Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дания, Конгенс Лингбидегі мемлекеттік техникалық университет.
Public technical university in Kongens Lyngby, Denmark
Тарих
DTU 1829 жылы «Жоғары технологиялық колледж» (Danish: Den Polytekniske Læreanstalt) ретінде құрылған. Физик Ханс Кристиан Орстед, сол кезде Копенгаген университетінің профессоры, осы бастаманың негізгі қозғаушы күштерінің бірі болды. Жас ғалым ретінде ол Францияның Париж қаласындағы Эколь-Политехник мектебіне барып, содан шабыттанды. Жаңа мекеме 1829 жылдың 5 қарашасында ашылды, ал Орстед оның директоры болды және 1851 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымда қалды. Жаңа колледждің алғашқы орны Копенгаген қаласының орталығындағы Studiestræde және St. Pederstræde көшелеріндегі екі ғимараттан тұрды. Бұл ғимараттар бірнеше рет кеңейтілгенімен, ақырында колледждің қажеттіліктерін қанағаттандыра алмады. 1890 жылы Селвгадеде жаңа ғимарат кешені салынып, пайдалануға берілді. Жаңа ғимараттарды архитектор Йохан Даниэль Герхольд жобалаған. 2007 жылдың 1 қаңтарында университет келесі Дания ғылыми-зерттеу орталықтарымен біріктірілді: Forskningscenter Risø, Danmarks Fødevareforskning, Danmarks Fiskeriundersøgelser (2008 жылдың 1 қаңтарынан бастап: Су ресурстары ұлттық институты; DTU Aqua), Danmarks Rumcenter және Danmarks Transport Forskning.
DTU was founded in 1829 as the "College of Advanced Technology" (Danish: Den Polytekniske Læreanstalt). The Physicist Hans Christian Ørsted, at that time a professor at the University of Copenhagen, was one of the driving forces behind this initiative. He was inspired by the École Polytechnique in Paris, France which Ørsted had visited as a young scientist. The new institution was inaugurated on 5 November 1829 with Ørsted becoming its Principal, a position he held until his death in 1851. The first home of the new college consisted of two buildings located in Studiestræde and St. Pederstræde in the center of Copenhagen. Although these buildings were expanded several times, they eventually became inadequate for the requirements of the college. In 1890 a new building complex was completed and inaugurated located in Sølvgade. The new buildings were designed by the architect Johan Daniel Herholdt. On 1 January 2007, the university was merged with the following Danish research centers: Forskningscenter Risø, Danmarks Fødevareforskning, Danmarks Fiskeriundersøgelser (from 1 January 2008: National Institute for Aquatic Resources; DTU Aqua), Danmarks Rumcenter, and Danmarks Transport Forskning.
Ұйымдастыру және басқару
Университетті 10 мүшеден тұратын кеңес басқарады: алты мүше университеттен тыс жерден шақырылады және олар кеңестің көпшілігін құрайды. Бір мүше ғылыми қызметкерлер тарапынан, ал бір мүше әкімшілік қызметкерлер тарапынан тағайындалады. Екі мүше университет студенттерімен тағайындалады. ДТУ президенті университет кеңесі тағайындайды. Президент өз кезегінде декандарды тағайындайды, ал декандар бөлімдердің меңгерушілерін тағайындайды. 2014 жылы ДТУ Дания аккредиттеу институты (ENQA мүшесі) арқылы институционалдық аккредиттеу алды. Институционалдық аккредиттеу институттың сапаны қамтамасыз ету жүйесінің жақсы сипатталғанын, негізделгенін және практикада тиімді жұмыс істейтінін қамтамасыз етеді. ДТУ-да факультеттік сенат болмағандықтан және факультет президентті, декандарды немесе бөлім меңгерушілерін тағайындауға қатыспағандықтан, университетте факультеттік басқару жүргізілмейді.
