Кіріспе
Оңтүстік Иордания – Солт-Лейк округінің оңтүстік-орталық бөлігінде орналасқан қала, Солт-Лейк-Ситиден оңтүстікке қарай 18 миль (29 км) қашықтықта. Солт-Лейк-Сити қалалық аймағының бір бөлігі болып табылатын қала, Солт-Лейк аңғарында, Иордан өзенінің жағасында, 3048 метрлік Окирр таулары мен 3353 метрлік Уасатч таулары арасында жатыр. Қаланың ішінде балық шабақтары, жолдар, саябақтар және табиғи орталары бар 6 шақырымдық Иордан өзені саябағы орналасқан. Солт-Лейк округінің жәрмеңке алаңы мен ат спорты паркі, Окирр көлі және 37 мемлекеттік саябақ қала аумағында орналасқан. 2020 жылғы мәліметтер бойынша, Оңтүстік Иорданияда 77 487 адам тұрады. 1859 жылы мормон қоныс жайлаушылары құрған және тарихи түрде ауыл шаруашылығымен айналысқан қала, қазір Солт-Лейк-Ситидің жылдам өсіп келе жатқан жатақ ауданына айналды. Kennecott Land атты жерді дамыту компаниясы, Оңтүстік Иорданияның батыс жартысына арналған Daybreak Community жобасының құрылысын бастарды, бұл Оңтүстік Иорданияның халқын екі есеге арттыруы мүмкін. Оңтүстік Иордания – Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің екі ғибадатханасына (Иордан өзені Юта ғибадатханасы және Окирр тауы Юта ғибадатханасы) ие болған әлемдегі алғашқы муниципалитет, қазір бұл мәртебеге Юта штатының Прово қаласымен бірге ие. Қалада екі TRAX жеңіл рельстік көлік аялдамасы және FrontRunner желісінде бір жолаушылар пойызы аялдамасы бар.
South Jordan is a city in south central Salt Lake County, Utah, United States, 18 mile (29 km) south of Salt Lake City. Part of the Salt Lake City metropolitan area, the city lies in the Salt Lake Valley along the banks of the Jordan River between the 10,000 feet (3048 m) Oquirrh Mountains and the 11,000 feet (3353 m) Wasatch Mountains. The city has 3.5 mile (6 km) of the Jordan River Parkway that contains fishing ponds, trails, parks, and natural habitats. The Salt Lake County fair grounds and equestrian park, Oquirrh Lake, and 37 public parks are located inside the city. As of 2020, there were 77,487 people in South Jordan. Founded in 1859 by Mormon settlers and historically an agrarian town, South Jordan has become a rapidly growing bedroom community of Salt Lake City. Kennecott Land, a land development company, has recently begun construction on the master planned Daybreak Community for the entire western half of South Jordan, potentially doubling South Jordan's population. South Jordan was the first municipality in the world to have two temples of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints (Jordan River Utah Temple and Oquirrh Mountain Utah Temple), it now shares that distinction with Provo, Utah. The city has two TRAX light rail stops, as well as one commuter rail stop on the FrontRunner.
Еуропаға дейінгі
Алғашқы белгілі тұрғындар – көшпелі аулаушы-жинаушылар, Шөлдегі Архаикалық мәдениетінің мүшелері болды. 400 жылдан бастап шамамен 1350 жылға дейін Фримонт халқы ауылдарға қоныстанды және жүгері мен қабақ өсірді. Климаттың суық, құрғақ кезеңге қарай өзгеруі және Ют, Пайют және Шошон тайпаларының ата-бабаларының аймаққа қоныс аударуы Фримонт халқының жоғалуына себеп болды. Еуропалық қоныс аударушылар келген кезде Тұз көлі аңғарында тұрақты жергілікті американдық қоныстар болған жоқ, бірақ аймақ бірнеше тайпалармен шектесетін: солтүстік-батыс Шошони тайпасының аумағы солтүстікке қарай, Юта аңғарындағы оңтүстікке қарай Ут тайпасының Тимпаногот тобы және Туэле аңғарындағы батысқа қарай Гошут тайпасы. Бұл аймақтан топпен өткен жалғыз аң аулаушы – француз канадасы Этьен Провост болды. 1824 жылдың қазан айында Провосттың тобы Юта көлінің солтүстігіндегі Иордан өзені бойындағы бір индей лагеріне алданды. Шабуылға жауапты адамдар бұрынғы түсініксіз оқиғаға байланысты Провосттың тобына кек қайтаруды жоспарлаған, онда басқа аң аулаушылар қатысқан. Провост қашып құтылды, бірақ оның адамдары күтпеген шабуылға ұшырап, он бесеуі қаза тапты.
