Кіріспе

Юта штатындағы қала, АҚШ

Оңтүстік Солт-Лейк – Юта штатының Солт-Лейк округіндегі қала және Солт-Лейк-Сити қалалық статистикалық аймағының бір бөлігі. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 23 617 адамды құрады.

Тарих

Джесси Фокс-күл 1890 жылы Оңтүстік Солт-Лейк аймағындағы жерді Орталық парк деп атады. Мистер Фокс Нью-Йоркке сапар шегіп, сол жердегі Орталық паркті көргеннен кейін осы атауды таңдады. Ол қалалық ортадағы парктің дизайны мен құрылысына әсерленді. Оңтүстік Солт-Лейк сол кезде ауылдық болғанымен, ол бұл аймақты Орталық парк деп атауға шешім қабылдады. 1925 жылы LDS Central Park Ward құрылып, осы дамудың құрметіне аталды. 1936 жылы Солт-Лейк-Ситидің аннексияға жасаған әрекеті, қаржыландыру және канализация жүйесін іске асыру мәселелеріне байланысты сәтсіз аяқталды. 1936 жылдың 14 тамызында округ комиссарлары кеңесі Орталық парк қаласын құру туралы қаулыны бекітті, бірақ бұл ұзаққа соқпады, өйткені сайлаушылар 1937 жылы қаланы таратуға шешім қабылдады. Содан кейін сайлаушылар Оңтүстік Солт-Лейктің құрамына кіруге келісті. 1938 жылдың 29 қыркүйегінде, әлі де канализация жүйесіне мұқтаж болған Оңтүстік Солт-Лейк, Роберт Р. Фиттс басшылығымен Оңтүстік Солт-Лейк қаласы болып құрылды. Қала сол кезде пошта бөлімі және өрт сөндіру бөлімі сияқты, енгізу оңай болатын көптеген негізгі инфрақұрылымдардан да мұқтаж болды. 1939 жылы Жұмыс жөніндегі басқарма 462 000 доллар құнымен канализация жүйесін салуға кірісті. Оңтүстік Солт-Лейктің бастапқы шекарасы 500 Шығыстан 300 Батысқа және 2100 Оңтүстіктен Милл-Крикке дейін созылды. 1950 жылдың 1 тамызында Оңтүстік Солт-Лейктің халқы үшінші дәрежелі қала мәртебесіне ие болуға жетті. Бұл үкімет формасын қала әкімі мен қалалық кеңеске өзгертті. Сол кездегі қала басшысы Марлоу Каллахан Оңтүстік Солт-Лейк қаласының алғашқы мэрі болды. 1990 жылдары Оңтүстік Солт-Лейк Солт-Лейк округінің біріктірілмеген бөлігінің бір бөлігін аннексиялап, жер ауданы мен халқы шамамен екі есеге өсті. 2010 жылдың 4 қаңтарында Шери Вуд Оңтүстік Солт-Лейктің алғашқы әйел мэрі атанды.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 6,9 шаршы миль (18 км²) және толығымен құрлықтан тұрады. Қаланың батыс шекарасында Иордан өзені, шығысында 500 East және 700 East, солтүстігінде 2100 South, ал оңтүстігінде 3900 South орналасқан. Батыс Вэлли Сити батыста, Солт-Лейк-Сити солтүстікте, солтүстік-шығыста және шығыста, ал Миллкрик шығыста, оңтүстікте және оңтүстік-шығыста жатыр. Иордан өзенінің жанында және таулардан қашықта орналасқандықтан, қала көбінесе жазық болып келеді, биіктігі шамамен 1320 метрден 1335 метрге дейін өзгереді. Қаланың жер асты суы жоғары деңгейде, ал 1900 жылдардың басындағы дамуға дейін кейбір аймақтар батпақты болған. Қаланың көп бөлігі қаланың астындағы су жинағынан құдықтар арқылы сумен қамтамасыз етіледі. Милл-Крик өзенінің үш саласы Фиттс паркінде бірігеді.

Демография

АҚШ Халық санағы бюросының бағалауынша, 2018 жылы Оңтүстік Солт-Лейкте 25 365 адам тұрды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 56,2% – испандық емес ақтар, 10,5% – қаралар, 2,5% – американдықтар (үндістер), 11,1% – азиялықтар, 1,7% – Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары және 3,7% – екі немесе одан көп нәсілге жататындар. Халықтың 16,3% – испаниялық немесе латын американдықтары. АҚШ Халық санағы бюросының деректеріне сәйкес, 2009-2013 жылдары халықтың 29,7% кедейлік шегінен төмен тұрды, бұл Юта штатының орташа көрсеткішінен екі есе жоғары.

