Кіріспе

Юта штатындағы қала, АҚШ. Ол 1880 жылы алғаш құрылды, алғашқы қоныс салушылардың бірі Теанкум Пратт болды. 1885 жылы Франсис Марион Юэлл президенттігімен, Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиетті шіркеуінің филиалы құрылды. 1889 жылы ол палатаға айналды. 1930 жылы Спринг-Глендегі халықтың 20% азы Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиетті шіркеуінің мүшелері болды. Хелпердің өсуі баяу, бірақ қасақана болды, металл өндіруші қалаларға ұқсамайтын. Бірнеше қоныс аударушылар мен көптеген теміржолшыларға ұсынылған алғашқы ыңғайлылықтарға үш салон, бір азық-түлік дүкені және бір киім дүкені кірді. 1891 жылы мектеп салынды. 1895 жылы Хелпердегі D&RGW ғимараттары мен шеберханалары электр жарығымен жарықтандырылды және су үшін екі суқойма салынды. Этникалық әртүрлілік Хелпердің ерекшелігіне айналды. Өнеркәсіптің дамуы, көмір өндіру және теміржол құрылысы біліктілігі жоқ көптеген жұмысшыларды қажет етті. 1894 жылы теміржолдың жолаушылар бөлімі Юта аймағын жарнамалау үшін иммиграция бюросын құрды. Бұл Оңтүстік және Шығыс Еуропа мен Азиядан көптеген иммигранттардың келуімен бірге болды. Көмір өндіру және теміржолдарда жұмыс істеу үшін қытай жұмысшылары ерте әкелінді. 1890 жылдардың соңында итальяндықтар мен австриялықтар (негізінен словендер, хорваттар және сербтер) келе бастады. 1900 жылы Хелперде 385 адам тұрды. 16 түрлі ұлт өкілдері болды. "Саудагер" және "жұмысшы" осы алғашқы иммигранттардың көптеген кәсіптері болды. 1903-1904 жылдардағы сәтсіз көміршілер ереуілінен кейін, жақын маңдағы Касл Гейт шахталарынан қара тізімге енгізілген итальяндықтар Хелперге Прайс өзені бойында бизнес пен фермалар құруға келді. Хелперге ереуілшілердің келуі оның өсуін жеделдетті, ал жаңадан құрылған фермалар қажетті ауыл шаруашылығы өнімдерін ұсынды. ХХ ғасыр Карбон округінде (1894 жылы Эмери округінен бөлінген) белгісіздікке толы күйде басталды, бұл ереуіл жағдайына байланысты болды. Грек және жапон иммигранттары ереуілді бұзу үшін әкелінді, осылайша жаңа этникалық топтар пайда болды. Хелпер, Прайспен бірге, Карбон округінің көмір кен орындарының орталығы болып, шеттегі лагерлерге қызмет көрсету функцияларын атқарды. 1903-1904 жылдардағы бизнес анықтамалығында Хелпердегі он алты жеке бизнес тіркелген, ал 1912-1913 жылдары бұл сан жиырма тоғызға дейін өсті, халық саны шамамен 850 адамды құрады. 1907 жылы Хелпер қаласы ресми түрде ұйымдастырылды және қалалық кеңес президенті мен кеңес мүшелері қоғамға қызмет ету үшін бекітілді. 1914-1915 жылдары Хелперде 71 бизнес тіркелген, 1918-19 жылдары - 84, ал 1924-1925 жылдары - 157. Хелпердің көптеген бизнес кәсіпорындары белгілі бір этникалық топтармен байланысты болды, бірақ бұл факт қаладағы бизнес мүмкіндіктерін көрсетті, иммигранттарға "жұмысшы қатарын бұзуға" мүмкіндік берді. 1910-1920 жылдары итальяндық және қытайлық бизнеске славян, грек және жапон кәсіпорындары қосылды. Хелпердің сауда ауданын арнайы дүкендер, кафелер, кофеханалар, салон, театрлар, жалпы тауарлық дүкендер және әртүрлі қызметтерді ұсынатын кәсіпорындар құрады. Кейбір кәсіпорындар, мысалы, өзара сауда компаниясы этникалық топтар арасындағы бірлескен кәсіпорындар болды. Этникалық сәйкестік, топтар арасындағы және ішкі бәсекелестік, иммиграцияның жаңа толқындары және Хелпердің жұмыс күші үшін бейтарап орын ретіндегі орны қаланың әлеуметтік ландшафтына әсер етті. Хелпер әртүрлі кен лагерьлерінің арасында орналасқандықтан, аймақтың "орталығы" деп танылды, және ол ереуілшілер мен кәсіподақ ұйымдастырушылары, сондай-ақ ұлттық гвардияшылардың шиеленіскен кезде жиналатын баспана қаласы болды. Әртүрлі этникалық топтармен байланысты әдет-ғұрыптар мен өмір салты жалғасты, бірақ өзара әрекеттесу арқылы көптеген адамдар Хелперде өзгерді және бейімделді. Ұлы депрессия бүкіл округке соққы бергенімен, Хелпердің теміржол орталығы ретіндегі орны белгілі бір тұрақтылықты қамтамасыз етті. Хелпердің қалалық әкімшілігі 1927 жылы салынды, ал азаматтық аудиториясы 1936 жылы салынды. D&RGW басқа ірі жолдардан трансконтиненталдық байланыстарды қалаған сауданы алу арқылы "көпірлік қозғалысын" дамытты. Көмір өндіру Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде өсті және 1960 жылдарға дейін күшті болды, бірақ белгілі бір мерзімде белгісіздік пен уақытша төмендеулер болды. Хелперді қоршаған барлық қауымдар экономикалық тұрақсыздықтың қиын кезеңдеріне төтеп беруге қабілетті болмады, және қала 1930-1970 жылдар аралығында тасталған, қазірде шағын қалаларға айналған көптеген бұрынғы көмір өндіруші елді мекендерге жақын орналасқан. Оларға Касл Гейт, Коал Сити, Консьюмерс, Нэшнл, Пирлес, Рейнс, Роял және Стандартвилл, сондай-ақ Мьючуал кіреді. Хелпер 2006 жылы True West Magazine журналының "Батыстың үздік қаласы" деп танылды, бұл туралы 2007 жылғы қаңтар/ақпан санында жарияланды.

