Кіріспе

Дания, Конгенс Лингбидегі мемлекеттік техникалық университет.

Тарих

DTU 1829 жылы «Жоғары технологиялық колледж» (Danish: Den Polytekniske Læreanstalt) ретінде құрылған. Физик Ханс Кристиан Орстед, сол кезде Копенгаген университетінің профессоры, осы бастаманың негізгі қозғаушы күштерінің бірі болды. Жас ғалым ретінде ол Францияның Париж қаласындағы Эколь-Политехник мектебіне барып, содан шабыттанды. Жаңа мекеме 1829 жылдың 5 қарашасында ашылды, ал Орстед оның директоры болды және 1851 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымда қалды. Жаңа колледждің алғашқы орны Копенгаген қаласының орталығындағы Studiestræde және St. Pederstræde көшелеріндегі екі ғимараттан тұрды. Бұл ғимараттар бірнеше рет кеңейтілгенімен, ақырында колледждің қажеттіліктерін қанағаттандыра алмады. 1890 жылы Селвгадеде жаңа ғимарат кешені салынып, пайдалануға берілді. Жаңа ғимараттарды архитектор Йохан Даниэль Герхольд жобалаған. 2007 жылдың 1 қаңтарында университет келесі Дания ғылыми-зерттеу орталықтарымен біріктірілді: Forskningscenter Risø, Danmarks Fødevareforskning, Danmarks Fiskeriundersøgelser (2008 жылдың 1 қаңтарынан бастап: Су ресурстары ұлттық институты; DTU Aqua), Danmarks Rumcenter және Danmarks Transport Forskning.

Ұйымдастыру және басқару

Университетті 10 мүшеден тұратын кеңес басқарады: алты мүше университеттен тыс жерден шақырылады және олар кеңестің көпшілігін құрайды. Бір мүше ғылыми қызметкерлер тарапынан, ал бір мүше әкімшілік қызметкерлер тарапынан тағайындалады. Екі мүше университет студенттерімен тағайындалады. ДТУ президенті университет кеңесі тағайындайды. Президент өз кезегінде декандарды тағайындайды, ал декандар бөлімдердің меңгерушілерін тағайындайды. 2014 жылы ДТУ Дания аккредиттеу институты (ENQA мүшесі) арқылы институционалдық аккредиттеу алды. Институционалдық аккредиттеу институттың сапаны қамтамасыз ету жүйесінің жақсы сипатталғанын, негізделгенін және практикада тиімді жұмыс істейтінін қамтамасыз етеді. ДТУ-да факультеттік сенат болмағандықтан және факультет президентті, декандарды немесе бөлім меңгерушілерін тағайындауға қатыспағандықтан, университетте факультеттік басқару жүргізілмейді.

ДТУ дипломы

DTU Diplom – университеттің жоғары инженерлік бөлімшесі (Дания: Center for Diplomingeniøruddannelse). Оның ғимараты Баллеруп қаласында PLH Architects компаниясы жобалаған 42 000 м² аумақта орналасқан. Бұл институт алғаш рет 1881 жылы Копенгаген инженерлік университетінің колледжі (Дания: Ingeniørhøjskolen i København) ретінде құрылған, дербес университет колледжі болатын. 2013 жылы Копенгаген инженерлік университетінің колледжі ДТУ-мен бірікті, осыдан кейін ол университеттің жоғары инженерлік бөлімшесіне айналды.

DTU Space (ДТУ кеңістігі)

Данияның Техникалық университетіндегі Ұлттық ғарыш институты, сондай-ақ DTU Space (Institut for Rumforskning og Rumteknologi) деп белгілі, DTU құрамындағы Данияның секторлық ғылыми-зерттеу институты болып табылады. Институт Нильс Бор астрономия, геофизика және физика институтымен бірлесіп астрофизика, Күн жүйесі физикасы, геодезия және ғарыш технологиясы салаларында зерттеулер жүргізеді. Институт қазіргі уақытта Жердің магнит өрісінің қасиеттерін зерттеуге бағытталған "Swarm" жобасын жетекшілік етеді. Институт 2005 жылы Данияның Ғарыш зерттеу институты мен Данияның Ұлттық геодезия және кадастр бөлімінің бірігуі нәтижесінде Данияның Ұлттық ғарыш орталығы ретінде құрылды. 2008 жылы Ұлттық ғарыш орталығы ДТУ-ға енгізіліп, DTU Space аталды. Институттың штаттық тізімінде 169 қызметкер бар, оның ішінде зерттеушілер, инженерлер және техниктер бар.

