Кіріспе

Уэльстегі округ және қорғалған округ Поуис – Уэльстегі округ және қорғалған округ. Ол солтүстікте Гвинед, Денбигшир және Врексаммен; шығыста Шропшир және Херефордширдің ағылшын салтанатты округтерімен; оңтүстікте Монмутшир, Бленау Гвент, Мертир Тидфил, Кэрфили, Ронда Синон Таф және Нейт Порт Талбот; батыста Кармартеншир және Середижонмен шектеседі. Ең ірі елді мекен – Ньютаун, ал әкімшілік орталығы – Лландринод Уэллс. Поуис Уэльстегі ең үлкен және ең сирек қоныстанған округ болып табылады, оның ауданы 2000 шаршы миль (5180 км²) және 133 200 тұрғыны бар. Ньютауннан (11 362) кейін ең көп халқы бар елді мекендер: Истрадгинлайс (8270), Брекон (8254) және Лландринод Уэллс (5602). Аудан толығымен ауылдық және көптеген базар қалалары мен ауылдарымен сипатталады. Халықтың 16,4%-ы уэльс тілінде сөйлейді. Аудан негізінен төбелі және таулы. Батысында Кембрий таулары орналасқан, онда Северн және Уай өзендері Плинлимон массивінің Поуис жағында басталады; олардың салаларымен бірге округтің көп бөлігін кесіп өтеді. Округтің оңтүстік ширегін Брекон маяктары (Баннай Брайхиниог) ұлттық паркі алып жатыр, ал солтүстікте тағы екі таулы аймақ бар: Миныдд Эпинт және Раднор орман. Поуис округіндегі жалғыз кең жазық жер – Уэлшпулдің солтүстік-батысындағы аймақ. Округ Поуис Корольдігінің атымен аталған, ол Уэльстің мұрагер мемлекеті, орта ғасырларда Британиядағы римдік биліктің аяқталуынан кейін пайда болған шағын патшалық және княздық болған. Поуис Монтгомеришир, Радноршир және Брекнокшир тарихи округтерімен бірдей аумақты қамтиды.

География

Поуис Монтгомеришир және Раднорширдің тарихи округтерін, Брекнокширдің көп бөлігін және тарихи Денбигширдің бір бөлігін қамтиды. Шамамен 2000 шаршы миль (5180 км²) аумағы бар, ол қазір Уэльстегі жер және аумақ бойынша ең үлкен әкімшілік аймақ (1972 жылғы Жергілікті Өкімет туралы заңмен құрылған бірнеше бұрынғы округтер жойылғанға дейін 1996 жылға дейін Dyfed ең үлкені болған). Солтүстік шекарасында Гвинед, Денбигшир және Врексам округтері; батысында Середигон және Кармартеншир; шығысында Шропшир және Херефордшир; оңтүстігінде Ронда Синон Таф, Мертир Тидфил округі, Кэрфилли округі, Бленау Гвент, Монмутшир және Нейт Порт Талбот жатыр. Ірі қалалары: Ньютаун, Истрадгинлайс, Брекон, Уэлшпул, Лландринод Уэллс және Найтон. Поуис Уэльстің барлық бас аймақтарының ішіндегі ең төменгі халық тығыздығына ие. Поуистің көп бөлігі таулы, сондықтан көптеген жолдар мен теміржолдар салыстырмалы түрде баяу. Тұрғындардың үштен бір бөлігі уэльс тілінде сөйлейді: уэльс тілінде сөйлейтіндер негізінен Монтгомериширдегі Макинллет, Ланфеллин және Лланраэдр-им-Мохнант (Уильям Морган 1588 жылы алғаш рет Киелі кітапты уэльс тіліне аударған жер) және Брекнокширдің оңтүстік-батысындағы Истрадгинлайс өнеркәсіптік аймағындағы ауылдық жерлерде шоғырланған. Раднорширде тіл 20 ғасырға дейін сақталды, ал Nantmel приходынан шыққан бірнеше туған тілдес 20 ғасырға дейін тірі қалды. 2021 жылғы халық санауы бойынша халықтың 16,4% уэльс тілінде сөйлей алады, бұл 2011 жылғы 18,6% және 2001 жылғы 21% көрсеткіштерінен төмендеуді білдіреді.