Мормонның алғашқы қоныстары
1847 жылғы 22 шілдеде алғашқы мормон пионерлерінің алдыңғы қатары аңғарға кірді және жаңа елді мекендер құру мақсатымен жерді суару және аймақты зерттеуді дереу бастады. Канаданың Онтарио штатынан келген Александр Бекстед 1849 жылы отбасымен Батыс Жордан аймағына көшіп келді және Оңтүстік Тұзкөл аңғарындағы өз саласының алғашқы өкілі болды. Ол Арчибальд Гарднердің ұн диірменін қуаттандыру үшін Жордан өзенінен су бұруға арналған алғашқы арнаны қазуға көмектесті. 1859 жылы Бекстед отбасын Жордан өзенінің бойындағы, өзеннің батыс жартасының үстіндегі ойысқа орналастырды. Жорданның тасқын жазығы тегіс болды және өзен суын батыс жартастың іргесімен бұруға арналған арна салынса, оны егіншілікке дайындауға болар еді. Бекстед және басқалар 2,5 миль (4 км) "Бекстед арнасын" жасады, ол қазірге дейін қалалық саябақтарды және Муллиганның гольф алаңын суару үшін қолданылады. Бөлімде бар болғаны тоғыз отбасы болды. 1864 жылы саз балшықтан мектеп салынды, ол сонымен қатар Оңтүстік Жордан бөлімінің ӘҚТ жиналыс үйі ретінде де қызмет етті. Оңтүстік Жордан өскен сайын, 1873 жылы қазіргі зираттың шығыс жағында жаңа әрі үлкен ғимарат салынды. Оның жоғарғы және төменгі кіреберісі бар, гранит негізі Кіші Коттонвуд каньонының аузынан әкелінген қалдық материалдардан жасалған. Жоғарғы қабаты үлкен-үлкен саз кірпіштерден тұрды. 1876 жылы Оңтүстік Жордан каналында жұмыс аяқталды, ол Блаффдейлдегі Жордан өзенінен су алып, оны алғаш рет өзеннің жартасынан жоғары көтерді. 1914 жылғы 14 қаңтарда электр қуатының келуі, су резервуары мен үй ішінде сорғылауға арналған жүйе және Оңтүстік Жорданға арналған жаңа саябақтың ашылуына арналған үлкен той өтті. 1930 жылдары аймаққа батысқа қарай қоныстанған тұрғындар үшін суды сақтауға арналған резервуар қажет болды. Федералдық грант алудың жалғыз жолы – қала болып құрылу еді. Азаматтар 1935 жылғы 8 қарашада қала болып құрылуға дауыс берді және дереу су резервуарына ақша жинау үшін облигациялар шығарды. Қалаға бастапқыда парктер, су және зираттарды басқаруға жауапты қалалық кеңес басшылық етті. 1978 жылы қала әкімшілік басқару нысанына көшті және полиция, өрт, жол және құрылыс инспекциясының жергілікті қадағалауын Солтүстік Лейк округінен қабылдады. 1938 жылғы 1 желтоқсанда АҚШ тарихындағы ең ауыр мектеп автобусы апаты орын алды. Оңтүстік Жордан, Ривертон және Блаффдейлден 38 оқушыны тасыған автобус қар мен тұманның арасында келе жатқан пойыздың алдынан өтіп кетті. Автобус соқтығысып, автобус жүргізушісі мен 23 оқушы қаза тапты. Оңтүстік Жордан апатынан кейін автобус қауіпсіздігіне қатысты алаңдаушылық мемлекеттік және ақырында федералдық заңнамаға өзгерістер енгізуге әкелді. Сол теміржол өткелі келесі жылдары көптеген басқа да апаттар орын алды, соңғы өлімге әкелген апат 1995 жылғы 31 желтоқсанда болды, үш жасөспірім көлікте жолдан өтіп бара жатып қаза тапты. Өткел ақыры жабылды, бірақ 1997 және 2002 жылдары апаттар болғанға дейін. 1950 жылы Солтүстік Лейк округінің жері ауыл шаруашылығына арналған. Бірақ 1992 жылы халықтың өсуіне байланысты ауыл шаруашылығына арналған жер көлемі азайды. Осы қалаланудың нәтижесінде Оңтүстік Жордан экономикасы аграрлықтан Солтүстік Лейк қаласының серіктес елді мекеніне айналды. Kennecott Land 2004 жылы 20 000-нан астам үйді қамтитын және коммерциялық және сауда алаңдарын қамтитын жоспарланған қауымдастық – Daybreak жобасын бастады. 2022 жылы қалған игерілмеген жер Ларри Х. Миллер тобына сатылды. 1981 жылы ӘҚТ Жордан өзені Юта ғибадатханасы аяқталды. 2009 жылы ӘҚТ Oquirrh Mountain Utah ғибадатханасы аяқталды және Оңтүстік Жорданда салынған екінші ғибадатхана болды. Оңтүстік Жордан әлемдегі екі ӘҚТ ғибадатханасына ие болған алғашқы қала болды, Oquirrh Mountain Utah ғибадатханасы және Жордан өзені Юта ғибадатханасы, екінші қала – Прово, Юта. 2003 жылғы мамыр айында Шри Ганеша индуистік ғибадатханасы аяқталды.