Экономика

Әлемдегі алғашқы Kentucky Fried Chicken (қазіргі KFC) франшизасы 1952 жылы Харланд Сандерс пен Пит Харман тарапынан қазіргі Оңтүстік Солт-Лейктің бір бөлігі болып табылатын жерде құрылды. 2012 жылы 3500 Оңтүстік және Мемлекеттік көшелердің жанында қалада Қытай ауданы ашылды. Бұл – Тауаралық Батыс аймағындағы жалғыз Қытай ауданы. Азия тақырыбындағы көптеген мейрамханалармен қатар, онда ірі азия тақырыбындағы супермаркет те бар. Deseret News газетінің мәліметінше, 2011 жылы жаңа Қытай ауданында «27 000 шаршы фут азиялық азық-түлік дүкені, 38 азия тақырыбындағы дүкені бар 65 000 шаршы фут көлемдегі жабық сауда орталығы және 12 000 шаршы фут азия тақырыбындағы сауда желісі» бар қытай тақырыбындағы сауда орталығының құрылысы басталды. 1962 жылы бітірген Маргарет Йи: «Осы аймақта тұратын 10 000-нан астам қытай азаматы ұзақ уақыттан бері [Қытай ауданының] ашылуын күтіп келді» деді. 2012 жылдың соңына қарай Қытай ауданы қытай иммигранттарының санының артуына куә болды және бизнес нысандары Қытай ауданын толтыра бастады. 2017 жылы, шамамен 7 жылдық жоспарлаудан кейін, 2100 Оңтүстікке оңтүстікке қарай, Мемлекеттік көшесі мен Мейн-Стрит арасында, Оңтүстік Солт-Лейктің «орталық қаласы» ретінде қызмет етуі тиіс «Көші-қон» (бұрынғы Market Station) деп аталатын жаңа көп мақсатты құрылысының негізі салынды. Бұл жоба көлік инфрақұрылымына баса назар аударады, құрылыстың жанында S Line жеңіл рельсті көлігінің аялдамасы және Central Pointe TRAX станциясынан бір аялдама қашықтықта орналасқан. Бірінші кезеңде WinCo Foods дүкені мен таунхаус тұрғын үй кешені салынуы жоспарланған. Ақырында, бұл орталық дамуда 2500 отбасылық тұрғын үй бірлігі, 1,5 миллион шаршы фут сауда алаңы, 3 миллион шаршы фут кеңсе және коммерциялық кеңістік, сондай-ақ қосымша жасыл аймақтар мен жаяу жолдары болады.

Қылмыс

2007 жылдан бері Оңтүстік Солт-Лейктегі қылмыстар 30 пайызға төмендеді. Бұрынғы SSL полиция бастығы Крис Снайдер қылмыстың азаюын 4 факторға байланыстырады: 1) Кодекс талаптарын сақтауға көңіл аударуды күшейту, 2) Жалдаушыларды үй иелерінің мұқият тексеруіне әкелетін, қылмыссыз жалдау туралы бағдарлама, 3) Солт-Лейк Біріккен жолы сияқты серіктестіктер мен қоғамдық ұйымдастыру, мысалы, Оңтүстік Солт-Лейк бастамасы және Оңтүстік Солт-Лейк қауымдастығы, тұрғындардың қажеттіліктерін шешуге және аудандарды жақсартуға бағытталған, 4) Жастарды дамытуға бағытталған кең ауқымды жұмыстар, мысалы, қаланың тоғыз аудандық орталығында жүзеге асырылатын Promise мектептен кейінгі бағдарламалар және қалалық/аудандық жаңғырту жобалары. Жаңаша дамытуға (оның ішінде Market Station дамуына) басымдық берілуде, сондай-ақ қаладағы қылмысты азайту мақсатында алкоголь лицензияларының санын шектеу жоспарлануда. Motovo Real Estate Blog 2012 жылғы FBI Бірыңғай қылмыс есебіне сүйене отырып, Оңтүстік Солт-Лейкті "Юта штатындағы ең қауіпті орын" деп атады. Олардың есебінде Юта штатында Оңтүстік Солт-Лейкте адам басына шаққанда зорлық қылмыстары ең көп тіркелген, ал зорлықсыз қылмыстар көрсеткіші бойынша екінші орында тұр.

