Кіріспе
Май сүзгісі - мотор майынан, трансмиссия майынан, майлау майынан немесе гидравликалық майынан ластануларды алып тастауға арналған сүзгі. Олардың негізгі пайдаланылуы автомобильдердің (жолдағы және жолдан тыс) іштен жану қозғалтқыштарында, ұшақтардың қозғалтқыштарында, темір жол локомотивтерінде, кемелер мен қайықтарда және генераторлар мен насостар сияқты статикалық қозғалтқыштарда. Көліктердің басқа гидравликалық жүйелері, мысалы автоматты беріліс пен серверлік рульдегілер, көбінесе май сүзгісімен жабдықталған. Ұшақтардың газ турбиналы қозғалтқыштары да май сүзгілерін қажет етеді. Май сүзгілері гидравликалық машиналардың әртүрлі түрлерінде қолданылады. Мұнай өндірісі мұнай өндіру, мұнайды сорғылау және мұнайды қайта өңдеу үшін сүзгілерді қолданады. Қазіргі заманғы мотор майы сүзгілері "толық ағыны" (инлайн) немесе "байпас" болып табылады.
An oil filter is a filter designed to remove contaminants from engine oil, transmission oil, lubricating oil, or hydraulic oil. Their chief use is in internal combustion engines for motor vehicles (both on and off road ), powered aircraft, railway locomotives, ships and boats, and static engines such as generators and pumps. Other vehicle hydraulic systems, such as those in automatic transmissions and power steering, are often equipped with an oil filter. Gas turbine engines, such as those on jet aircraft, also require the use of oil filters. Oil filters are used in many different types of hydraulic machinery. The oil industry itself employs filters for oil production, oil pumping, and oil recycling. Modern engine oil filters tend to be "full flow" (inline) or "bypass".
Тарих
Ертедегі автомобиль қозғалтқыштарында май сүзгілері болмаған, олар май сорғысының сорғысына жайғастырылған қарапайым торлы сырғамен ғана жабдықталған. Осыған байланысты, қолда бар мұнайдың сапасы төмен болғандықтан, оны жиі ауыстыру қажет болды. Purolator май сүзгісі автомобиль үшін алғашқы май сүзгісі болды; ол сүзгілеу өнеркәсібінде төңкеріс жасады және ол әлі күнге дейін өндірісте. Purolator айналып өту сүзгісі болды, мұнда майдың көп бөлігі май сорғысынан тікелей қозғалтқыштың жұмыс бөліктеріне, ал майдың аз бөлігі сүзгі арқылы екінші ағын жолы арқылы жіберіліп, май уақыт өте сүзгіленді.
Толық ағынды
Толық ағыны бар жүйеде қысымдағы майды сүзгі арқылы қозғалтқыш подшипниктеріне жіберетін сорғы болады, содан кейін май ауырлық күшімен сорғыға қайта оралады. Құрғақ сорғылы қозғалтқыш жағдайында сорғыға жеткен май екінші сорғы арқылы алыс май резервуарына шығарылады. Толық ағыс сүзгісінің қызметі - қозғалтқышты агрессия арқылы тозудан қорғау.
Байпасты
Қазіргі заманғы байпасты май сүзгілері - бұл негізгі май сорғысынан қан кету арқылы майды байпасты сүзгіге жеткізетін, содан кейін май қозғалтқышқа емес, сорғыға немесе май резервуарына қайтарылатын екінші жүйелер. Байпастың мақсаты - майды жақсы жағдайда, ластан, саздан және судан бос ұстау үшін екіншілік сүзгілеу жүйесіне ие болу, толық ағынды сүзгілеуге қарағанда бөлшектерді ұстап тұру әлдеқайда аз, толық ағынды сүзгі әлі де күшті ақаулар немесе қозғалтқыштағы қатты тұйықталудың алдын алу үшін қолданылады. Бастапқыда мұнайды талдауды сынау және майды ауыстырудың ұзақ аралықтарына қосымша сүзгілеудің құны экономикалық тұрғыдан орынды болған үлкен май сыйымдылығы бар коммерциялық және өнеркәсіптік дизельді қозғалтқыштарда қолданылады; байпас май сүзгілері жеке тұтынушылардың қолданбаларында кеңінен таралуда. (Байпасты толық ағынды жүйедегі қысымдағы май қоректендіруді бұзбауы өте маңызды; мұндай компромисті болдырмаудың бір жолы - байпасты жүйе толығымен тәуелсіз болуы).