География
АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 22,22 шаршы миль (58 км²), оның 0,09 шаршы милі (0 км²), 0,4 пайызы су құрайды. Оңтүстік Иорданияның биіктігі шығыстағы Иордан өзені жанында шамамен 4300 футтан (1311 м) басталып, Окирр тауларының етегіне қарай бірте-бірте 5200 футқа (1585 м) дейін көтеріледі.
Демография
АҚШ халық санағы бюросының бағалауынша, 14 433 үй шаруашылығы тіркелді, олардың 46,8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 76,5%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 6,6%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үй шаруашылықтары, ал 14,1%-ы отбасы емес еді. Барлық үй шаруашылықтарының 11,0%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 4,3%-ы 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз тұратын адамдарды құрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 3,83 адамды құрады, бұл Солтүстік Лейк округіндегі 2,94 және Юта штатындағы 3,03-тен жоғары.
There were 14,433 households, out of which 46.8% had children under the age of 18 living with them, 76.5% were married couples living together, 6.6% had a female householder with no husband present, and 14.1% were non families. 11.0% of all households were made up of individuals, and 4.3% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 3.83 compared to 2.94 for Salt Lake County and 3.03 for Utah.
Қылмыс
2019 жылы Федералдық тергеу бюросы (ФБР) қалада құқық қорғау органдарына 73 зорлық қылмысы тіркелгенін хабарлады, бұл 2010 жылы 27-ден көп. Сондай-ақ, мүліктік қылмыстар туралы 1124 хабарлама түскен, 2010 жылы 1050 болған еді. 100 000 адамға шаққандағы зорлық қылмысының көрсеткіші 94-ке жетті, ал ұлттық орташа көрсеткіш 379, ал Юта штаты үшін 236 болды. 100 000 адамға шаққандағы мүліктік қылмыстың көрсеткіші 1148-ге жетті, ұлттық көрсеткіш 2110, ал штат бойынша 1682 болды. ФБР зорлық қылмыстарына зорлау, тонау, кісі өлтіру, қасақана емес кісі өлтіру және аса ауыр шабуылдарды жатқызады. Мүліктік қылмыстарға өрт сөндіру, автокөлік ұрлығы, ұрлық және қарақшылық кіреді. 2020 жылы Юта штатының Қоғамдық қауіпсіздік департаментінің Қылмыстық идентификация бюросы жариялаған статистикаға сәйкес, Оңтүстік Иорданияда 1000 тұрғынға шаққанда 0,75 полиция қызметкері болды. Қала полициясы 998 адамды қамауға алды, бұл 2010 жылы 910 болғаннан көп. Тіркелген қылмыстардың жалпы саны 3338-ге жетті, 2010 жылы 2096 қылмыс тіркелген еді. Жалпы қылмыстарға кісі өлтіру, зорлау, шабуылдан бастап тәртіпсіздікке және мас күйде көлік жүргізуге дейінгі әртүрлі қылмыстар кіреді. 1000 адамға шаққандағы қылмыстың көрсеткіші 19,17-ге төмендеді, 2010 жылы бұл көрсеткіш 21,42 болған еді.
