескал жасыл белдеуінің шағын бөлігі Клермонт даңғылына параллель, Гров Шафтер тас жолы мен Телеграф даңғылы арасында орналасқан. Жасыл белдеудің жоғарғы жағындағы сорғы станциясы суды туннельден бұрып, оны жер бетіндегі өзенге сорғылайды. Телеграф даңғылынан кейін туннель шығысқа қарай Темескал қоғамдық бақшасы мен Темескал өзенінің саябақтарынан өтеді, содан кейін 53-ші көшемен Эмеривилл арқылы Бей көшесіндегі аузына дейін жүреді. 20-ғасырдың басында осы аумақта мал сойылып, әртүрлі ет өңдеу заводтарына жіберілген, бұл аудан "Мәскеушілер қаласы" деп аталған. Темескал өзенінде бір кезде көкжаңбырлы алабұғалар көп болған, бірақ қаланың өсуі және Темескал көліндегі бөгеттер олардың азаюына себеп болған. Археологиялық зерттеулерге сүйенсек, бұл өзенде кохо лососі де болған. Эмеривилл қабықшасы бобёрдың (Castor canadensis) қалдықтарымен де ерекшеленеді. Бүгінде өзеннің көп бөлігі жазық жерлерде жер асты құбырларында орналасқан, бірақ Темескал көлі үстінде көптеген бөліктері ашық. 2000 жылы, 2000 жылдың басында тарихи Шервин Уильямс бояу фабрикасының ғимараттарының бірі бұзылғаннан кейін, Эмеривиллдегі Юнион Пасифик темір жолының рельстерінен төменгі бөлігі жұртшылыққа қолжетімді болды. Темескал өзені қазір 2002 жылғы Бей-Стрит сауда орталығы арқылы ашық каналға ағып жатыр. Бұл жерде Эмеривилл қабықшасы орналасқан. Бұл жерде өзен мен Олон халқының болғанын еске түсіретін шағын ақпараттық саябақ құрылған. Шеллмоунд көшесінде, ол түпнұсқалық шығанақтың жағалауы бойымен жүреді, өзен Сан-Франциско шығанағына апаратын каналға қайта оралады. Алайда, бұл түзу бағыт – өзеннің бастапқы бағытының кейінірек түзетуі, ол оңтүстікке бұрылып, ИКЕА меншігінің солтүстік жағына жақын шығанаққа кірген. Темескал өзенінің аузы бетонмен қапталған. Темескал өзенінің Сан-Франциско шығанағына құятын жері толық тиянақты және лайлы жағалаулар мен батпақты жерлерден тұрады. Тарихи тұрғыдан, Эмеривиллдің төменгі бөлігіндегі Темескал өзенінің екі жағасы да Сан-Франциско шығанағының су тасқыны аймағының бір бөлігі болған және 1900 жылдан 1970 жылдарға дейін кеңінен толтырылған. Толтыруға шлак, топырақ және Джудсон Болат зауытынан шыққан басқа да инертті материалдар кірген. Джудсон зауыты Эмеривиллдегі төменгі жағалаудың көп бөлігін алып жатқан, металл қайта өңдеу/қалпына келтіру үшін бұл аймақты пайдаланған. 1990 жылға дейін қиырғыш, қаңыл тиегіш, таразы және конвейердің қалдықтары сақталған, содан кейін төменгі жағалау "Хирон" деп аталды және қайта дамытылды.