The university is governed by a board consisting of 10 members: Six members are recruited from outside the university and they form the majority of the board. One member is appointed by the scientific staff and one member is appointed by the administrative staff. Two members are appointed by the university students. The President of DTU is appointed by the university board. The President in turn appoints the Deans, and the Deans appoint the Heads of the departments. In 2014, DTU was granted institutional accreditation by the Danish Accreditation Institution (a member of ENQA). The institutional accreditation ensures that the quality assurance system of the institution is well described, well argued, and well functioning in practice. Since DTU has no faculty senate, and since the faculty is not involved in the appointment of the President, Deans, or Department heads, the university has no faculty governance.
ДТУ дипломы
DTU Diplom – университеттің жоғары инженерлік бөлімшесі (Дания: Center for Diplomingeniøruddannelse). Оның ғимараты Баллеруп қаласында PLH Architects компаниясы жобалаған 42 000 м² аумақта орналасқан. Бұл институт алғаш рет 1881 жылы Копенгаген инженерлік университетінің колледжі (Дания: Ingeniørhøjskolen i København) ретінде құрылған, дербес университет колледжі болатын. 2013 жылы Копенгаген инженерлік университетінің колледжі ДТУ-мен бірікті, осыдан кейін ол университеттің жоғары инженерлік бөлімшесіне айналды.
DTU Diplom is the university's graduate engineering department (Danish: Center for Diplomingeniøruddannelse). Its facilities are located in Ballerup across 42.000 m2 of space designed by PLH Architects. The institution was first established in 1881, as an independent university college known as Copenhagen University College of Engineering (Danish: Ingeniørhøjskolen i København). The University College of Engineering merged with DTU in 2013, at which point it became the school's graduate engineering department.
DTU Space (ДТУ кеңістігі)
Данияның Техникалық университетіндегі Ұлттық ғарыш институты, сондай-ақ DTU Space (Institut for Rumforskning og Rumteknologi) деп белгілі, DTU құрамындағы Данияның секторлық ғылыми-зерттеу институты болып табылады. Институт Нильс Бор астрономия, геофизика және физика институтымен бірлесіп астрофизика, Күн жүйесі физикасы, геодезия және ғарыш технологиясы салаларында зерттеулер жүргізеді. Институт қазіргі уақытта Жердің магнит өрісінің қасиеттерін зерттеуге бағытталған "Swarm" жобасын жетекшілік етеді. Институт 2005 жылы Данияның Ғарыш зерттеу институты мен Данияның Ұлттық геодезия және кадастр бөлімінің бірігуі нәтижесінде Данияның Ұлттық ғарыш орталығы ретінде құрылды. 2008 жылы Ұлттық ғарыш орталығы ДТУ-ға енгізіліп, DTU Space аталды. Институттың штаттық тізімінде 169 қызметкер бар, оның ішінде зерттеушілер, инженерлер және техниктер бар.
The National Space Institute at the Technical University of Denmark, also known as DTU Space (Institut for Rumforskning og Rumteknologi), is a Danish sector research institute within DTU. The institute conducts research in astrophysics, Solar System physics, geodesy, and space technology in collaboration with the Niels Bohr Institute for Astronomy, Geophysics and Physics. The institute currently leads Swarm, a project to investigate the properties of the Earth's magnetic field. The institute was first established in 2005 as the Danish National Space Center through the merger of the Danish Space Research Institute and the geodesy part of the National Survey and Cadastre of Denmark. In 2008, the National Space Center was integrated into DTU, becoming DTU Space. It has a staff of 169, including researchers, engineers, and technicians.
DTU Vet
DTU Vet 40 000 шаршы метрлік DTU Life Science and Bioengineering Center-де орналасқан, ол DTU-дың Лингбидегі бас кампусында. Бұл мекеме алғаш рет 1908 жылы профессор К.О. Дженсеннің бастамасымен Корольдік ветеринариялық және ауыл шаруашылығы университетінің сарысу зертханасы (дания тілінде: Den Kgl. Veterinær og Landbohøjskoles Serumlaboratorium) ретінде құрылған. 1932 жылы оның атауы Ұлттық ветеринариялық сарысу зертханасы (Statens Veterinære Serumlaboratorium) болып өзгертілді. 2002 жылы Ұлттық ветеринариялық сарысу зертханасы 1926 жылы құрылған Ұлттық ветеринариялық вирустарды зерттеу институтымен бірігіп, Дания ветеринариялық институтын (Danmarks Veterinærinstitut) құрды. 2004 жылы Ветеринариялық институт Данияның Ветеринариялық және азық-түлік басқармасының бір бөлігімен біріктіріліп, Данияның азық-түлік және ветеринариялық зерттеулер институтын (DFVF) құрады. 2007 жылы институт DTU-мен біріктіріліп, DTU-дың ветеринариялық бөлімін құрды.