Саябақтар мен демалыс
Қалада 35 муниципалды саябақ және ойын алаңы бар, олардың ішінде бейсбол, софтбол, футбол, футбол, лакросс, волейбол, пикбол, теннис және скейтборд алаңдары орналасқан. Оңтүстік Иордан қаласына тиесілі басқа да демалыс орындары: Су және фитнес орталығы, қарттарға арналған бағдарламаларды ұсынатын Қоғамдық орталық, Юта штатының жабайы табиғат ресурстары бөлімімен бірге көкжиекті форель мен сымбаз балықтарымен толтырылған үш балық аулау тоғаны және Муллиганның екі мини-гольф алаңы мен екі тоғыз тесікті гольф алаңы. Солт-Лейк округі қала ішінде екі аймақтық саябақты басқарады. Оңтүстік Иордан қалалық саябағына іргелес орналасқан Ат спорты паркі. Парк аумағында ат жарысы жолы, поло және дрессаж алаңы, жабық ареналар мен ат қоралары бар. Солт-Лейк округінің жәрмеңкесі әр тамыз айында осы саябақта өткізіледі. Бингхам Крик аймақтық паркіне көп мақсатты спорт алаңдары, тартымды ойын алаңы, дискі гольф алаңы және өзен бойындағы велосипед жолдары мен көп мақсатты табиғат жолдары кіреді. BMX, баскетбол, пикбол, теннис және волейбол алаңдарын қамтитын қосымша құрылыс жоспарлануда. Окирр көлі парктің және Daybreak қауымдастығындағы батпақ жерлердің ішінде орналасқан. Демалыс мүмкіндіктеріне балық аулау, желкенді қайықпен жүзу, байдарка және каноэмен жүзу кіреді. Көлде форель, үлкен ауызды шабақ, каналдық сорт және көкқұйрық балықтары бар. Көлден басқа, Daybreak қауымдастығы 35 шақырымдық (22 миль) табиғат жолдары, 37 саябақ және бес жүзу бассейнін қамтиды. Көл, саябақтар мен бассейндер Daybreak үй иелері қауымдастығының жеке меншігінде және тек тұрғындарға арналған. Солт-Лейк округіне қарасты Маунтин-Вью гольф клубы Батыс Иорданнан 0,5 шақырым (0,3 миль) солтүстікте орналасқан, ал Сэндиге қарасты Ривер-Окс гольф клубы Иордан өзенімен шектеседі.
Үкімет
Оңтүстік Иорданияда алты мүшеден тұратын кеңес үкіметі бар. Кеңес, қаланың заң шығару органы, бес мүшеден және төрт жылдық мерзімге сайланатын әкімнен тұрады. Кеңес саясатты белгілейді, ал қала басшысы күнделікті жұмысты басқарады. 2022 жылғы мәлімет бойынша, қала әкімі – Доун Р. Рамси. Қалалық кеңес әр айдың бірінші және үшінші сейсенбі күндері сағат 18:30-да жиналады. Юта – елдегі ең республикалық штаттардың бірі, және Оңтүстік Иордания Ютаның дәстүрін тек республикалық штаттық және федералды сайланған лауазым иелерімен жалғастырады. Оңтүстік Иордания АҚШ Өкілдер палатасының Юта штатындағы 4-ші сайлау округінің құрамына кіреді. 2023 және 2033 жылдар аралығындағы штаттық үкімет үшін қала Юта Сенатының 17-ші округінің және Юта Өкілдер палатасының 39-шы, 44-ші, 45-ші, 46-шы және 48-ші округтерінің бір бөлігі болып табылады.