DTU Vet

DTU Vet 40 000 шаршы метрлік DTU Life Science and Bioengineering Center-де орналасқан, ол DTU-дың Лингбидегі бас кампусында. Бұл мекеме алғаш рет 1908 жылы профессор К.О. Дженсеннің бастамасымен Корольдік ветеринариялық және ауыл шаруашылығы университетінің сарысу зертханасы (дания тілінде: Den Kgl. Veterinær og Landbohøjskoles Serumlaboratorium) ретінде құрылған. 1932 жылы оның атауы Ұлттық ветеринариялық сарысу зертханасы (Statens Veterinære Serumlaboratorium) болып өзгертілді. 2002 жылы Ұлттық ветеринариялық сарысу зертханасы 1926 жылы құрылған Ұлттық ветеринариялық вирустарды зерттеу институтымен бірігіп, Дания ветеринариялық институтын (Danmarks Veterinærinstitut) құрды. 2004 жылы Ветеринариялық институт Данияның Ветеринариялық және азық-түлік басқармасының бір бөлігімен біріктіріліп, Данияның азық-түлік және ветеринариялық зерттеулер институтын (DFVF) құрады. 2007 жылы институт DTU-мен біріктіріліп, DTU-дың ветеринариялық бөлімін құрды.

Математика бөлімі

Математика кафедрасы (Institut for Matematik, MAT) Лингбидегі Лундтофтеслеттендегі Matematiktorvet, 3-квадрант 303 S ғимаратында орналасқан. Ол DTU-дағы барлық математикалық зерттеулер мен оқытуды біріктіру мақсатымен құрылған. Кафедраның зерттеулері теориялық және қолданбалы мәселелерді қамтиды және қазіргі уақытта төрт негізгі салаға бағытталған: дискретті математика, динамикалық жүйелер, қолданбалы функционалдық талдау және геометрия. DTU-дағы барлық бакалавриат студенттері бірінші курста математика кафедрасынан кемінде 20 ECTS балл көлемінде сабақ алады. Магистрлік диссертациялар мен PhD жобалары жеке компаниялармен бірлесіп жүзеге асырылады. Кафедра бірнеше зерттеу желілеріне қатысады. Машина жасау кафедрасымен бірге қолданбалы функционалдық талдау тобы TOPOPT деп аталатын топологиялық оңтайландыру зерттеу желісіне қатысады. TOPOPT NEDO гранты және Еуропалық жас ғалымдар сыйлығы (EURYI) қолдауымен қаржыландырылады. Оңтүстік Дания университетімен бірлесіп, математика кафедрасы жыл сайын өнеркәсіптік саламен бірге Еуропалық зерттеу тобын (ESGI) ұйымдастырады, онда бір апталық семинар өнеркәсіп ұсынған математикалық модельдеу мәселелерін шешуге арналған.

Электрондық наноскопия орталығы

Электрондық наноскопия орталығы (Center for Elektronnanoskopi, CEN) – университет құрамындағы электрондық микроскопия орталығы. 2007 жылдың желтоқсанында ашылған орталық А. П. Мёллер және Чэстин МакКинни Мёллер қорының 100 миллион даттық кронасынан жасалған қайырымдалық көмегімен қаржыландырылды. ДТУ CEN-де FEI компаниясының өндірген жеті электрондық микроскопы бар, олардың ішінде стандартты сканерлік электрондық микроскоптан бастап екі арнайы «Titan» трансмиссиялық электрондық микроскопына дейін бар. Микроскоптарды институттың және сыртқы пайдаланушылардың барлығы да қолдана алады. Олар микроскоптар үшін арнайы салынған жаңа ғимаратта, 314 нөмірінде орналасқан, ал кеңселер көрші ғимараттың бірінші қабатында, 307 нөмірінде орналасқан.

Кампус

Университет Лиңби қаласының солтүстік-шығыс жағында, Лундтофтестельтен деп аталатын жазықта орналасқан. Бұл жерде бұрын Лундтофте Флайвепладс әуежайы болған. Кампус шамамен Anker Engelunds Vej жолымен шығыстан батысқа қарай екіге бөлінген, ал оған перпендикуляр, көлік тұрағының екі жағында орналасқан екі ұзын, түзу боймен жатқан жолмен толықтырылады. Осылайша кампус төрт бөлікке бөлінеді, олар квадранттар деп аталады және солтүстік бағытымен Картезиандық координаттар жүйесіндегі квадранттардың дәстүрлі ретімен біріншіден төртіншіге дейін нөмірленеді.

DTU Risø кампусы

Risø кампусы – 2,6 шаршы шақырымнан астам аумақты алып жатқан, Роскильде қаласының солтүстігінде орналасқан серік кампус. Мұнда ДТУ-ның бірнеше институты, сондай-ақ Орхус университетінің Қоршаған ортаны қорғау ғылымдары факультеті мен Биологиялық ғылымдар факультеті орналасқан. Бұл кампус бұрын 1956 жылы құрылған және 2007 жылы ДТУ-ға қосылған, ал 2012 жылдың 1 қаңтарында таратылған ғылыми-зерттеу ұйымы – Рисо Ұлттық тұрақты энергия зертханасының (Nationallaboratoriet for bæredygtig energi) орны болды. Жел атласын талдау және қолдану бағдарламасы (WAsP) – жел энергетика саласында желдің жер бетіндегі ағынын модельдеу және жел турбиналары мен жел электр станцияларының ұзақ мерзімді қуат өндірісін бағалау үшін қолданылатын құрал. Бұл бағдарлама 30 жылдан астам уақыттан бері Risø және ДТУ Жел энергетикасы тарапынан әзірленуде және Microsoft Windows операциялық жүйесінде жұмыс істейтін компьютерлерде қолданылады.

