Кіріспе
Дуйсбург Мейдерихтегі қоғамдық саябақ, Германия Landschaftspark - Германияның Дуйсбург Мейдерих қаласында орналасқан қоғамдық саябақ. Ол 1991 жылы Latz + Partner (Peter Latz) компаниясы арқылы өнеркәсіптік өткенді қабылдамаудың орнына оны емдеу және түсіну мақсатында құрылған. Парк жердің бұрынғы қолданылуымен тығыз байланысты: көмір және болат өндірісі зауыты (1985 жылы тасталып, аймақ айтарлықтай ластанған) және 19 ғасырдың ортасына дейін болған ауыл шаруашылығы жері.
Landschaftspark is a public park located in Duisburg Meiderich, Germany. It was designed in 1991 by Latz + Partner (Peter Latz), with the intention that it work to heal and understand the industrial past, rather than trying to reject it. The park closely associates itself with the past use of the site: a coal and steel production plant (abandoned in 1985, leaving the area significantly polluted) and the agricultural land it had been prior to the mid 19th century.
Ұсынылу және жасау
1991 жылы парк жобалау үшін бес халықаралық жобалау тобымен бірлесіп бір мезгілде жоспарлау рәсімі өткізілді. Питер Латцтың дизайны маңызды болды, өйткені ол қазіргі сайтты мүмкіндігінше көп сақтауға тырысты (Дидрих, 69). Бәсекелестерінен айырмашылығы, Латц сайттың қазіргі жағдайының құндылығын мойындады (Вейлахер, 106). Ол ластанған топырақты сол жерде қалдырып, фиторемитация арқылы қалпына келтіруге мүмкіндік берді және жоғары улы топырақты қолданыстағы бункерлерге бөлді. Ол көптеген ескі құрылыстардың жаңа мақсаттарын тапты және бұрынғы кәріздік каналды сайтты тазарту әдісіне айналдырды.
Дизайн
Парк әртүрлі аймақтарға бөлінген, олардың шекаралары қолданыстағы жағдайларды қарастыру арқылы мұқият әзірленген (мысалы, сайттың қолданыстағы жолдар мен темір жолдармен қалай бөлінгендігі, әр аймақта қандай өсімдіктер өсе бастағаны және т.б.). Бұл бөлшектік үлгілер ескі темір жол мен кәріз жүйелеріне сәйкес орналастырылған бірнеше жаяу жүргіншілер жолдары мен су жолдары арқылы біріктірілді. Әр шығарма өзінің өзіндік сипатын сақтаса да, оны қоршаған ортамен диалог жасайды. Негізгі кешенде Латц нақты бағдарламалық элементтерге баса назар аударды: бетон бункерлер интимдік бақтарға арналған орын жасайды, ескі газ резервуарлары су астында секіргіштерге арналған бассейндерге айналды, бетон қабырғалар тау-шағаға көтерілушілер үшін қолданылады, және зауыттың ең орталық жерлерінің бірі, бұрынғы болат зауытының ортасы, алаңда жасалды. Бұл кеңістіктердің әрқайсысы уақыт туралы нақты мәліметтерді алуға мүмкіндік беретін элементтерді пайдаланады. Бұл сайттың идеясы сол, әжелер, олар зауытта жұмыс істеген болар, немерелерімен бірге жүріп, не істегенін және машиналардың не үшін қолданылғанын түсіндіре алады. Landschaftspark-та есте сақтау дизайнның басты бөлігі болды. Әр түрлі авторлар есте сақтаудың келушіге сайтты хабарлай алатын тәсілдерін қарастырды, бұл түсінік постмодернизм кезінде кең таралды.
