Кіріспе

Нитрит редуктазасы нитриттің азаюын катализациялайтын ферменттердің бірнеше класының кез келгенін білдіреді. NIR-дің екі түрі бар. Мультигемдік фермент NO2-ді әр түрлі өнімдерге дейін азайтады. Мыс бар ферменттер азот оксидін өндіру үшін бір электронды алмасуды жүзеге асырады.

Темір негізіндегі

Темірге негізделген ферменттердің бірнеше түрі бар. Цитохром cd1 немесе Pseudomonas цитохром оксидазасында екі полипептидтік тізбекті екі c және екі d типті геймдер бар. Бұл редуктазаның әртүрлі түрлері азот оксиді немесе азот оксиді түзілуін катализациялайды. Цитохром c нитрит редуктазасы (ccNIR) - әр белсенді сайтта нитритті аммиакқа айналдыратын мультигемалық фермент. Белсенді белдіктегі темір ферменттің ақуыздарына ковалентті түрде байланған протопорфирин IX сақинасына байланады.

Ұсынылған тетігі

ccNIR ақуыз нитритті аммиакқа дейін азайту үшін алты электрон мен жеті сутегін пайдаланады. Ферменттің белсенді орнында +2 тотыққан күйдегі темір бар. Окистену деңгейі нитриттің +3 күйге қарағанда пи кері байланысының артуына байланысты нығайтылырақ байланысуға мүмкіндік береді. Бұл электронды әсер электронды тығыздықты азот пен оттегі арасындағы нитрит антибайланыс орбиталына көшіреді. LUMO-ның орналасуы N O байланысының беріктігін төмендетеді. Екінші электронды әсер - екі оттегі де жақын маңдағы амин қышқылдарына сутекті байланыста болады. Бұл қышқылдар көбінесе аргинин және гистидин болып табылады. Өзара әсерлесулер NO байланыстарын ұзартады және оттегі мен азоттың бөлінуін жеңілдетеді. Fe NO байланысы сызықтық және алты ортақ валентті электроны бар. Бұл Fe NO байланысы үшін тұрақты жағдай емес. Алайда, жеті иілген электронды конфигурация едәуір энергияны енгізбей одан әрі реакцияға түсу үшін тым тұрақты. Бұл кедергіге төтелік ретінде екі бір-бірінен кейін бір электронды жылдам азайту сегіз электронды кешенді құрайды. Электронды алмасу геометрияның сызықтықтан бүгілгенге ауысуынан бұрын болады. Азоттың екі протонациясы N O байланысының арақашықтығын арттырады. Нәтижесінде алынған аралық зат гидроксиламиндi құрайды. гидроксиламиннің одан әрі протондалуы NO байланысының бұзылуына әкеліп соғады, су пайда болады. Темірдің Fe ((II) -ден Fe ((III) -ге окистенуі, азоттың одан әрі протонациялануы аммиактың шығарылуына әкеледі.

Мыс негізіндегі

Бүгінгі күнге дейін мыс нитрит редуктазаларының бірнеше түрі табылды. Барлық CuNIR- ге ортақ нәрсе - ақуызда кем дегенде бір 1- типті мыс орталығы болуы. Бұл орталықтар байланысу құрылымы бойынша Азуринге ұқсас. Әр 1 типті Cu цистеиннен тиолат күкіртке, әр түрлі гистидин қалдықтарынан екі имидазол азотқа және осьтік метионин лигандының күкірт атомына қатты байланысады. Бұл бұрмаланған тетраэдрлі молекулалық геометрияға әкеледі.

Ұсынылған тетігі

Мыс нитрит редуктазасының 2- типті мыс орталығы ферменттің белсенді орны болып табылады. Cu бір мономерден екі гистидиннің азоттарымен, ал басқа мономерден бір гистидинмен байланысады; Cys His 1 типті Cu-ға көпір. Бұл молекулаға бұрмаланған тетраэдрлі геометрия береді. Тынығу күйінде Cu нитритпен ығыстырылған су молекуласына да байланады. Нитрит суды ығыстыра отырып, Cu екі оттегімен де қос қышқылдастыра байланысады. Жақын жердегі аспарт қышқылының қалдықтары жаңадан пайда болған оттегі лигандтарының біріне сутекпен байланысады. Кірісетін электрон Cu-ны тотыққан күйінен (II) (I) күйіне дейін төмендетеді. Бұл өзгеріс нитрит байланысының ауысуын жеңілдетеді, сондықтан азот Cu-мен байланысады, ал бір оттегі сутек байланысының арқасында байланыстың ұзындығы ұзартылады. Гистидиннен немесе жақын маңдағы су молекуласынан екінші сутекті байланыс пайда болады және N O байланысының бөлінуіне әкеледі. СУ қазір азот оксиді мен суға байланысты бес координатты құрайды. Cu (II) күйге тотықталғанда және тынығу конфигурациясына оралғанда азот оксиді босатылады.

Ассимиляциялық

Ассимиляторлық нитрат редуктаза - нитратты нитритке қайтаруға қатысатын ассимиляциялық метаболизмнің ферменті. Нитрит редуктазаның әрекетімен нитрит бірден аммиакқа (бәлкім, гидроксиламин арқылы) азаяды. Ассимиляторлық деген термин ферменттік белсенділіктің өнімінің организмде қалуын білдіреді. Бұл жағдайда өнім - амония, ол ассимиляторлық нитрат редуктазаға тежегіш әсер етеді, осылайша организмнің амонияны өз талаптарына сәйкес өндіретінін қамтамасыз етеді.