Risø ұлттық зертханасының зерттеулері

1956 жылы Нильс Бордың басшылығымен Рисо тұрақты энергияны зерттеу ұлттық зертханасы құрылды. 2005 жылы зертханада 700-ге жуық қызметкер жұмыс істеді, ол кезде ол Данияның Ғылым, технология және инновация министрлігіне бағынған ғылыми-зерттеу институты болды. 2007 жылдың 1 қаңтарында Дания Техникалық университеті (DTU) бірнеше ұлттық ғылыми-зерттеу институттарымен, соның ішінде Рисо ұлттық зертханасымен бірікті. Келесі жылы, 2008 жылы ол DTU-ның ресми институты мәртебесін алды. 2012 жылдың 1 қаңтарында институт таратылып, оның ғимараттары жеке кампусқа айналдырылды. Өзінің алғашқы үш онжылдығында Рисо ұлттық зертханасының қызметі ядролық энергияны бейбіт мақсатта пайдалану жөніндегі зерттеулерге бағытталған және үш ядролық зерттеу реакторы орналасқан: DR 1, DR 2 және DR 3. Үш реактордың барлығы қазір қолданылмайды және 2003 жылдан бері тоқтатылған. DR1 – 1957-2001 жылдары жұмыс істеген, жылу қуаты 2 кВт болатын гомогенді реактор және 2003-2006 жылдар аралығында қызметтен шығарылды. DR2 – 1958-1975 жылдары жұмыс істеген, жылу қуаты 5 МВт болатын бассейндік реактор және 2003 жылы тоқтатылды. DR3 – 1960-2000 жылдары жұмыс істеген, жылу қуаты 10 МВт болатын DIDO реакторы, ол да 2003 жылы қызметтен шығарылды. Кейінгі жылдары ұйымның басымдығы басқа энергия көздеріне ауысты, әсіресе жел энергиясы және қатты оксидтік отын элементтері саласындағы жұмыстары ерекше аталып өтті. Ұлттық зертхана климаттың өзгеруіне байланысты зерттеулерде жоғары біліктілікке ие болды және климаттың өзгеруіне қатысты тәжірибелер мен мониторинг жүргізуге арналған заманауи жабдықтармен жабдықталған. Оларға фитотрондармен бақыланатын өсу ортасын қамтамасыз ететін Рисо қоршаған ортаға қатысты тәуекелдерді бағалау құрылғысы; 80 жылдық бук орманында орналасқан Сорё бук орманы – көміртегінің түсуі, шығуы және айналымы процестерін озық техникалармен (мысалы, ағын ковариациясы) өлшейтін далалық станция; және КЛИМАЙТ – көтерілген СО2 деңгейімен, түнгі жылынумен және жауын-шашынның өзгеруімен көп факторлы тәжірибелер жүргізетін климаттың өзгеруіне қатысты далалық эксперимент кірді. Зертхананың ғимараттары 2011 жылға дейін Данияның Ұлттық қоршаған ортаны зерттеу институты (Дания: Danmarks Miljøundersøgelser) тарапынан да пайдаланылды, ол да кейін таратылды.

ДТУ кампус ауылы

Campus Village – университеттің Лингби кампусындағы Электrovej көшесі, 330-шы үй мекенжайында орналасқан халықаралық студенттерге арналған тұрғын үй кешені. Онда 224-ке дейін халықаралық студент тұра алады, олардың көпшілігі семестр немесе академиялық жыл бойына тұрады. Кешен бір-біріне ұқсас қызыл контейнерлерден құралған, олар қатарлап орналасқан және әрқайсысында онға дейін студент тұруға мүмкіндік бар. Campus Village 2001 жылдың жазында салынды және 2001 жылдың күзінен бастап халықаралық студенттер жатақханасы ретінде ашылды. Campus Village-та тұратын студенттер ДТУ мен өз университеттері арасындағы алмасу бағдарламаларының немесе екіжақты келісімдердің қатысушылары болуы мүмкін.

Дау

2009 жылы ДТУ-да дау туды, себебі Химия кафедрасының (сол кездегі) институтының директоры О.В. Соренсен Саентологияның жоғары дәрежелі мүшесі болды. Осыған байланысты университет сөз бостандығы принциптерін бұзды деген айып тағылды, оның ішінде институт директорына сын айтқан Рольф В. Берг сияқты қызметкерлерді жұмыстан шығарумен қорқытқандығы айтылды. 2010 жылдың 7 сәуірінде бөлім отырысында Соренсеннің орнына Эрлинг Стенби тағайындалғаны жарияланды, ол 2010 жылдың 1 мамырында директор лауазымына ресми түрде кірісті.

Спорт

Exiles RUFC — ДТУ-ның ресми регби клубы.

Студенттік ұйымдар

168 жылдық Политехник Форенинг, сондай-ақ 1947 жылы құрылған Nul kryds теңіз студенттер қауымдастығы.