DTU Vet is located at the 40,000 square metre DTU Life Science and Bioengineering Center on DTU's main campus in Lyngby. The institution was first established in 1908 as the Royal Veterinary and Agricultural University’s Serum Laboratory (Danish: Den Kgl. Veterinær og Landbohøjskoles Serumlaboratorium) at the initiative of professor C. O. Jensen. In 1932, its name was changed to the National Veterinary Serum Laboratory (Statens Veterinære Serumlaboratorium). In 2002, the National Veterinary Serum Laboratory merged with the National Veterinary Institute for Virus Research (established 1926) to form the Danish Veterinary Institute (Danmarks Veterinærinstitut). The Veterinary Institute was then merged with part of the Danish Veterinary and Food Administration in 2004, forming the Danish Institute for Food and Veterinary Research (DFVF). In 2007, the institute merged with DTU, forming DTU's veterinary department.
Математика бөлімі
Математика кафедрасы (Institut for Matematik, MAT) Лингбидегі Лундтофтеслеттендегі Matematiktorvet, 3-квадрант 303 S ғимаратында орналасқан. Ол DTU-дағы барлық математикалық зерттеулер мен оқытуды біріктіру мақсатымен құрылған. Кафедраның зерттеулері теориялық және қолданбалы мәселелерді қамтиды және қазіргі уақытта төрт негізгі салаға бағытталған: дискретті математика, динамикалық жүйелер, қолданбалы функционалдық талдау және геометрия. DTU-дағы барлық бакалавриат студенттері бірінші курста математика кафедрасынан кемінде 20 ECTS балл көлемінде сабақ алады. Магистрлік диссертациялар мен PhD жобалары жеке компаниялармен бірлесіп жүзеге асырылады. Кафедра бірнеше зерттеу желілеріне қатысады. Машина жасау кафедрасымен бірге қолданбалы функционалдық талдау тобы TOPOPT деп аталатын топологиялық оңтайландыру зерттеу желісіне қатысады. TOPOPT NEDO гранты және Еуропалық жас ғалымдар сыйлығы (EURYI) қолдауымен қаржыландырылады. Оңтүстік Дания университетімен бірлесіп, математика кафедрасы жыл сайын өнеркәсіптік саламен бірге Еуропалық зерттеу тобын (ESGI) ұйымдастырады, онда бір апталық семинар өнеркәсіп ұсынған математикалық модельдеу мәселелерін шешуге арналған.
The Department of Mathematics (Institut for Matematik, MAT) is located in building 303 S at Matematiktorvet, quadrant 3 on Lundtoftesletten in Lyngby. It was founded to consolidate all mathematical research and teaching at DTU. The institute The research at Department of Mathematics covers both theoretical and applications issues and is currently centered on four main areas: discrete mathematics, dynamical systems, applied functional analysis, and geometry. All undergraduate students at DTU receive at least 20 ECTS points worth of classes from the Department of Mathematics during their first year. Master thesis projects and PhD projects are also completed in collaboration with private companies. The department participates in several research networks. Along with the Department of Mechanical Engineering, the applied functional analysis team participates in a research network on topology optimization, referred to as TOPOPT. TOPOPT is sponsored by a NEDO grant and a European Young Investigator award (EURYI). Along with University of Southern Denmark, the Department of Mathematics organises an annual European Study Group with Industry (ESGI), where a weeklong workshop is centered on finding solutions to mathematical modelling problems brought forth by the industry.