Есте сақтаудың маңызы
Жад дизайнның маңызды аспектісі ретінде қайта пайда болды және Себастьен Маро, Франсис Йейтс, Роберт Смитсон және Питер Латц сияқты авторлар оны қарастырды. Олар үшін есте сақтау сақтаумен тең емес, керісінше, өткінші сапаға ие. Бұл өткенді қайталауды немесе түсінуді білдіреді, өйткені естеліктер өмірді бастан өткерген сайын үнемі ауысып, өзгеріп отырады. Маро сайттың жады дизайн стратегиясы ретінде қолданылуы керек деп санайды, өйткені ол тереңдікті және байланыс процесін көрсетеді. Естеліктің маңыздылығы туралы Ятстың пікірі сәулет өнерінің тым біркелкі болып, жердің ерекшеліктерін алып тастады деген уайымнан туындайды. Бұл ерекшеліктердің тарихы есім өнерінде бар, ол жерлермен байланысу принципіне негізделген. Смитсонның "Пасаик ескерткіштерін аралау" мақаласында айтылған пікір осыған ұқсас, бұл естелік өткенді еске түсіреді, бірақ оны жаңа нәрселерге қолданады. Ақырында, Латц өзара байланыстарды нақты және көрінетін етіп жасауы керектігін және дизайнер емес, көрерменнің өздерінің бейнелерін құрастыратынын айтады (Латц, 94, 96). Бұл естелік идеялар Ландшафтпаркті қамтиды. Жобаның әртүрлі деңгейлеріндегі бірнеше жолдар жобаның әр жеріне шашырап орналасқан жерлерді байланыстырады, бұл келушілерге өз тәжірибелерін құруға мүмкіндік береді. Бұл жерлерге папоротник бақшасы орналасқан бункерлік бақтар жатады. Бұл бақ басқа жерлерден жиналған теміржол байланыстарын пайдалана отырып құрылған, бұл біреуді қазір саябаққа кіретін ескі теміржолды еске түсіруі мүмкін. Бұл Смитсонның "Пасаик ескерткіштерін аралау" атты эссесі өткеннің элементтерін қазіргі заманның мәнін түсінуге көмектесу үшін кіріктіргеніне ұқсас (Марот, 42). Бақшада жүріп, темір жолдың үлгілі тіркестерін көргенде, адамның есінде бір нәрсе қалуы мүмкін. Бұл жаңа байланыстарды ашуы мүмкін, өйткені бұл темір жол байланыстары әдетте байланысты болатын ұзын желілерден басқа кеңістікті алады. Олт Эмшер өзенімен бірдей жерде деп саналатын кәріздік канал сол жерде қала алмады және жер астына орналастырылды (Дидрих, 73). Ағынды су арнасының орнын жаңа канал алып, енді оның ішіне жаңа жаңбыр сулары ағып жатыр. Жаңа каналдың "табиғи" пішініне қарағанда, Емшер өзені бұрынғыдай тік болып қалды. Су құбыры судың қалай пайда болатынын және уақытпен қалай өзгеретінін түсінуге көмектеседі. Топырақ үйінділерімен жасалған белгілер (олар да су бұрғылау нысанын бұзады) сайтқа келушіге судың тереңдігін оқуға мүмкіндік береді. Мұнда келуші әр маусымның өзінде жердің қалай пайда болғанын көре алады және судың қаншалықты жоғары екеніне қарай саябақ жайлы өз ойын білдіре алады. Ақырында, Piazza Metallica уақытшалық пен естелік идеясымен де жұмыс істейді: ландшафт архитекторлары бұрын осы жердегі құю шұңқырларын қаптаған 49 болат тақтаны алды (Дидрих, 70) және оларды іс-шаралар мен қойылымдарға арналған жиналыс орнын белгілеу үшін орнатты. Алайда, болат тақталар ұзаққа созылмайды; керісінше, олар біртіндеп эрозияға ұшырап, шіріді, бұл жерде болатын табиғи процестерді бейнелейді (Steinglass, 129). Бір жағынан бұл алаң бүкіл алаңның бейнесі: тақталар шірігенде (орындағы басқа болат сияқты), олардың арасында өсімдіктер өседі. Өсімдіктер ақырында бұл кеңістікті толып, олардың арасында тот басқан болат қалдықтары болады.
Ландшафт сәулетшілерін салыстыру
Питер Латц өзінің алғашқы маңызды тәжірибелерін 1985 жылы Саарбруккендегі қираған порт аумағындағы "Харбор аралы" қоғамдық саябағын жобалау кезінде пайдаланған. Алайда, өнеркәсіптік алаңның қайта жобалау тұжырымдамасы әртүрлі сәулетшілер бұрын қолданған. Керісінше, бірнеше ландшафт архитекторлары бірдей ойлау мен мәдениетпен жұмыс істеді, мысалы, Альфанның Парк де Буттс Шомон ескі карьерлерде салынған олар сайттың негізгі бөліктерін жасырмады, бірақ олар оны жүзеге асыруға тырысады. Сиэтлдегі Ричард Хаагтың Газ жұмыстарының паркі Ландшафтпарктің маңызды алдыңғысы болды. Газ зауытын алып тастаудың орнына, оның кейбір бөліктерін орнында қалдырып, топырақтың қалпына келтірілетін үйіндісін жасады, бұл адамдарға өзгерістер процесін түсінуге мүмкіндік берді. Питер Латц осы идеяларды алға жылжытып, сайттағы материалдарды пайдаланып, олардың өзгеріп, ыдырап, басқа нәрсеге айналған кездегі өткінші табиғатын көрсетеді. Duisburg Nord-дегі Landschaftspark бұл жерді өзінің бағдарламасын әзірлеу үшін пайдалануды нақты ниет етті. Осыған байланысты әр бағдарламалық элементке уақыт белгілейтін белгілі бір сәйкестік беріледі, сонымен қатар әртүрлі өзгерістерді көрсетеді. Әр келушіге саябақты өз бетінше тамашалауға және өз тарихын жазуға мүмкіндік беріледі. Мароттың айтуынша, келуші "ордақты екі түрлі түрде түсінгендіктен", оның есте сақтау қабілеті жаңаша жанданып, сол жердің тереңдігі артады (86). Маро өзінің "Архитектура және есте сақтау өнері" атты кітабын аяқтап, "аумақтарды тереңдету керек" деп талап етеді, бұл жерде мәдени қажеттіліктер үшін есте сақтауды дамыту мүмкін. Latz Duisburg Nord-те осы мақсатта көптеген жолдармен жұмыс істеді (Weilacher, 102) және ол өте сәтті мәдени парк деп жарияланды (Steinglass, 129).
