Ағылшын Лига Кубогы: Тарихы мен регламенті

Кіріспе

Англиядағы футбол турнирі

Англия футбол лигасының трофеі, қазіргі уақытта демешілік ақтауымен «Бристоль-стрит моторс трофеі» деп аталады, – жыл сайынғы ағылшын футбол ассоциациясының нокаут турнирі. Ол ағылшын футбол пирамидасының үшінші және төртінші деңгейлеріндегі (EFL League One және EFL League Two) барлық клубтарға ашық. 2016–17 маусымынан бастап Премьер-лига және EFL Чемпионат клубтарынан 21 жасқа дейінгі 16 команда қосылды. 1981–82 жылғы футбол маусымында «Футбол лигасының топтық кубогы» ретінде басталып, Шотландия лигасы клубтарының қатысуын тоқтатқаннан кейін таратылған «Англо-шотландия кубогының» орнын басты. 1983–84 маусымында «Қауымдасқан мүшелер кубогы» ретінде қайта құрылды. Футбол лигасы атын «Ағылшын футбол лигасы» деп өзгертіп, Премьер-лига құрылғаннан кейін қайта ұйымдастырылып, 1992 жылы «Футбол лигасының трофеі» деп аталды, ал 2016 жылы – қазіргі «EFL Трофеі» деп өзгертілді. 1983–84 маусымында турнир «Қауымдасқан мүшелер кубогы» ретінде қайта құрылды. Топтық кезең алынып тасталды және ол тек футбол пирамидасының 3-ші және 4-ші деңгейлеріндегі командаларға ғана ашық болды. Топтық кезең кейін 1985 жылы қайта енгізіліп, 1996 жылы қайтадан алынып тасталды. 2016 жылы топтық кезең қайтадан енгізілді. 2000–2006 жылдар аралығында футбол пирамидасының 5-ші деңгейінен (1-ші сатысы) командалар қатысуға шақырылды. 1992 жылы турнир «Футбол лигасының трофеі» деп қайта аталды, бұл сол кездегі Бірінші дивизион клубтарының Премьер-лига құру туралы шешімінен кейін болған қайта ұйымдастырумен сәйкес келді. 2016 жылы Футбол лигасы «Ағылшын футбол лигасы» болып қайта құрылғаннан кейін бәсеке «EFL Трофеі» деп өзгертілді. Жаңа атаумен өткен алғашқы маусымда Премьер-лига және EFL Чемпионаты клубтарының 16 «Бірінші категориядағы» академиясы жарысқа қосылды. 2023 жылы қатысушы клубтар топтық кезеңде жеңіске 10 000 фунт стерлинг, тең түскен сайын 5 000 фунт стерлинг, ал нокаут матчтары үшін 100 000 фунт стерлингке дейін жүлде алды.

The English Football League Trophy, currently known as Bristol Street Motors Trophy for sponsorship reasons, is an annual English association football knockout competition open to all clubs in levels three and four of the English football pyramid (EFL League One and EFL League Two), with the addition of 16 under 21 teams from Premier League and EFL Championship clubs since the 2016–17 season. Launched in the 1981–82 football season as the Football League Group Cup, it was a replacement for the Anglo Scottish Cup, which had been discontinued after the withdrawal of Scottish League clubs. It reconstituted as Associate Members' Cup during the 1983–84 season. The competition was renamed the Football League Trophy in 1992 after a reorganisation following the formation of the Premier League and again as the current EFL Trophy in 2016 due to The Football League changing its name to the English Football League. For the 1983–84 season the tournament was reconstituted as the Associate Members' Cup. The group stage was removed and open only to teams from levels 3 and 4 of the football pyramid. The group stage was subsequently reintroduced in 1985 and later removed in 1996. In 2016 the group stage was brought back. Between 2000 and 2006 teams from level 5 (step 1) of the football pyramid were invited to participate. In 1992 the tournament rebranded as the Football League Trophy, coinciding with a reorganization following the decision of the First Division clubs at the time to form the Premier League. In 2016 the competition rebranded to the current EFL Trophy after The Football League rebranding as the English Football League. The first season under the new name saw 16 Category One academies of Premier League and EFL Championship clubs join the competition,. In 2023 participating clubs received a £20,000 participation fee, with £10,000 per victory and £5,000 per draw in the group stage, and increasing prizes for the knockout matches up to £100,000 for winning the final.

1981 жылдан 1983 жылға дейін

Футбол лигасының төрт деңгейінен шақырылған 32 команда сегіз өңірлік топқа бөлінді, әр топта төрттен команда болды. Әр команда үш турлық жеңіс үшін күресті. Сегіз топтың жеңімпаздары ширек финалға өтті, ал нокаут кезеңдері бір матчтан тұрды, қажет болған жағдайда қосымша уақыт пен пенальтилер берілді. Финал екі команданың бірінің өз алаңында өтті.

1983 жылдан 1985 жылға дейін

Үшінші және Төртінші дивизиондағы 48 клуб әрқайсысы 24 командадан тұратын Солтүстік және Оңтүстік аймақтарына бөлінді. Бірінші кезеңде әр аймақта 12 жою турнирі болды, ал екінші кезеңде – алты. Әр аймақта екінші кезеңде ең аз айырмамен жеңілген екі командаға мүмкіндік берілді және олар аймақтық жартылай финалға өткен қалған алты клубқа қосылды.