Электрондық наноскопия орталығы
Электрондық наноскопия орталығы (Center for Elektronnanoskopi, CEN) – университет құрамындағы электрондық микроскопия орталығы. 2007 жылдың желтоқсанында ашылған орталық А. П. Мёллер және Чэстин МакКинни Мёллер қорының 100 миллион даттық кронасынан жасалған қайырымдалық көмегімен қаржыландырылды. ДТУ CEN-де FEI компаниясының өндірген жеті электрондық микроскопы бар, олардың ішінде стандартты сканерлік электрондық микроскоптан бастап екі арнайы «Titan» трансмиссиялық электрондық микроскопына дейін бар. Микроскоптарды институттың және сыртқы пайдаланушылардың барлығы да қолдана алады. Олар микроскоптар үшін арнайы салынған жаңа ғимаратта, 314 нөмірінде орналасқан, ал кеңселер көрші ғимараттың бірінші қабатында, 307 нөмірінде орналасқан.
The Center for Electron Nanoscopy (Danish: Center for Elektronnanoskopi, CEN) is a center for electron microscopy within the university. Inaugurated in December 2007, the institute was funded by a donation of DKK100 million from the A. P. Møller and Chastine Mc Kinney Møller Foundation. DTU CEN houses seven electron microscopes built by FEI Company ranging from a standard scanning electron microscope to two highly specialized Titan transmission electron microscopes. The microscopes are available for use by both in house and external users. They are housed in a new building designed especially for the microscopes, 314, and the offices are located on the first floor of the neighbouring building, 307.
Кампус
Университет Лиңби қаласының солтүстік-шығыс жағында, Лундтофтестельтен деп аталатын жазықта орналасқан. Бұл жерде бұрын Лундтофте Флайвепладс әуежайы болған. Кампус шамамен Anker Engelunds Vej жолымен шығыстан батысқа қарай екіге бөлінген, ал оған перпендикуляр, көлік тұрағының екі жағында орналасқан екі ұзын, түзу боймен жатқан жолмен толықтырылады. Осылайша кампус төрт бөлікке бөлінеді, олар квадранттар деп аталады және солтүстік бағытымен Картезиандық координаттар жүйесіндегі квадранттардың дәстүрлі ретімен біріншіден төртіншіге дейін нөмірленеді.
The university is located on a plain known as Lundtoftesletten in the northeastern end of the city of Lyngby. The area was previously home to the airfield Lundtofte Flyveplads. The campus is roughly divided in half by the road Anker Engelunds Vej going in the east–west direction, and, perpendicular to that, by two lengthy, collinear roads located on either side of a parking lot. The campus is thus divided into four parts, referred to as quadrants, numbered one through four in correspondence with the conventional numbering of quadrants in the Cartesian coordinate system with north upwards.
DTU Risø кампусы
Risø кампусы – 2,6 шаршы шақырымнан астам аумақты алып жатқан, Роскильде қаласының солтүстігінде орналасқан серік кампус. Мұнда ДТУ-ның бірнеше институты, сондай-ақ Орхус университетінің Қоршаған ортаны қорғау ғылымдары факультеті мен Биологиялық ғылымдар факультеті орналасқан. Бұл кампус бұрын 1956 жылы құрылған және 2007 жылы ДТУ-ға қосылған, ал 2012 жылдың 1 қаңтарында таратылған ғылыми-зерттеу ұйымы – Рисо Ұлттық тұрақты энергия зертханасының (Nationallaboratoriet for bæredygtig energi) орны болды. Жел атласын талдау және қолдану бағдарламасы (WAsP) – жел энергетика саласында желдің жер бетіндегі ағынын модельдеу және жел турбиналары мен жел электр станцияларының ұзақ мерзімді қуат өндірісін бағалау үшін қолданылатын құрал. Бұл бағдарлама 30 жылдан астам уақыттан бері Risø және ДТУ Жел энергетикасы тарапынан әзірленуде және Microsoft Windows операциялық жүйесінде жұмыс істейтін компьютерлерде қолданылады.