Білім
Оңтүстік Иордания Иордания мектеп округінің құрамына кіреді. Округтың жеті бастауыш мектебі (Daybreak, Eastlake, Elk Meadows, Golden Fields, Jordan Ridge, Monte Vista және South Jordan Elementaries), үш орта мектебі (South Jordan, Elk Ridge және Mountain Creek) және екі жоғары мектебі (Bingham High School және Herriman High School) Оңтүстік Иордания оқушыларына қызмет көрсетеді. Бұған қоса, Paradigm мемлекеттік жарғылық жоғары мектебі, Early Light Academy және Hawthorne Academy мемлекеттік жарғылық бастауыш мектептері, сондай-ақ екі жеке мектеп (American Heritage және Stillwater Academy) бар. Солт-Лейк қауымдастық колледжінің Иордания кампусы Батыс Иордания мен Оңтүстік Иорданияның шекарасында орналасқан. Иордания кампусы жалпы білім беру пәндерін, сондай-ақ колледждің денсаулық сақтау ғылымдарының барлық курстарын ұсынады. Иордания мектеп округінің қолданбалы технологиялар орталығы да кампуста орналасқан. Солт-Лейк қауымдастық колледжінің Миллер кампусы Сэнди қаласында, Оңтүстік Иорданиямен шектес орналасқан. Онда колледждің Автомобильдік оқыту орталығы, Кулинарлық институты, корпоративтік оқыту бағдарламалары үшін Миллер бизнес ресурстық орталығы және Юта штатының қоғамдық қауіпсіздік департаментінің оқу орындары бар. Роуземан денсаулық сақтау ғылымдары университеті – жеке университет, онда фармация, стоматология және медбикелік мектептері орналасқан.
Көлік
Мемлекетаралық 15-ші тас жол, он екі жолақты автомобиль жолы, қаланың шығыс шетінде орналасқан және қала шегінде 10600 Оңтүстік және 11400 Оңтүстік жерлерінде екі алмасуды қамтамасыз етеді. Бангертер тас жолы (Мемлекеттік жол 154), алты жолақты экспресс-жол, 9800 Оңтүстік, 10400 Оңтүстік және 11400 Оңтүстік нүктелеріндегі алмасулар арқылы қаланың ортасымен өтеді. Маунтин-Вью дәлізі, аяқталуға тиіс он жолақты автомобиль жолы, Daybreak қауымдастығының батыс шетінде орналасқан. Оңтүстік Иорданияға Юта транзиттік басқармасының (UTA) автобус жүйесі және UTA TRAX жеңіл рельстік көлігінің Қызыл желісі қызмет көрсетеді. Қызыл желі TRAX желісін Солт-Лейк-Ситидің орталығымен және Юта университетімен байланыстырады. Daybreak қауымдастығының ішінде паркингтері бар екі TRAX станциясы орналасқан. Оңтүстік Иордан парквейі станциясы шамамен 10600 Оңтүстікте орналасқан және 400 орындық ортақ паркинг алаңына ие. Daybreak парквейі станциясы 11400 Оңтүстікте орналасқан және 600 орындық паркинг алаңына ие. Тағы екі станция Батыс Иорданияда, Оңтүстік Иорданиямен шекарасында орналасқан: 5600 Батыс Ескі Бингем тас жолы станциясы және 4800 Батыс Ескі Бингем тас жолы станциясы. Daybreak парквейі станциясынан Солт-Лейк-Ситинің орталығына дейінгі сапар шамамен 60 минутты алады. UTA-ның FrontRunner қалалық теміржол жүйесінің Оңтүстік Иорданияның шығыс шетінде, 10200 Оңтүстікте станциясы бар. FrontRunner солтүстікке Огденге, оңтүстікке Провоға дейін созылады.
Инфрақұрылым
Оңтүстік Иордания тұрғындарына электр қуатын Rocky Mountain Power компаниясы жеткізеді. Табиғи газды Questar компаниясы қамтамасыз етеді. Жоғары жылдамдықтағы интернет байланысын Comcast, Qwest және Google ұсынады. Оңтүстік Иордания қаласы су тарату жүйесіне ие. Ішуге жарамды суды Иордан аңғары су сақтау ауданы қамтамасыз етеді. Көгалдандыруға қолданылатын, ішуге жарамсыз екіншілік су қала арқылы өтетін каналдардан беріледі. Оңтүстік аңғар Кәріз ауданы кәріз жүйесін басқарады. Оңтүстік Иордания қаласы тұрмыстық қоқыс пен қайта өңдеуге тапсыру үшін Ace Recycling and Disposal компаниясымен шарт жасасады. Интермаунтин Денсаулық сақтау Ривертон ауруханасы – Ривертондағы 87 төсектік, толық қызмет көрсететін аурухана. Стюард Джордан аңғары Медициналық орталығы – Батыс Иорданияда орналасқан 171 төсектік, 3-деңгейлі травматологиялық орталық. Юта университеті мен Ардагерлер істері департаменті қалада ірі клиникаларды пайдаланады.