Өнеркәсіптік сипаты
Өнеркәсіптік қоңыр алаң (синх. Өнеркәсіптік бос жерлер) Рур аймағының орталық бөлігіндегі қалалардағы биологиялық әртүрліліктің арқауы болып табылады және табиғатты тану мен экологиялық білім алу үшін орын болып табылады. Өлшемі, құрылымдық әртүрлілігі және биологиялық әртүрлілігі жағынан "Дуйсбург Норд" ландшафтық паркі ерекше орын алады. Оның өсімдіктері әр түрлі жерлерде әртүрлі даму сатыларының (бұрынғы кезеңдер) толық спектрін ұсынады. Бұл аймақтарда пионериялық қауымдастықтар, биік шөптесін көпжылдықтар мен бұталы орманнан бастап пионериялық орманға дейін (өндірістік орман) дейін бар. Ландшафт паркі Батыс Рур аймағының биологиялық әртүрлілігі үшін жергілікті орталық болып саналады. Сонымен қатар, оның өнеркәсіптік табиғаты жоғары экологиялық құндылыққа ие, өйткені ол көптеген сирек кездесетін және құрып кету қаупі төнген түрлерді сақтауға ғана емес, сонымен қатар Рур аймағының қалаларда урбанизацияланған табиғатты сақтауға да ықпал етеді. Ландшафт паркі мекендейтін жерлердің әртүрлілігі арқасында осы түрлердің үлкен әртүрлілігіне ие. Бұрынғы биік пештің, синтездеу зауытының, шахтаның және коксерхананың айналасындағы өнеркәсіптік техногендік топырақтардан басқа, оған Ингенхаммсхоф пен Эмстерманнсхофтың ауыл шаруашылығы топырақтары да кіреді. Топырақтың физиохимиялық қасиеттері айтарлықтай әр түрлі, сондықтан олар түрлердің құрамына және өсімдік экологиясына әсер етеді. Биологиялық станция 2005 жылдан бері өсімдіктер мен жануарлар дүниесі туралы ғылыми деректерді жинауға қатысады, парк әкімшілігімен бірлесе отырып, сондай-ақ күтіп ұстау және дамыту жоспарларын әзірлеуге қатысады (Қейл 2019 қараңыз).
Пайдаланылған әдебиеттер
Дидрих, Лиза. "Саясат жоқ, саябақ жоқ: Дуйсбург Норд үлгісі". Топос: Еуропалық ландшафт журналы, жоқ. 26 (1999): 69 78. "Дуйсбургтің солтүстік пейзаждық саябағы". Антос, 31.3 (1992): 27 32. Марот, Себастьен және Архитектуралық қауымдастық. Субурбанизм және есте сақтау өнері. Лондон: Архитектуралық қауымдастық, 2003. Латц, Питер. "Уақытты көрнекі ету идеясы". Топос 33 (2000): 94 99 . "Дуйсбургтің солтүстік аймағының табиғи саябағы". Лепперт, Степан. "Питер Латц: Германияның Солтүстік Дуйсбург өлкетану паркі". Домус, жоқ. 802 (1998): 32 37. Стейнгласс, Мэтт. "Бақшадағы машина" Метрополис 20.2 (2000): 126 131, 166 167 Яйтс, Франсис А. "Сәулет және есте сақтау өнері". Архитектуралық жобалау 38 (1968 ж. желтоқсан): 573 578. Вейлахер, Удо (2008): Пейзаж синтаксисі. Питер Латц пен серіктестердің "Ландшафт архитектурасы". Базель Берлин Бостон: "Бирхаузер" баспасы. Мюнхен техникалық университеті, ЛАИ-дің ландшафттық сәулет және өнеркәсіптік ландшафт кафедрасы (ред. ): Duisburg Nord-тен үйренуі. Мюнхен 2009, Тейт, Алан. "Great City Parks" Spon Press, London, (2001) Keil, Peter (2019): Дуйсбург Норд ландшафт паркідегі өнеркәсіптік табиғат және түрлердің әртүрлілігі. Батыс Рур аймағының биологиялық станциясының электрондық басылымдары 39 (2019): 1‒6 [2020 жылдың 01 желтоқсанында қол жетімді].
Yates, Frances A. "Architecture and the Art of Memory." Architectural Design 38 (December 1968): 573 – 578. Weilacher, Udo (2008): Syntax of Landscape. The Landscape Architecture by Peter Latz and Partners. Basel Berlin Boston: Birkhauser Publisher. Technische Universität München, Chair for Landscape Architecture and Industrial Landscape LAI (Ed. ): Learning from Duisburg Nord. München 2009,
Tate, Alan. "Great City Parks" Spon Press, London, (2001)
Keil, Peter (2019): Industrial nature and species diversity in the Landscape Park Duisburg Nord. – Electronic Publications of the Biological Station of Western Ruhrgebiet 39 (2019): 1‒6 Available from: [accessed Dec 01 2020].