The Risø Campus is a satellite campus north of Roskilde which covers an area of more than 2.6 square kilometres. It houses a number of DTU's institutes, as well as Aarhus University's Department of Environmental Science and Department of Bioscience. The campus was formerly the site of the Risø National Laboratory for Sustainable Energy (Nationallaboratoriet for bæredygtig energi), a scientific research organization established in 1956 and merged into DTU in 2007, before finally being dissolved on 1 January 2012. Wind Atlas Analysis and Application Program (WAsP) is a tool used in the wind energy industry to simulate wind flow over terrain and estimate the long term power production of wind turbines and wind farms. It has been in development by Risø and DTU Wind Energy for over 30 years, and runs on PCs using Microsoft Windows.
Risø ұлттық зертханасының зерттеулері
1956 жылы Нильс Бордың басшылығымен Рисо тұрақты энергияны зерттеу ұлттық зертханасы құрылды. 2005 жылы зертханада 700-ге жуық қызметкер жұмыс істеді, ол кезде ол Данияның Ғылым, технология және инновация министрлігіне бағынған ғылыми-зерттеу институты болды. 2007 жылдың 1 қаңтарында Дания Техникалық университеті (DTU) бірнеше ұлттық ғылыми-зерттеу институттарымен, соның ішінде Рисо ұлттық зертханасымен бірікті. Келесі жылы, 2008 жылы ол DTU-ның ресми институты мәртебесін алды. 2012 жылдың 1 қаңтарында институт таратылып, оның ғимараттары жеке кампусқа айналдырылды. Өзінің алғашқы үш онжылдығында Рисо ұлттық зертханасының қызметі ядролық энергияны бейбіт мақсатта пайдалану жөніндегі зерттеулерге бағытталған және үш ядролық зерттеу реакторы орналасқан: DR 1, DR 2 және DR 3. Үш реактордың барлығы қазір қолданылмайды және 2003 жылдан бері тоқтатылған. DR1 – 1957-2001 жылдары жұмыс істеген, жылу қуаты 2 кВт болатын гомогенді реактор және 2003-2006 жылдар аралығында қызметтен шығарылды. DR2 – 1958-1975 жылдары жұмыс істеген, жылу қуаты 5 МВт болатын бассейндік реактор және 2003 жылы тоқтатылды. DR3 – 1960-2000 жылдары жұмыс істеген, жылу қуаты 10 МВт болатын DIDO реакторы, ол да 2003 жылы қызметтен шығарылды. Кейінгі жылдары ұйымның басымдығы басқа энергия көздеріне ауысты, әсіресе жел энергиясы және қатты оксидтік отын элементтері саласындағы жұмыстары ерекше аталып өтті. Ұлттық зертхана климаттың өзгеруіне байланысты зерттеулерде жоғары біліктілікке ие болды және климаттың өзгеруіне қатысты тәжірибелер мен мониторинг жүргізуге арналған заманауи жабдықтармен жабдықталған. Оларға фитотрондармен бақыланатын өсу ортасын қамтамасыз ететін Рисо қоршаған ортаға қатысты тәуекелдерді бағалау құрылғысы; 80 жылдық бук орманында орналасқан Сорё бук орманы – көміртегінің түсуі, шығуы және айналымы процестерін озық техникалармен (мысалы, ағын ковариациясы) өлшейтін далалық станция; және КЛИМАЙТ – көтерілген СО2 деңгейімен, түнгі жылынумен және жауын-шашынның өзгеруімен көп факторлы тәжірибелер жүргізетін климаттың өзгеруіне қатысты далалық эксперимент кірді. Зертхананың ғимараттары 2011 жылға дейін Данияның Ұлттық қоршаған ортаны зерттеу институты (Дания: Danmarks Miljøundersøgelser) тарапынан да пайдаланылды, ол да кейін таратылды.
