Кіріспе

АҚШ-тың Юта штатындағы қала

Батыс Жордан – АҚШ-тың Юта штатының Солт-Лейк округінде орналасқан қала. Бұл Солт-Лейк-Ситидің қалалық аймағы. 2020 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 116 961 адамды құрайды, бұл оны штаттың халқы ең көп қалаларының үшіншісі етеді. Қала тұзды көл аңғарының оңтүстік-батыс бөлігінде, теңіз деңгейінен 1320 метр биіктікте жатыр. Жақын орналасқан Жордан өзенінің атымен аталған қаланың шекарасы өзеннің батыс жағалауынан басталып, Оқвир тауларының шығыс етегіндегі Кенекотт мыс кенінің орнында аяқталады, ол әлемдегі ең ірі қолмен жасалған қазба болып табылады. 19 ғасырдың ортасында негізделген қала өз өңірлік орталығына айналды. 2012 жылғы мәліметтер бойынша, қалада төрт ірі сауда орталығы бар, олардың ішінде Джордан Лэндинг – Интермаунтин Батысындағы ең ірі көп мақсатты жоспарланған даму орталықтарының бірі. Батыс Жордан қаласында Mountain America Credit Union, Lynco Sales & Service, SME Steel және Cyprus Credit Union сияқты компаниялар орналасқан. Қалада Иордан аңғарының медициналық орталығы және Солт-Лейк қауымдастық колледжінің кампусы бар бір ірі аурухана жұмыс істейді. Қаланың танымал орындарына 1850 жылы құрылған Гарднер ауылы және бұрын "Солт-Лейк әуежайы №2" деп аталған Оңтүстік аңғар аймақтық әуежайы кіреді. Әуежай жалпы авиациялық операцияларды жүзеге асырады, сонымен қатар Юта армиясының Ұлттық гвардиясының 211-ші авиациялық полкінің Apache және Black Hawk тікұшақтарының базасы ретінде де қызмет етеді.

Тарих

Батыс Иордания 1847 жылы өздерінің пайғамбары Бригам Янгтың басшылығымен Солтүстік-Лейк аңғарына кірген мормон қоныс салушыларының есімімен аталады. Бұл алғашқы еуропалық американдықтар өздерінің алғашқы қонысының батысына қарай ағатын өзенді, Солтүстік-Лейк-Ситиді, Батыс Иордания деп атады, бұл Иорданиядағы Иордан өзеніне сілтеме еді. Кейіннен бұл атау "Иордан өзені" деп қысқартылды. Таяу Шығыстағы Иордан өзені сияқты, Иордан өзені тұщы сулы көлден (Юта көлі) ішкі тұзды теңізге (Ұлы тұзды көл) құяды. Батыс Иордания 1849 жылы Иордан өзенінің батыс жағалауында негізделді. Аймақтағы алғашқы ағаш кесетін диірмендердің бірі 1850 жылы Арчибальд Гарднермен қалада салынды. Гарднер — берілген мормон, оның мұрасы қазіргі Батыс Иорданияда көрініп тұр. Оның диірмендері мен үйлері, қазір тарихи ескерткіштер, Гарднер ауылы деп аталатын арнайы сауда орталығына айналды. Бастапқы Батыс Иорданияның экономикасы ауыл шаруашылығына, диірмендерге және кен өндіруге негізделген. Миссисипи өзенінің батысындағы алғашқы былғары илеу зауыты 1851 жылы қалада салынды. Бүгінде Батыс Иордания — Юта штатындағы ең жылдам дамитын қалалардың бірі. Өсім 1970 жылдардан бастап керемет болды және содан бері тоқтаған жоқ. 1970 жылы халық саны 4221 адамды құраса, 1980 жылы 27 327 адамға, 1990 жылы 42 892 адамға, 2000 жылы 68 336 адамға өсті, ал 2010 жылғы халық санауы бойынша 103 712 адамға жетті. Sears компаниясы қаланы өзінің алғашқы Sears Grand орны ретінде таңдады, бұл жаңа дүкен концепциясы 2003 жылы Jordan Landing сауда орталығында есігін ашты. Қаланың жылдам өсуімен байланысты көлік мәселелері мен мектептердің толығуы қаланың ең маңызды мәселелері болып табылады. Ағымдағы ірі құрылыс жобаларына Солтүстік-Лейк қауымдастық колледжінің жаңа негізгі кампусы, Иордан алқабы ауруханасының кеңейтілуі және Иордан өзенінің арнасындағы шығыс шекарасындағы Midvale-дің ағымдағы транзиттік дамуы кіреді. Батыс Иордания мемлекеттік қызметтердің аймақтық орталығына айналды. Ардагерлер саябағы ауданында қалалық әкімдік, Батыс Иордания полициясы мен сот залы орналасқан Томас Рис әділет орталығы бар. Сондай-ақ, аймаққа 52-ші өрт сөндіру станциясы, Солтүстік-Лейк округінің денсаулық сақтау бөлімі, Ютаның үшінші аудандық соты, Солтүстік-Лейк округінің прокуратурасы және Viridian оқиғалар орталығы мен кітапханасы кіреді. Саябақта сонымен қатар родео алаңы, қарттар орталығы және бұрынғы боксшы Джин Фулмердің есімімен аталған Джин Фуллер демалыс орталығы бар.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 30,9 шаршы миль (80,0 км2) және толығымен құрлықтан тұрады. Батыс Жордан қаласының батысында Окирр таулары, ал шығысында Жордан өзені орналасқан. Вельби, Коппер Хиллз және Жордан Хиллз атты батыс аудандар – шығыс Окирр тауларының төменгі бөліктерінде орналасқан, қарқынды дамып келе жатқан аймақтар. Қазіргі таңда 4800 Батыс және 111 мемлекеттік тас жолының арасында, Окирр тауларының беткейлерін кесіп өтетін тас жол бойында ең жылдам даму байқалуда. Қала Солт-Лейк-Сити орталығынан оңтүстік-батысқа қарай шамамен 29 шақырым қашықтықта жатыр. Қаланың солтүстігінде Тайлорсвилл және Кернс, оңтүстігінде Оңтүстік Жордан, шығысында Сэнди, Мюррей және Мидвейл, батысында Коппертон, ал солтүстік-батыс бұрышында Вест-Вэлли-Ситимен шектеседі.