1985 жылдан 1992 жылға дейін

1985–86 жылғы маусымда екі бөлімнің әрқайсысында 8 үш командадан тұратын топ құрылды. Командалар өз алаңында және қарсыластарының алаңында бір реттен ойнады, ал топ жеңімпаздары аймақтық іріктеу кезеңіне өтті. Келесі маусымда бұл өзгертілді, әр топтан екі команда іріктеліп, нәтижесінде әр бөлімде қосымша "16-ның ішінде" нокаут кезеңі өтті.

1992 жылдан 1996 жылға дейін

1990 жылдардың басында бірнеше маусым бойы жарыс 3 командадан тұратын жеті топпен өтті, әр топтан екі команда тікелей іріктеу кезеңіне өтті. Бұл Aldershot және Maidstone United клубтарының таратылуына байланысты, турнирде 48 командадан кем болуын ескере отырып, жарысты қайта ұйымдастыру қажеттігінен туындады.

1996 жылдан 2000 жылға дейін

Топтық кезең 1996–97 маусымында жойылды. Аймақтық бөлімдер сақталды және әр бөлімдегі 8 команда екінші кезеңге тікелей қатысуға мүмкіндік алды.

2000 жылдан 2006 жылға дейін

2000–2001 жылғы маусымда футбол пирамидасының 5-ші деңгейіндегі (1-ші қадам) 8 команда турнирге шақырылды, нәтижесінде бірінші турда солтүстік және оңтүстік аймақтарындағы әрқайсысында 12 матч өтті, тек әр аймақтан төрт команда ғана екінші турға тікелей жолдама алды. 2002–2003 жылдары шақырылған командалардың саны 12-ге дейін артты, нәтижесінде бірінші турда 14 матч өтті, және әр аймақтық бөлімнен екі команда екінші турға тікелей қатысуға мүмкіндік алды.

2006 жылдан 2016 жылға дейін

2006–07 жылғы турнирден бастап Конференция командаларын шақыру тоқтатылды. Осының нәтижесінде формат әр бөлімде 8 командадан бірінші раундқа, ал 8 команда екінші раундқа тікелей өтуге мүмкіндік берді.

2016 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін

Бірінші раундтан 64 команда қатысады; футбол пирамидасының үшінші және төртінші деңгейлеріндегі (Бірінші лига және Екінші лига) барлық 48 команда, сондай-ақ 16 1-категориялы Премьер-лига және EFL Чемпиондығының академиялық/21 жасқа дейінгі командалары. 16 аймақтық топқа 4 командадан тең бөлініп, 8 команда солтүстікке, 8 команда оңтүстікке орналасады. Әр топта бір академия командасы болады. Әр топтан ең үздік екі команда нокаут кезеңіне өтеді; ширек финалға дейін аймақтық принцип бойынша өтеді, ал жартылай финалдан бастап еркін жеребе тарту жүргізіледі. Топтық кезеңде егер ойын соңында ұпайлар тең болса, қосымша уақытсыз бірден пенальтилер сериясы ойнатылады. Жеңіске жеткен командаға 2 ұпай, жеңілген командаға 1 ұпай беріледі. Футбол лигасының топтық кубогының финалы 1982 жылы Блунделл паркінде, ал 1983 жылы Синсил банкте өткізілді. 2001 жылдан 2007 жылға дейін бұрынғы Уэмбли стадионының қайта құрылу кезеңінде Футбол лигасы кубогының финалы Кардиффтегі Миллениум стадионында өтті.

Қатысушылар саны

Финалдағы жалпы рекордтық қатысушылар саны 85 021 адам, оны 2019 жылы Уэмбли стадионында Портсмут пен Сандерленд орнатты. Финалдағы рекордтық қатысушылар саны 80 841 адамды құрады, бұл 1988 жылы Вулверхэмптон Вондерерс пен Бернли арасындағы финалда тіркелді. Кардиффтегі Миллениум стадионында өткен финалда рекордтық қатысушылар саны 59 024 адамды құрады, бұл 2007 жылы Бристоль Роверс пен Донкастер Роверс арасындағы финалда тіркелді. 2020 және 2021 жылғы финалдар көрерменсіз өтті, бірақ клубтар жанкүйерлерге виртуалды билеттер сату арқылы қайырымдылыққа қаражат жинады. EFL Trophy финалының қатысу рекордтары Стадион Қатысу рекорды Жыл Жеңімпаз Финалист Нәтижесі Уэмбли стадионы (жаңа) 85,021 2019 Портсмут Сандерленд 2–2 (5–4 пенальти бойынша) Миллениум стадионы 59,024 2007 Донкастер Роверс Бристоль Роверс 3–2 (қосымша уақыт) Уэмбли стадионы (ескі) 80,841 1988 Вулверхэмптон Уондерерс Бёрнли 2–0

Финалды қоспағанда, кез келген ойынның ең жоғары қатысуы 2013 жылдың 5 ақпанында Солтүстік аймақ финалында тіркелді, онда Ковентри Сити Ковентридегі Рико Аренада Крю Александраға 3:0 есебімен жеңіліске ұшырады (кейін олар өз алаңында 2:0 есебімен жеңіске жетіп, жалпы есеп бойынша 3:2 есебімен ұтылып қалды), бұл ойынды 31 054 көрермен тамашалады. Бұл жарыстың тарихындағы ең төменгі қатысушылар саны (пандемиялық шектеулерге байланысты болғандарды есептемегенде) 2018–19 маусымында тіркелді, онда 2018 жылдың қараша айында Бёртонның Пирелли стадионында Миддлсбро академиясының командасы Бёртон Альбионға қарсы 1:0 есебімен жеңіске жеткен кезде бар болғаны 202 жанкүйер келді.