Қысымды төмендететін клапандар
Қысымды майлау жүйелерінің көпшілігі майдың сүзгіден өтуіне мүмкіндік беретін қысымды азайту клапанын қамтиды, егер оның ағыны шектелсе, моторды майдың жетіспеушілігінен қорғау үшін. Егер сүзгі тығылып қалса немесе суық ауа райы майды қалыңдатса, сүзгі айналмауы мүмкін. Қысымды азайту клапаны көбінесе май сүзгісіне қосылады. Майдың ағып кетуіне жол беретін сүзгілерде әдетте мотор (немесе басқа майлау жүйесі) тоқтатылғаннан кейін сүзгіде майды ұстауға арналған анти-ағынды клапан болады. Бұл жүйе қайта іске қосылғаннан кейін май қысымының артуын кешіктіруді болдырмау үшін жасалады; анти-ағынды клапансыз қысымдағы май сүзгіге дейін қозғалтқыштың жұмыс бөліктеріне дейін жүруге мәжбүр болады. Бұл жағдай бастапқы майдың жетіспеушілігіне байланысты жылжымалы бөлшектердің ерте тозуына әкелуі мүмкін.
an anti drainback valve to hold oil in the filter after the engine (or other lubrication system) is shut down. This is done to avoid a delay in oil pressure buildup once the system is restarted; without an anti drainback valve, pressurized oil would have to fill the filter before travelling onward to the engine's working parts. This situation can cause premature wear of moving parts due to initial lack of oil.
Механикалық
Механикалық конструкциялар күшеюлі ластаушыларды тұтқындау және оқшаулау үшін сынама қағаздан (мысалы, мақта қалдықтарынан) немесе қапталған сүзгі қағаздан жасалған элементті қолданады. Материал сүзгі ортасына (немесе) жинақталғанда, мұнай ағыны біртіндеп шектеледі. Бұл үшін сүзгі элементін (немесе егер элемент бөлек алмастырылмайтын болса, бүкіл сүзгі) мерзімді ауыстыру қажет.
Қаптама және айналдыру
Ертедегі мотор майы сүзгілері картридж (немесе ауыстырылатын элемент) құрылымында болды, онда тұрақты корпуста ауыстырылатын сүзгі элементі немесе картридж бар. Үй-жай тікелей қозғалтқышқа немесе оны қозғалтқышқа жалғастыратын қоректендіру және қайтару құбырларымен қашықтан орнатылады. 1950 жылдардың ортасында май сүзгісінің дизайны енгізілген: өздігінен орналасқан корпус пен элемент құрастырылымы, оны монтаждаудан ажыратып, тастап, жаңасына ауыстыру керек еді. Бұл сүзгілерді ауыстыруды ыңғайлы және ықтимал түрде аз әуре-сарлы етті және тез арада әлемдегі автоөндірушілер орнатып отырған май сүзгісінің басым түрі болды. Алғашқыда картридждік сүзгілермен жабдықталған көліктерге арналған конверсиялық жиынтықтар ұсынылды. 1990 жылдары Еуропалық және Азиялық автоөндірушілер сүзгі элементтерін ауыстыруға ыңғайлы болды, өйткені сүзгілер алмасқан сайын қалдықтар азаяды. Американдық автокөлік өндірушілер де алмастырылатын картридждік сүзгілерге ауыса бастады, ал спин-ондан картридждік сүзгілерге түрлендіруге арналған қайта жабдықтау жиынтықтары танымал қосымшалар үшін ұсынылады. Саудада сатылатын автомобиль майы сүзгілері әртүрлі болып келеді. Құрамында металл құю цилиндрлерін қоспағанда, толықтай синтетикалық материалдан жасалғандары әлі де басым болып табылатын дәстүрлі картон / целлюлоза / қағаз түрінен әлдеқайда жоғары және ұзаққа созылады. Бұл факторлар сүзгілердің тиімділігіне, ұзаққа созылуына және құнына әсер етеді.
