Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Понка-Сити – АҚШ-тың Оклахома штатындағы Кей округінде орналасқан қала. Қала Понка тайпасының құрметіне аталған. 2020 жылғы халық санауы бойынша Понка-Ситидің халқы 24 424 адамды құрады, бұл 2010 жылғы санақта тіркелген 25 387 адамнан азайған.
Ponca City is a city in Kay County in the U. S. state of Oklahoma. The city was named after the Ponca tribe. Ponca City had a population of 24,424 in the 2020 census, down from 25,387 at the time of the 2010 census.
Тарих
Понка қаласы 1893 жылы "Жаңа Понка" ретінде құрылды, себебі Америка Құрама Штаттары Чероки шығыс жолын еуропалық американдықтардың қоныстануы үшін ашқаннан кейін, АҚШ тарихындағы ең ірі жер бөлгісі болған Чероки тасқыны өтті. Понка қаласының орны Арканзас өзеніне жақындығы және өзен жанындағы тұщы су көзінің болуы себепті таңдалды. Қаланың жоспарын Бёртон Барнс жасады, ол қаланың алғашқы картасын сызып, суреттеген учаскелерге сертификаттар сатты. Қаладағы учаскелерге талапкерлер таңдалғаннан кейін Барнс қаланың алғашқы мэрі болып сайланды. Кросс атты тағы бір қала Понка қаласымен аймақтағы жетекші қала болу үшін бәсекелестікке түсті. Атчисон, Топека және Санта-Фе темір жолы Кросс қаласында станция ашқаннан кейін, екі қаланың жақын орналасқандығына байланысты Понка қаласында тағы бір станция ашылмайды деп есептелді. Аңызға сәйкес, Понка қаласының жақтастары Кросс қаласына барып, қалалық станцияны соңынан тартып әкелген арқасында Понка қаласы алғашқы вагон станциясын алған. Ол Миллер бауырларының 101 ранчосында орналасқан 101 Ranch Oil Company компаниясын құрды және 1911 жылы американдық индейстердің Понка тайпасынан жалға алған жерде алғашқы табысты мұнай құдығын бұрғылады. 1932 жылы АҚШ конгрессмені, ал 1934 жылы Оклахома штатының губернаторы болып сайланды. Марландтың мұнай қорына жасаған инвестициясы Оклахома даласында бұрынғыдан көріне алмайтын өсім мен байлықты тудырды, ал оның компаниясы қаланы дерлік толығымен қайта жаңартып салды. Марланд және оның серіктестері жаңа байлықтарын көрсету үшін сарайлар салды, соның ішінде Grand Home және E. W. Marland Estate (бір кезде "Прариядағы сарай" деп аталған). Осы байлық пен өркендеу кезеңінің арқасында Понка қаласында сол кезеңнің танымал испандық колониалдық жаңғыру сәулет үлгісінде салынған және Ар-деко стиліндегі көптеген ғимараттар мен үйлер сақталған. "Қызыл 20-жылдар" Понка қаласы үшін Ұлы депрессиядан аз уақыт бұрын аяқталды. Қаржыгер Дж. П. Морганның ұлы Дж. П. Морганның сәтті сатып алу ұсынысынан кейін, Марланд Ойл компаниясы 1920 жылдардың соңында Continental Oil Company компаниясымен бірікті. Қаланың мұнай өнеркәсібінен тыс экономикасын дамытуға жасаған соңғы күш-жігері көптеген технология, өндіріс және қызмет көрсету салаларында жұмыс орындарын құруға мүмкіндік берді. 2005 жылы ConocoPhillips компаниясы Понка қаласының мұнай өңдеу зауытының қасында 5 миллион долларлық мұражай салу жоспарларын жариялады. 2007 жылдың мамыр айында көпшілікке ашылған Conoco мұражайында мұнай өнеркәсібіне және Солтүстік Оклахомадағы мәдениетке қатысты артефакттар, фотосуреттер және басқа да тарихи заттар қойылған. Бартлсвилл қаласында (Оклахома штаты) Phillips Petroleum Company мұражайын ашу жоспарлануда. Жеке қордан қаржыландырылатын Conoco мұражайына кіру ақысы алынбайды. 2012 жылы ConocoPhillips екі жеке компанияға бөлінді, жоғары ағыстағы бөлігі ConocoPhillips атауын сақтап, ал өңдеу және тасымалдау бөлімдері Phillips 66 атауын алды. Техас штатының Хьюстон қаласында орналасқан Phillips 66 күніне 200 000 баррель мұнай өндіретін зауытты пайдалануда. Phillips 66 | Понка қаласындағы Понка қаласының мұнай өңдеу зауыты.
