Кіріспе

Британ консервативтік партиясының саясаткері Уильям Джоселин Иан Фрейзер, Лонсдейл бароны (30 тамыз 1897 – 19 желтоқсан 1974) – британ консервативтік партиясының саясаткері, BBC губернаторы, табысты кәсіпкер және 1958 жылғы өмірлік теңдіктер туралы заң бойынша өмірлік теңдікпен марапатталған алғашқы адам. Фрейзер Бірінші дүниежүзілік соғыста көзі көрмей қалған және соқыр әскери қызметшілерге көмектесетін «Сент-Данстан» қайырымдылық қорының төрағасы болды.

Ерте өмір және соғыс жарақаттары

Фрейзер – Оңтүстік Африка бизнесмені Уильям Перси Фрейзердің ұлы, ол Йоханнесбургтің дамуына атсалысты. Ол Англияның Истборн қаласында дүниеге келді, бірақ балалық шағын Оңтүстік Африкада өткізді. Кейін Англияға оралып, Истборндағы Сент-Сиприан мектебінде және Марлборо колледжінде білім алды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжіне түсті. 1916 жылдың көктемінде Франциядағы армияға жіберілді, онда ол Корольдік Шропшир жеңіл атқыштар полкінде капитан болды. 1916 жылдың 23 шілдесінде Сомма шайқасында неміс пулясы оны соқыр етті. Ол Англияға, Лондон ауруханасының офицерлер бөліміне қайтарылды, ал бинттер алынған соң, екі көзінің де көру қабілетін жоғалтқандығы анықталды. Сент-Данстанның (қазіргі Ұлыбританияның соқыр ардагерлері) төрағасы, соқыр әскерилер мен әйелдерге көмектесетін тәуелсіз қайырымдылық қорының төрағасы сэр Артур Пирсон, Фрейзерге өмірінің ортасында қалай соқыр болғанын және осы жағдайға қалай бейімделгенін түсіндіріп хат жазды. Пирсон Сент-Данстанды соғыста соқыр болғандарды оқыту үшін құрғанын айтып, Фрейзерді сонда баруға шақырды. Хатты Фрейзерге кейіннен оның әйелі болған Айрин "Чипс" Мейс жеткізді. Ол шақыруды қабылдады, ал сэр Артур Пирсон ваннадағы апаттан кейін қайтыс болғаннан соң, жиырма төрт жастағы Фрейзер оның орнына төраға болып тағайындалды және бұл лауазымды 52 жыл бойы атқарды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде ол "Мен соқыр болғанда" атты автобиографиясын жазды, бұл солдаттардың қайтадан соқыр болуы мүмкін екенін ескере отырып, оларды қолдау мақсатында жасалды.

Саяси өмір және BBC

Фрейзер 1924 жылғы жалпы сайлауда аз айырмамен Сент-Панкрас-Норт округінен парламент депутаты болды. 1929 жылғы жалпы сайлауда орынды жоғалтқаннан кейін, ол 1931 жылы оны қайтадан жеңіп алды. 1934 жылы Сент-Данстанды дамытуға салған еңбегі үшін оған рыцарлық атақ берілді, ал екі жыл өткен соң ол BBC-нің басқарушысы болып тағайындалды. BBC басқармасының мүшесі болғандықтан, оған енді парламент депутаты болуға рұқсат етілмеді және ол мандатын тапсырды. Бірақ 1940 жылы Парламент қабылдаған заңға сәйкес, соғыс кезеңінде мемлекеттік мүдделер үшін белгілі бір адамдар парламент депутаты болып қана қоймай, BBC-де де лауазым атқаруға құқылы болды. Фрейзер 1940 жылы Лонсдейл округінен сайланды және 1958 жылға дейін осы мандатты сақтап қалды.

Кәсіпкерлік қызмет

Фрейзер басқа компаниялардың директорлар кеңесінде де көптеген лауазымдарды атқарды. 1936 жылдан бастап ол Оңтүстік Африкада саудамен айналысқан екі туысы құрған Frasers Limited компаниясының кеңесшілер кеңесіне кірді. Бұл кеңес Англияда тұратын Фрейзерлер отбасының мүшелерінен тұрды, және Frasers компаниясының директорлар кеңесі оларға белгілі бір уақыт аралығында есеп беруге міндетті болды. Ол 1954 жылы Frasers Ltd директорлар кеңесіне сайланды және 1956 жылы Дуглас Фрейзердің күрт қайтыс болуынан кейін төраға болды. Ол жыл сайын екі-үш айын Вейпнердегі Фрейзер үйінде өткізетін.

Құрметтер мен жеке

Фрейзер 1923 жылы Британ империясы орденінің командирі (CBE) болып тағайындалды, 1934 жылы рыцарь атанды, 1953 жылы Құрмет серіктері орденінің мүшесі болып тағайындалды және 1958 жылы Гарольд Макмиллан енгізген 1958 жылғы өмірлік теңеулер туралы заң бойынша құрылған алғашқы өмірлік теңеу болды. Ол 1958 жылғы 1 тамызда Лондон графтығындағы Регентс Парктің Лонсдейл бароны Фрейзер атағын алды. Ол 77 жасында Мэрилебонда қайтыс болды. Леди Фрейзер 1978 жылы қайтыс болды. Лорд Редклиф Мод 1975 жылғы 4 ақпанда Вестминстер абаттығында өткен Алғыс айту рәсімінде былай деді: "Мен көзімді тауларға көтеремін. Егер көруге көздеріміз болса, әрине көтерер едік. Дегенмен, Иан Фрейзердің өміріндегі жетістіктерін былай қорытындылауға болады: ол 77 жылдық өмірінің шамамен 60 жылы бойы міндеттілік пен қызмет жолында көзінің жоғалуын қабылдады. Оның осы жанды құрбаны қабыл етіліп, зор жақсылыққа айналды. Оның ықпалына түскен ондаған мың соқыр (және көретін) адамдардың жүрегіне жаңа үміт сыйлады, енді бұл жақсылық тоқтамайды. Лорд Фрейзер өмір сүрмегенде және Азап жолының сырын білмегенде, бұл ешқашан бірдей болмас еді". Лорд Фрейзердің Вестминстер абаттығының батыс галереясында ескерткіші орнатылған. Фрейзер Пирсонның хатын жеткізген Ирен Мейспен (немесе ол оны "Чипс" деп атады) үйленді және ол сол кезде ол бұрын-соңды сезінген ең жұмсақ және әдемі балақай қолғаптарын кигенін айтты. Ол 1961 жылы жазған кітабын оған арнап, оның Санкт-Данстан істеріне кез келген басқа әйелге қарағанда, тіпті кез келген адамға қарағанда көбірек ықпал еткенін мәлімдеді.