Атауы

Хелпер қаласы Прайс каньонының аузында, Прайс өзенінің жанында, Орталық Ютадағы Уасэч платосының шығыс бөлігінде орналасқан. Прайс жағынан Солт-Лейк-Сити жағына бағытталған пойыздардың Прайс каньонымен 24 шақырымдық тік көтерілуді (2,4% еңіс) жеңуі үшін қосымша "көмекші" локомотивтер қажет болды. Қала осы көмекші локомотивтердің құрметіне аталған, оларды Денвер және Рио-Гранде Батыс темір жолы осы қалаға орналастырған.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы – толығымен құрлықтан тұрады және Прайс өзені бойында орналасқан.

Климат

Хелперде ыстық, ылғалды жазғы континенттік климат (Кёппен Dfa).

Демография

2000 жылғы АҚШ халық санағы бойынша, қалада 2025 адам, 814 үй шаруашылығы және 559 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. 925 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы – . Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 92,59% ақ нәсілді, 0,44% афроамерикалық, 1,58% американдық үндістер, 0,25% азиялық, 0,10% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 3,90% басқа нәсілдерден және 1,14% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 11,31% құрады. 814 үй шаруашылығының ішінде 31,8% 18 жасқа дейінгі балалары бар, 51,8% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 11,2% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 31,3% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 27,6% жеке тұлғалардан тұрады, ал 13,9% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,44 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,97 адам. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 25,5% 18 жасқа дейінгілер, 9,1% 18-24 жас аралығындағылар, 26,1% 25-44 жас аралығындағылар, 20,9% 45-64 жас аралығындағылар және 18,4% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 39 жас. Әр 100 әйелге 98,5 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 93,8 еркек келеді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 30 052 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 37 266 доллар. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 32 708 доллар, ал әйелдердің орташа жылдық табысы 22 500 доллар. Жан басына шаққандағы орташа жылдық табыс 15 762 доллар. Отбасылардың 11,1% және халықтың 12,7% кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 13,3% және 65 жастан асқандардың 13,7%.

Білім

Хелперде Карбон мектеп округіне (Карбон округі, Юта штаты) қарасты екі мектеп бар. Батыс Хелпердегі жалғыз бастауыш мектебі – Салли Мауро атындағы бастауыш мектеп, ал бастауыш мектептен шамамен жарты миль шығысқа қарай Helper орта мектебі орналасқан.

Көлік

Амтрак (Ұлттық жолаушылар теміржолы корпорациясы) Хелпер станциясына қызмет көрсетеді, оның Калифорниялық Зефир пойзы күн сайын Чикаго мен Калифорнияның Эмеривилл қалалары арасында, Сан-Франциско шығанағының ар жағынан екі бағытта да жүзеге асырылады. Бұрынғы Рио-Гранде Зефир де Хелпер станциясында тоқтаған. Қаланың солтүстігінде екіге бөлінетін АҚШ 6/191 тас жолының бойында да орналасқан. АҚШ 191 тас жолы солтүстік-шығысқа қарай Дучеснеге, ал АҚШ 6 тас жолы солтүстік-батысқа қарай Испания Форкқа (Spanish Fork) бағыт алады. Екеуі де оңтүстік-шығысқа қарай Грин-Ривердің батысынан I-70 тас жолына дейін бірігіп созылады.