Ponca City was created in 1893 as "New Ponca" after the United States opened the Cherokee Outlet for European American settlement during the Cherokee Strip land run, the largest land run in United States history. The site for Ponca City was selected for its proximity to the Arkansas River and the presence of a freshwater spring near the river. The city was laid out by Burton Barnes, who drew up the first survey of the city and sold certificates for the lots he had surveyed. After the drawing for lots in the city was completed, Barnes was elected the city's first mayor. Another city, Cross, vied with Ponca City to become the leading city in the area. After the Atchison, Topeka and Santa Fe Railway had opened a station in Cross, people thought it would not open another in Ponca City because of the two cities' proximity. Ponca City reportedly obtained its first boxcar station by some Ponca City supporters going to Cross and returning with the town's station pulled behind them. He founded the 101 Ranch Oil Company, located on the Miller Brothers 101 Ranch, and drilled his first successful oil well on land he leased in 1911 from the Ponca tribe of American Indians. He was elected in 1932 as a U. S. congressman and in 1934 as governor of Oklahoma. Marland's exploitation of oil reserves generated growth and wealth that were previously unimaginable on the Oklahoma prairie, and his company virtually built the city from the ground up. Marland and his associates built mansions to display their new wealth, including the Grand Home and the E. W. Marland Estate (once called the "Palace on the Prairie"). Because of this period of wealth and affluence, Ponca City has a high concentration of buildings that exemplify the popular Spanish Colonial Revival architecture of the period, as well as Art Deco influenced buildings and homes. The "Roaring '20s" came to an end for Ponca City shortly before the Great Depression. After a successful takeover bid by J. P. Morgan, Jr., son of financier J. P. Morgan, Marland Oil Co. merged with Continental Oil Co. in the late 1920s. The city's recent efforts to grow its economy beyond the petroleum industry have attracted a number of technology, manufacturing, and service jobs. In 2005, ConocoPhillips announced plans to build a $5 million museum across from its Ponca City refinery. Opened to the public in May 2007, the Conoco Museum features artifacts, photographs, and other historical items related to the petroleum industry and its culture in northern Oklahoma. A sister museum, Phillips Petroleum Company Museum, was to be opened in Bartlesville, Oklahoma. Funded by a private foundation, the Conoco Museum charges no admission fee. In 2012, ConocoPhillips split into two separate companies, with the upstream portion retaining the ConocoPhillips name and the refining and transportation portions taking the name Phillips 66. Based in Houston, Texas, Phillips 66 continues to operate a 200,000 barrel per day refinery. Phillips 66 | Ponca City Refinery in Ponca City.