Көлік

I 15, I 80 және SR 201 қаланың солтүстік-батыс бөлігінде қиылысады. Бұл айқас, көптеген кіру-шығу жолдарының күрделі жүйесіне байланысты, жергілікті жерде "Спагетти Bowl" деп белгілі. US 89 Оңтүстік Солт-Лейк қаласының ортасымен State Street бойымен солтүстіктен оңтүстікке дейін созылады, қаланың негізгі коммерциялық дәлізі болып табылады және I-80 маңында айқасқа ие. SR 171 (3300 South) қаланың шығысынан батысына қарай өтеді, I-15 маңында айқасы бар. SR 71 (Оңтүстік 700 Шығыс) қаланың шығыс шекарасының оңтүстік жағымен созылады және I-80 маңында айқасқа ие. Юта көлік басқармасының (UTA) TRAX жеңіл рельстік көлігі қала арқылы 200 батыста өтеді, қала шегінде 3 станция орналасқан. TRAX желілерінің барлығы (көк, қызыл және жасыл) Central Pointe станциясынан солтүстікке қарай қалаға кіреді. (UTA полиция бөлімі 2016 жылдың шілдесінде Мюррей орталық станциясына көшірілгенге дейін Central Pointe станциясында орналасқан еді.) Central Pointe станциясынан жасыл желі батысқа қарай West Valley City қаласына, ал көк және қызыл желілер оңтүстікке қарай Millcreek станциясында тоқтап, Meadowbrook станциясынан оңтүстікке қарай қаладан шығады. UTA-ның қала арқылы өтетін бірнеше қалалық автобус бағдарлары бар, олардың көпшілігі он бес минут сайын тоқтайды. 2013 жылдың желтоқсан айында S Line трамвайы (бұрын Sugar House Streetcar деп аталған) жолға қойылды. S Line 2100 South-тың оңтүстігінде (қаланың солтүстік шекарасы) Central Pointe станциясынан Оңтүстік-Шығыс Солт-Лейк қаласындағы Sugar House ауданына дейін барған қолданыстағы теміржол желісі бойымен салынды. Central Pointe станциясынан басқа, S Line South Main Street (South Salt Lake City станциясы), South 300 East (300 East станциясы) және South 500 East (500 East станциясы) аялдамаларын қамтиды, содан кейін қаладан шығады. UTA басқаруымен жұмыс істесе де, S Line – Оңтүстік Солт-Лейк, Солт-Лейк қаласы және UTA арасындағы бірлескен жоба.

Ерекше жерлер

Оңтүстік Солт-Лейктің ең танымал және тарихи ғимараттарының бірі – Колумб орталығы. 20-шы ғасырдың басында мектеп ретінде салынған, кейін 1950-ші жылдардан бастап балалар бағдарламасы орталығы ретінде пайдаланылды. 1980-ші жылдардың соңында авариялық жағдайға түсірілгеннен кейін, ғимарат жаңартылып, кеңейтілді. Оған Солт-Лейк округі кітапхана жүйесінің филиалы, концерт залы, қарттар орталығы және басқа да бірнеше мекемелер енгізілді.

Білім

Оңтүстік Солт-Лейк Гранит мектеп округінің құрамында орналасқан. Қала үш мемлекеттік бастауыш мектеппен (Линкольн, Вудро Вильсон және Рузвельт) (PK–6) және бір орта мектеппен (Гранит Парк орта мектебі) қамтамасыз етілген. Мэр Вудтың білім беруге баса назар аударуының нәтижесінде, Оңтүстік Солт-Лейкте екі жекеменшік мектеп ашылды: Alianza (K–8) және Юта Халықаралық жекеменшік мектебі (7–12). Бродвью университетінің Солт-Лейк-Сити кампусы Оңтүстік Солт-Лейк қалалық кеңселерінің жанында орналасқан, сонымен қатар қала жергілікті жоғары оқу орындары – Солт-Лейк Қоғамдық колледжі және Вестминстер колледжімен тығыз байланыс пен серіктестіктерді ұстап тұр. Юта штаты университетінің 2500 Оңтүстік Штат көшесіндегі, сондай-ақ Оңтүстік Солт-Лейкте орналасқан Гранит округі кеңсесіндегі спутниктік кампусы бар.