Кіріспе
Cherry Mine Fire, Cherry, Illinois, US Cherry Mine апаты - 1909 жылы 13 қарашада Cherry, Иллинойс штатының сыртындағы көмір шахтасында болған өрт. 259 ер адам мен бала қаза тапқан өрт Американың көмір өндіру тарихындағы ең қасіретке ұшыраған кен апатының үшінші орында тұр.
The Cherry Mine disaster was a fire which occurred at the Cherry Mine, a coal mine outside Cherry, Illinois, on November 13, 1909. The fire, which killed 259 men and boys, is the third most deadly mine disaster in American coal mining history.
Өмірбаян
1905 жылы Сент-Пол көмір компаниясы өзінің бақылаушы компаниясы Чикаго, Милуоки және Сент-Пол темір жолының пойыздарына көмір жеткізу үшін Черри кенішін ашты. Шахта үш көлденең тамырдан тұрады, олардың әрқайсысы алдыңғысынан терең. Жүрек тамырлары екі бұранда арқылы тік байланыста, кейбіреулері бөлек орналасқан. Негізгі және қосалқы шахтада ағаш баспалдақтар мен баспалдақтар болған. Негізгі шахтаның үстінен механикалық көтергіш торды басқаратын болаттан жасалған шүмекті орнатты. Қосалқы шахтаның бір бұрышында орналасқан үлкен желдеткіш шахтаға таза ауа жіберді. Шахтада жұмыс істейтіндердің арасында ағылшынша сөйлейтін итальяндықтар көп болды. 11 жасар ұлдар да шахтада жұмыс істеді. Бір сағатқа белгіленген жалақы емес, көмір өндірісіне байланысты төленетін.
Шаралы шахта апаты
1909 жылдың 13 қарашасында шахтада 500-ге жуық ер адам мен бала, сондай-ақ үш ондаған қашыр жұмыс істеді. Сол аптаның басында электр тогының өшіп кетуі жұмысшыларды керосин шамдарын және факелдерді жағуға мәжбүр етті. Кейбіреулері тасымалданатын, ал кейбіреулері шахта қабырғаларына орнатылған. Түстен кейін бірде көмір вагоны қайыққа арналған сабанға от жағып, қабырғадағы шамдардың біріне өртенді. Өртті сөндіру жұмыстары басталғанға дейін жұмысшылар оны 45 минут бойы байқамады; алайда жұмысшылар отты тек шахтаның тірек ағаштарына ғана тарата алды. Өртті сөндіру үшін шахтаның үлкен желдеткіші кері бұрылды, бірақ бұл тек желдеткіш үйін, сондай-ақ қосалқы шахтадағы құтқару сатылары мен баспалдақтарды тұтастырып, төмендегі шахташыларды тұтқындады. Содан кейін екі шахта отты сөндіру үшін жабылып қалды, бірақ бұл отқа отқа оттегі беруді тоқтатып, шахтада көмірқышқыл газы мен азоттың қысылатын қоспасы "қара ылғал" жинақталуына мүмкіндік берді. 200-ге жуық ер адам мен жігіттер су бетінен құтылып шықты, кейбіреулері құтылу шахталары арқылы, кейбіреулері көтергіш торды пайдаланды. Бұрын қашып кеткен кейбір шахтерлер өз әріптестеріне көмектесу үшін шахтаға қайта оралды. Олардың он екісі Джон Бандидің басшылығымен алты рет қамауға алынып, басқа да көптеген адамдарды құтқарып қалды. Алайда жетінші сапарда қашақты басқарушы шахташылардың сигналдарын дұрыс түсінбей, оларды тым кеш су бетінен шығарған кезде, құтқарушылар мен құтқаруға тырысқандар өліп қалды. Бір топ шахтер от пен улы газдардан қорғану үшін кен орнында уақытша қабырға құрды. Олар тамақсыз болса да, көмірдің суын ішкеннен кейін, қара ылғалдан құтылу үшін кен орнына тереңдеп кірді. Сегіз күннен кейін "сегіз күндік ерлер" деп аталатын 21 аман қалған адам қабырғаны құлатып, кен орнын аралап, су іздеді, бірақ құтқарушылар тобына тап болды. 21 аман қалғандардың бірі екі күннен кейін астмадан қайтыс болды.
Салдары
1910 жылы Иллинойс штатының заң шығарушы органы Черри кен орны апатының салдарынан кен орындарының қауіпсіздігі туралы қатаң ережелерді енгізді. 1911 жылы Иллинойс штаты жеке заң қабылдады, ол кейіннен Иллинойс жұмысшыларының өтемақысы туралы заңға айналды. 1971 жылы 15 мамырда Иллинойс штатының көлік департаменті мен Иллинойс штатының тарихи қоғамы өмірлерін қиғандарға ескерткіш орнатты. 2009 жылдың 14-15 қараша аралығында Черри шахтасында болған апаттың 100 жылдығын атап өту рәсімі өтті. Шере ауыл залында орналасқан жаңа ескерткіш апатта қаза тапқан кеншілерге арналған.