Америка тумасы
Жақында ғана еуропалық американдықтардың Понка қаласындағы қоныстанулары мен мұнай өнеркәсібінің өсуі туралы есептері, сол аймақтағы ежелгі халықтардың ұзақ тарихын және 19 ғасырда Үндістерді қоныстандыру арқылы Оклахомаға көшірілген тайпаларды көлеңкеге қалдырды. Понка қаласы Понка тайпасының атымен аталады, олардың бір бөлігі 1877 жылдан 1880 жылға дейін Небраскадан Солтүстік Оклахомаға көшірілді. 19 ғасырдағы американдық үндістердің күштеп көшірілуі сияқты, Понкалардың саяхаты да ауыр болды. АҚШ үкіметінің жеткілікті жабдықтармен қамтамасыз етудегі сәтсіздігі және малярия салдарынан, Понкалардың шамамен үштен бірі ауру мен қырынудан қайтыс болды. "Небраска резервациясынан шыққан 700 Понканың 158-і екі жыл ішінде Оклахомада қайтыс болды". Понкалар өз жағдайларына наразылық білдірді. 1879 жылы Тұрақты Аюдың үлкен ұлының қайтысы қосымша мәселе тудырды. Басшы оны туған жерінде жерлеуге уәде берген, сондықтан 60-қа жуық Понка оны Небраскаға қайтаруға ертіп барды. АҚШ әскеріне резервациядан кеткендерін айыптап, оларды тұтқындауға бұйрық берілді және олар Омаха бекінісіне қамалды. Көптеген тайпа мүшелері Оклахомадағы резервацияға қайтып оралды. Көрікті адвокаттардың про боно көмегімен Тұрақты Аю тұтқындалуына қарсы хабеас корпустың өтінішін берді. Standing Bear v. Crook (1879) ісі АҚШ округтік сотындағы маңызды шешім болды, онда судья үндістердің басқа АҚШ азаматтарымен бірдей заңдық құқықтары бар деп шешті. Понка қаласындағы 60 тас жолы мен Standing Bear Parkway қиылысында оның құрметіне Тұрақты Аюдың ескерткіші орнатылды. 20 ғасырдың соңында қала оның құрметіне парк пен мұражай салды. 63 акрлық паркте Тұрақты Аю мұражайынан басқа, көшеден тыс тұрақтары бар сегіз акрдан астам дамыған аумақ, бір акрлық көл және серуендеу жолы бар. 1879 жылдан бері Понка қаласының оңтүстігінде штаб-пәтерін сақтап келе жатқан Понка ұлты, Marland Oil Company және қаланың дамуында маңызды рөл атқарды. Бас ақсақал Ақ Жылқы 1911 жылы E.W. Marland-қа мұнайды барлау және дамыту үшін тайпаның бөлінген жерінің ресурстарын жалға берді. 20 ғасырдың соңынан бері Понка тайпасы инфрақұрылымын дамыту және халқына қызметтерді жақсарту үшін жұмыс істеп келеді. 2006 жылдың ақпанында тайпа Шакопи Мдевакантон Сиу қауымдастығынан 800 000 доллардан астам грант алды, ол қарызды өтеу және экономикалық дамуға жұмсалды. Жақын маңдағы Солтүстік-Орталық тайпаларына Кав, Осаге, Ото-Мисурия, Пауни және Тонкава жатады. Бұлардың барлығы, Оклахомадағы Понка тайпасы сияқты, федералды түрде танылған тайпалар. 1994 жылы алты тайпа Тұрақты Аю қоры мен Пау-Вауды құрды, олар жыл сайынғы ортақ Пау-Ваудың біріншісін бастады, олар халықты шақырады. Олар тайпалар арасында және Понка қаласының жергілікті емес тұрғындарымен ынтымақтастықты нығайтуды мақсат етті. Пау-Вау қазір Тұрақты Аю паркінде өткізіледі.