The Risø National Laboratory for Sustainable Energy had been founded in 1956 under the leadership of Niels Bohr. The laboratory employed about 700 staff in 2005, at which point it was a research institute under the Danish Ministry of Science, Technology and Innovation. On 1 January 2007, the Technical University of Denmark (DTU) merged with several national research institutes, including the Risø National Laboratory. The following year in 2008, it was made an official institute of DTU. On 1 January 2012 the institute was dissolved and its facilities were transformed into a separate campus. In its first three decades, the Risø National Laboratory's activities were centred around research on peaceful use of nuclear energy and was the site of three research nuclear reactors: DR 1, DR 2 and DR 3. All three reactors are no longer in use, and have undergone decommissioning since 2003. DR1 was a Homogenous reactor with a thermal power of 2kW, operational 1957–2001 and decommissioned between 2003 and 2006. DR2 was a pool reactor with a thermal power of 5MW, operational 1958–1975 and decommissioned in 2003. DR3 was a DIDO with a thermal power of 10MW, operational 1960–2000 and also decommissioned in 2003. In its later years, the organization's focus shifted towards other energy sources, and was particularly noted for its involvement in wind energy and solid oxide fuel cells. The National Laboratory had strong competences in climate change effects studies and had "state of the art" facilities for realistic climate change experiments and monitoring. These included the Risø Environmental Risk Assessment facility, a phytotrone controlled environment growth facility; the Sorø beech forest, a field station in an 80 year old beech forest measuring carbon inputs, outputs and turnover processes by advanced techniques (e. g. eddy covariance); and CLIMAITE, a field scale climate change experiment conducting multifactor experiments with elevated CO2, night time warming and altered precipitation. The laboratory's facilities were also used by the National Environmental Research Institute of Denmark (Danish: Danmarks Miljøundersøgelser) until 2011 when it too was dissolved.
ДТУ кампус ауылы
Campus Village – университеттің Лингби кампусындағы Электrovej көшесі, 330-шы үй мекенжайында орналасқан халықаралық студенттерге арналған тұрғын үй кешені. Онда 224-ке дейін халықаралық студент тұра алады, олардың көпшілігі семестр немесе академиялық жыл бойына тұрады. Кешен бір-біріне ұқсас қызыл контейнерлерден құралған, олар қатарлап орналасқан және әрқайсысында онға дейін студент тұруға мүмкіндік бар. Campus Village 2001 жылдың жазында салынды және 2001 жылдың күзінен бастап халықаралық студенттер жатақханасы ретінде ашылды. Campus Village-та тұратын студенттер ДТУ мен өз университеттері арасындағы алмасу бағдарламаларының немесе екіжақты келісімдердің қатысушылары болуы мүмкін.
The Campus Village is an international student housing complex on the university's Lyngby campus at Elektrovej 330. It houses up to 224 international students, most of them staying for the duration of a semester or an academic year, and it is made up of identical red containers arranged in rows, housing up to ten students each. The Campus Village was constructed in the summer of 2001, and was opened as an international student dormitory starting in fall 2001. Residents staying in Campus Village may be participants of exchange or bilateral agreement programs between DTU and their home university.
Дау
2009 жылы ДТУ-да дау туды, себебі Химия кафедрасының (сол кездегі) институтының директоры О.В. Соренсен Саентологияның жоғары дәрежелі мүшесі болды. Осыған байланысты университет сөз бостандығы принциптерін бұзды деген айып тағылды, оның ішінде институт директорына сын айтқан Рольф В. Берг сияқты қызметкерлерді жұмыстан шығарумен қорқытқандығы айтылды. 2010 жылдың 7 сәуірінде бөлім отырысында Соренсеннің орнына Эрлинг Стенби тағайындалғаны жарияланды, ол 2010 жылдың 1 мамырында директор лауазымына ресми түрде кірісті.
DTU was the subject of controversy in 2009 because the (then) institute director of the Department of Chemistry, O. W. Sørensen, was a high ranking member of Scientology. In relation to this, the university was accused of violating the principles of free speech by threatening to fire employees, among them Rolf W. Berg, who voiced their criticism of the institute director. On 7 April 2010, the successor of Sørensen was announced, at a department meeting, as Erling Stenby, who officially took over as Director on 1 May 2010.
Спорт
Exiles RUFC — ДТУ-ның ресми регби клубы.
Exiles RUFC is the official rugby union club of DTU.
Студенттік ұйымдар
168 жылдық Политехник Форенинг, сондай-ақ 1947 жылы құрылған Nul kryds теңіз студенттер қауымдастығы.
168 year old Polyteknisk Forening, as well as the maritime student association Nul kryds formed in 1947.