Білім

Батыс Иорданияның көп бөлігі Иордания мектеп округіне кіреді; алайда, екі қосымшаның нәтижесінде, солтүстік шекараның бойындағы екі шағын аудан Гранит мектеп округіне қарасты. Қалада 16 бастауыш мектеп (оның ішінде Гранит округіндегі Джим Бриджер бастауыш мектебі), төрт орта мектеп және екі жоғары мектеп (Батыс Иордания және Коппер Хиллс) бар. Бұдан өзге, қалада Солтүстік Лейк қауымдастық колледжі мен Бродвью университетінің кампустары да орналасқан.

Көлік

Interstate 15, он екі жолақты тас жол, қала шегінен шығысқа қарай орналасқан, солтүстік және оңтүстіктен кіруге мүмкіндік береді, ал Interstate 215, сегіз жолақты айналма жол, қаланың солтүстік-шығысында орналасқан. Бангертер тас жолы (Мемлекеттік жол 154), алты жолақты экспресс-жол, қаланың ортасымен өтеді, Оңтүстік аңғар аймақтық әуежайының және Джордан Лэндинг сауда орталығының шығысында. Маунтин-Вью дәлізі (SR 85), он жолақты тас жол, қалада үш шығуға ие болу жоспарланған (7800 S, 9000 S және Old Bingham Hwy.) және оңтүстікке қарай 5800 West бойымен, ал солтүстікке қарай 6400 West-ке бұрылып өтеді. Жобаның бірінші кезеңі 2012 жылдың 15 желтоқсанында аяқталды. 7800 Оңтүстік қалаға Иордан өзені арқылы кіріп, 111-ші Юта жолымен қиылысқанға дейін қала арқылы батысқа қарай созылады. Редвуд жолы (Мемлекеттік 68 жолы), алты жолақты жол, қаланың шығыс бөлігі арқылы өтеді. Қаланың батыс шетінде, 111 мемлекеттік тас жолы, екі жолақты жол, тау етегіндегі дамып келе жатқан ауылдық аймақтан өтеді. Жақында SR 111-ден тыс жерлерді дамыту жұмыстары басталды. Батыс Иорданияның ортасында Оңтүстік аңғар аймақтық әуежайы орналасқан. Оның FAA белгісі U 42. Бұл әуежай бұрын #2 әуежайы деп аталған, себебі ол Солт-Лейк-Ситиге тиесілі және Солт-Лейк-Сити халықаралық әуежайының еншілес компаниясы. Әуежай бастапқыда Кейрнс лагерінің бөлігі болған және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кейрнс армиясының әуеайлағы болған. Қала ішінде орналасқандықтан, әуежайдың жанында үлкен сауда орталығы салынды, нәтижесінде ол Джордан Лэндинг деп аталды. Батыс Иорданияға Юта транзиттік басқармасының (UTA) автобус жүйесі қызмет көрсетеді, ол ең көп жүргіншілер болатын уақытта әр жарты сағат сайын қатынайды. Қалаға келетін барлық маршруттар Мидвейл және Сэндидегі немесе Солт-Лейк-Сити орталығындағы жақын маңдағы TRAX станцияларымен байланысады. 2007 жылдың тамызында автобус жүйесін қайта құру кезінде қаладағы қызметтер арттырылды. Аймаққа TRAX жеңіл рельстік жүйесі де қызмет көрсетеді. Бұл желі Мюррейдегі Fashion Place West станциясынан басталып, Батыс Иордания арқылы оңтүстік-батысқа қарай жүреді, қалада 6 аялдамасы бар, содан кейін оңтүстікке бұрылып, Оңтүстік Иорданиядағы Daybreak Community-де аяқталады. Жол 2011 жылдың 7 тамызында ашылды. Көлік мәселесі қала саясатындағы маңызды мәселелердің бірі болып табылады. Қала халқы 1970 жылы 4000-нан 2010 жылы 100000-нан астам адамға дейін өсті, бұл жолдар мен инфрақұрылымның мүмкіндіктерін асып кетті. Қалалық кеңес отырыстарында, әсіресе қаланың батыс жағында тұратын тұрғындар, Солт-Лейк-Сити орталығына 42 шақырым қашықтыққа бір сағаттық сапарға шағымданады. Сайланған шенеуніктер бұл жағдайды штаттың автожолмен тікелей байланысы жоқ ең көп халқы бар қала екендігіне байланысты деп айыптайды. Қаладағы маңызды жолдарды кеңейту жобаларымен қатар, қаланың батыс бөлігіне қызмет ету үшін Маунтин-Вью дәлізінің тас жолы қазіргі уақытта салынып жатыр.

БАҚ-та

HBO-ның "Big Love" теледрамасында Билл Хенриксонның үйді жабдықтау дүкендерінің бірі Батыс Иордания қаласында орналасқан.