Until recently, European Americans' accounts of their settlement and the growth of the oil industry in Ponca City have often overshadowed both the long ancient history of indigenous peoples in the area, and those tribes who were resettled to Oklahoma in the 19th century under Indian Removal. Ponca City is named after the Ponca tribe, part of whom were relocated from Nebraska to northern Oklahoma from 1877 to 1880. Like all of the forced American Indigenous removals of the 19th century, the Poncas' trek was arduous. Followed by the United States government's failure to provide adequate supplies and malaria at their destination, nearly one third of the Ponca died from illness and exposure. "Out of 700 Ponca who left the Nebraska reservation, 158 died in Oklahoma within two years." The Ponca protested their conditions. An additional irritant occurred upon the death of Standing Bear's oldest son in 1879. The chief had promised to bury him in his homeland, and about 60 Ponca accompanied him back to Nebraska. The U. S. Army was ordered to arrest them for having left the reservation, and they were confined to Fort Omaha. Most of the tribal members who left eventually returned to the reservation in Oklahoma. With the aid of prominent attorneys working pro bono, Standing Bear filed a writ of habeas corpus challenging his arrest. The case of Standing Bear v. Crook (1879) was a landmark decision in the U. S. District Court, where the judge ruled that Indians had the same legal rights as other United States citizens. A statue of Standing Bear was erected in his honor at the intersection of Highway 60 and Standing Bear Parkway in Ponca City. In the late 20th century, the city developed a park and museum named in his honor. In addition to the Standing Bear Museum, the 63 acre park includes more than eight fully developed acres with off street parking, a one acre pond and a walking trail. The Ponca Nation, which has kept its headquarters south of Ponca City since 1879, played a major part in the development of the Marland Oil Company and the city. Chief White Eagle leased resource containing portions of the tribe's allotted land to E. W. Marland in 1911 for oil exploration and development. Since the late 20th century, the Ponca tribe has worked to build its infrastructure and improve services for its people. In February 2006, the tribe received a grant of more than $800,000 from the Shakopee Mdewakanton Sioux Community of Minnesota for debt retirement and economic development. Nearby north central tribes are the Kaw, Osage, Otoe Missouria, Pawnee, and Tonkawa. These are all federally recognized tribes, as is the Ponca Tribe of Indians of Oklahoma. In 1994, the six tribes established the Standing Bear Foundation and Pow wow, beginning the first of annual shared pow wows, to which they invite the public. They wanted to build collaboration among the tribes and with the non Native residents of Ponca City. The pow wow is now held in Standing Bear Park.
Спорт
Понка Сити 1920-жылдардан 1950-жылдарға дейін кіші лига бейсболын қабылдады. "Понка Сити Понканс" командасы 1923–1926 жылдары, "Понка Сити Энджелс" 1934–1938 жылдары (үш Батыс Ассоциациясы чемпионатында жеңіс одіс) және "Понка Сити Доджерс" (Бруклин Доджерс командасының филиалы) 1947–1952 жылдары өнер көрсетті. Соңында, "Понка Сити Джетс" 1954 жылы Соунер Штаты Лигасында ойнады, бірақ 1955 жылы "Понка Сити Кубс" деп аталған жаңа командамен ауыстырылды, бұл Понка Ситидегі кәсіби бейсболдың соңғы маусымы болды.
Ponca City hosted minor league baseball from the 1920s through the 1950s. The Ponca City Poncans played from 1923–26, the Ponca City Angels played from 1934–1938 (winning three Western Association championships) and the Ponca City Dodgers (an affiliate of the Brooklyn Dodgers) operated from 1947–1952, Finally, the Ponca City Jets played in the Sooner State League in 1954, only to be replaced by a new club called the Ponca City Cubs in 1955, the last season of professional baseball in Ponca City.
Көрнекті орындар
Понка қаласы Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енген бірнеше маңызды нысандарға ие, олардың ішінде Понкан театры, Марланд сарайы және Марландтың әсем үйі бар. Понка қаласында жыл сайын көптеген өңірлік шаралар ұйымдастырылады.
Ponca City is home to several landmarks on the National Register of Historic Places, including the Poncan Theatre, the Marland Mansion, and Marland's Grand Home. Ponca City also holds several regional events each year.
"Пионер әйел" мүсіні мен мұражайы
Понка қаласында Пионер әйелінің мұражайы мен Пионер әйелінің мүсіні орналасқан. Мүсін пионер әйелдерді еске алу үшін орнатылды. 1920 жылдардың басында Э. В. Марланд пионер әйелге арналған ескерткіш жасауды шешті. Марландтан: "Э. У., неге сіз жоғалып бара жатқан америкалықтар – Понка, Ото немесе Осадж тайпаларына үлкен ескерткіш қоймадыңыз?" деп сұраған. Марланд: "Индиялықтар жоғалып бара жатқан америкалықтар емес, ол – пионер әйел" деп жауап берді. Оклахома әйелдерін еске алуға арналған мұражай 1958 жылдың 16 қыркүйегінде, Чероки жолағының жерді иеленуінің 65 жылдығында ашылды. Мұражайда американдық түпкілікті халық пен еуропалық американдық әйелдердің еңбегі, үй салу, бала тәрбиелеу және өмір мен қоғамды қамтамасыз етудегі көшбасшылықтары мен қайраткерліктері құрметтеледі.