Тарих

Округ ежелгі Уэльс Корольдігі Поуис атымен аталады. Біздің заманымыздың VI ғасырында ол аймақтың солтүстік екі бөлігінен бірін, сондай-ақ Шропширдің көп бөлігін және қазіргі Англиямен шектес аудандарды қамтыды. 1260 жылдары Гвинедтің Лливелин ап Груффид басқарған кезде бұл корольдік жойылды. Жоғарғы жазықтарда Поуис Корольдігінен бұрынғы және римдіктерден бұрынғы, аймақта жолдар мен бекіністер салған кезеңдердің іздері сақталған. Округте б.з.д. 4000-1000 жылдар аралығында салынған, әртүрлі стильдегі және жасқа бөлінетін 1130 қабір анықталды, олардың көпшілігі қола дәуіріне жатады. Олардың 339-ы ескерткіш ретінде тіркелген. Көпшілігі қола дәуіріне жататын тұрғын тастар да көптеп кездеседі, округ бойынша 276 тас табылды, олардың 92-сі тіркелген. Темір дәуірінен округте 90 тіркелген төбе бекінісі және тағы 54 қоршау мен қоныс орындары бар. Поуиске Кембрий және Уэльс жүрегі теміржолдары қызмет көрсетеді, олар Суонси, Рексем, Шрусбери, Бирмингем, Вулвергемптон, Манчестер, Кардифф, Аберистуит, Лондон және Телфорд сияқты ірі қалалармен байланыс ұсынады. Бұрын округке Mid Wales Railway, Oswestry and Newtown Railway, Tanat Valley Light Railway, Llanfyllin Branch, Leominster and Kington Railway, Swansea Vale Railway және Hereford, Hay and Brecon Railway сияқты маңызды теміржолдар қызмет көрсеткен, олардың барлығы Оңтүстік Уэльс, Херефорд, Оуэстри, Солтүстік Уэльс және Батыс Уэльспен байланыс ұсынған, бірақ қазіргі таңда жабылып қалды.

Геральдика

Аудан елтаңбасындағы алтын түс – аймақтың байлығын көрсетеді. Қара түс – тау-кен өндірісі мен Қара тауларды білдіреді. Су бұлағы – ортағасырлық геральдикалық элемент, толқынды күміс және көк түсті дөңгелек түрінде бейнеленген. Ол суды символдайды және су жиналатын аймаққа, сондай-ақ өзендер мен көлдерге сілтеме жасайды. Осылайша, елтаңбада төбелер мен таулар, өзендер мен көлдер, сумен жабдықтау және өнеркәсіп туралы ақпараттар бар. Гербтің түсі герб түсімен жалғасады. Әскери тарихы мен ескерткіштеріне сілтеме жасайтын қабырға тәжінен гөрі мұнара қолданылды. Мұнарадан қызыл қаршыға көтеріледі, бұл құс Ұлыбританияның басқа аймақтарында дерлік жойылып бара жатқан, бірақ Поуисте өркендеп дамыған. Құстың денесі бұрынғы көмір өндіру өнеркәсібін білдіретін "қара ромбтармен" жабылған, ал оның алтын жүні – округтегі қой шаруашылығының маңыздылығына сілтеме. Округтың ұраны: Powys – Уэльстің жұмағы (Powys Paradwys Cymru).

Үкімет

1974 жылғы 1 сәуірде Поуис 1972 жылғы Жергілікті өзін-өзі басқару туралы заңға сәйкес құрылды. Бастапқыда Монтгомери, Раднор және Брекнок округтерінің бұрынғы әкімшілік бірліктері оның құрамындағы аудандар болды. 1996 жылғы 1 сәуірде аудандар таратылып, Поуис біртұтас әкімшілік бірлік ретінде қайта құрылды. Солтүстік-шығыста шекараға шағын өзгерістер енгізілді, атап айтқанда, Глиндŵр ауданындағы Клаудқа қарасты Ллансилин және Ллангедвин қауымдастықтары қосылды, сондай-ақ Ланрхаедар-им-Мохнанттың жартысы емес, толығымен Поуис құрамына енді. Поуистің алғашқы лорд-лейтенанты бұрын Монтгомериширдің лорд-лейтенанты болған. Брекнокширдің және Раднорширдің лорд-лейтенанттары лейтенанттар қызметіне тағайындалды. Қазіргі лорд-лейтенант – Крикхоуэллдің Шэн Легг Бурк.

Әділ сауда

2007 жылдың желтоқсанында Powys округі Fairtrade Foundation ұйымынан «Fair Trade округі» мәртебесін алды.