Магниттік
Магниттік сүзгілер ферромагниттік бөлшектерді ұстауға тұрақты магнитті немесе электромагнитті қолданады. Магниттік сүзгілеудің артықшылығы - сүзгілерді күтіп ұстау үшін тек магниттің бетіндегі бөлшектерді тазалау қажет. Көлік құралдарындағы автоматты берілістерде сұйықтық табасында магнит болады, ол магниттік бөлшектерді бөледі және орта түріндегі сұйықтық сүзгінің өмірін ұзартады. Кейбір компаниялар май сүзгісінің сыртына немесе магниттік дренаждық тығындарға бекітілген магниттерді өндіреді. Бұл құрылғылар алғаш рет 1930 жылдардың ортасында автомобильдер мен мотоциклдерге арналған.
Седименттеу
Седименттеу немесе ауырлық төсегі сүзгісі мұнайдан ауыр ластаушы заттарды ыдыстың түбіне ауырлық әсерінен орналасуға мүмкіндік береді.
Орталықтанбұзғыш
Центрифугалық май тазалағыш - басқа центрифугалар сияқты, ластаушы заттарды майдан бөлу үшін ауырлық күші емес, центрифугалық күшті пайдаланатын ротациялық тұнбалау құрылғысы. Қысымдағы май корпустың ортасына кіреді және барабан роторына өтеді, ол подшипникке және пломбаға айналады. Ротордың екі реактивті тұмсығы бар, олар барабанды айналдыру үшін ішкі корпусқа май ағынын бағыттауға арналған. Мұнай қабырғасының түбінде сұйықтықтар ағып, қабырғаға жабысып қалады. Құралды мезгіл-мезгіл тазалап отыру керек, әйтпесе бөлшектер барабанның айналуын тоқтататын қалыңдыққа дейін жиналады. Бұл жағдайда сүзгіленбеген мұнай қайта айналымға жіберіледі. Центрифуганың артықшылықтары: (i) тазартылған май майдан ауыр болғандықтан, түбінде тұншығып, ағыза алатын кез келген судан бөлінеді (егер су маймен эмульсияланбаса); және (ii) олар әдеттегі сүзгіге қарағанда бұғатталу ықтималдығы аз. Егер мұнай қысымы центрифуганы айналдыруға жеткіліксіз болса, оның орнына механикалық немесе электрлік қозғалтқыштармен жұмыс істеуге болады. Ескерту: кейбір бұралып шығарылатын сүзгілер центробегті деп сипатталады, бірақ олар шын мәнінде центробегті емес; керісінше, май центробегті айналымға айналып, ластаушы заттардың сүзгі сыртына жабысуына көмектеседі.
Жоғары тиімділік (HE)
Жоғары тиімділіктегі май сүзгілері - бұл майдың ағып кету аралықтарын ұзартуға мүмкіндік беретін айналма сүзгі түрі. Кейбір флоттар құю аралықтарын 5-10 есеге дейін арттыра алды.
Май жүйесіне сүзгілерді орналастыру
Мұнайдың тазалығын анықтау өте маңызды, өйткені тазалықпен бірге оның бағасы да тез өседі. Ластануды бақылау бағдарламасының тазалық деңгейін анықтағаннан кейін көптеген инженерлер сүзгі орнын оңтайландыру процесіне кезігеді. Қатты бөлшектердің кіріп кетуін тиімді қамтамасыз ету үшін инженер әртүрлі элементтерді, мысалы, сүзгі қорғаныш үшін немесе ластануды бақылау үшін бола ма, техникалық қызмет көрсету үшін оңай қол жетімділік және мақсатты жиынтықтың міндеттерін қанағаттандыру үшін қарастырылып отырған агрегаттың өнімділігі сияқты әртүрлі элементтерді қарастыруы керек.