Ponca City is the site of the Pioneer Woman Museum and the Pioneer Woman statue. The statue was erected to commemorate women pioneers. In the early 1920s, E. W. Marland decided to create a statue commemorating the pioneer woman. Marland was reportedly asked, "E. W., why don't you have a statue to the vanishing American, a Ponca, Otoe, or an Osage a monument of great size?" Marland answered, "the Indian is not the vanishing American it's the pioneer woman." A related museum commemorating Oklahoma women was opened on September 16, 1958, on the 65th anniversary of the Cherokee Strip land run. It recognizes the work of Native American, as well as European American women, and their leadership and stamina in creating homes, raising children, and taking care of the work of sustaining life and communities.
Әуежайлар
Понка қаласының өңірлік әуежайы (әуежай коды PNC) (теңіз деңгейінен 1007 фут биіктікте) қаланың солтүстік-батыс бөлігінде 36°43.84'N және 97°5.99'W координаталарында орналасқан. Аэродромда 7201 футтық 17/35 ұшып-қону жолағы бар, оның ені 150 фут (46 метр), сонымен қатар толық ұзындықтағы руление жолағы бар, бірақ диспеткерлік мұнарасы жоқ. Жергілікті әуежай жақтастары әр айдың бірінші сенбісі күні, жыл бойы, кез келген ауа-райында таңғы ас ұйымдастырады. Коммерциялық әуе тасымалы Стиллвотер өңірлік әуежайынан (оңтүстікке қарай шамамен 40 миль), Уичита Дуайт Д. Эйзенхауэр ұлттық әуежайынан (солтүстікке қарай шамамен 89 миль) немесе Талса халықаралық әуежайынан (оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 101 миль) жүзеге асырылуы мүмкін.
Ponca City Regional Airport (airport code PNC) (1007 feet above mean sea level) is located at the northwest corner of the city at 36°43.84'N and 97°5.99'W. The facility has a 7,201 ft 17 35 runway, which is 150 feet (46 m) wide, and the facility has a full length taxiway but no tower. The local airport booster club hosts a fly in breakfast every first Saturday of the month, year around, "rain or shine". Commercial air transportation is available out of Stillwater Regional Airport about 40 miles to the south, Wichita Dwight D. Eisenhower National Airport about 89 miles to the north, or Tulsa International Airport about 101 miles to the southeast.
Танымал мәдениетте
Понка қаласы 1996 жылғы "Твистер" фильмінің түсірілім алаңдарының бірі болды. 2020 жылғы балалар фильмі "Руфустың оқиғалары: Ұлыстық жануар" Марланд сарайында көп бөлігі түсірілді. Э. В. Марланд туралы "Жердің соңы" деген фильмді Понка қаласында түсіру жоспарланған. Фильмде "Оскар" жүлдесінің иегері Дженнифер Лоуренс түсуі керек еді, және бастапқыда 2014 жылы басталатын деп күтілген. Бірақ, 2023 жылдың мамыр айына дейін, Интернеттік кино дерекқоры бұл фильмді әлі де "дамып жатыр" деп көрсетеді. "Американ құдайлары" (телесериал) сериалының бірнеше сахналары Понка қаласында түсірілді.
Ponca City was one of the filming locations for 1996 movie Twister. The 2020 children’s film “Adventures of Rufus: The Fantastic Pet” was largely filmed at the Marland Mansion. A film about E. W. Marland was expected to be in production to shoot in Ponca City, titled The Ends of the Earth. The film was to star the Academy Award winner Jennifer Lawrence, and was originally expected to start in 2014. However, as of May 2023, Internet Movie Database continues to list the movie only as "in development." Several scenes from American Gods (TV series) were shot in Ponca City.