Кіріспе
Австралиялық саясаткер сэр Фрэнсис Уильям Форбс (1784 8 қараша 1841) Ньюфаундлендтің бас судьясы және Жаңа Оңтүстік Уэльстің бірінші бас судьясы болды.
Sir Francis William Forbes (1784 – 8 November 1841) was a Chief Justice of Newfoundland, and the first Chief Justice of New South Wales.
Ерте өмір
Форбс Бермудада дүниеге келді және білім алды, доктор Фрэнсис Форбс М. Д. және оның әйелі Мэри, ту тукердің ұлы. Оның аға ағасы - Патрик Форбс, ол 1829 жылы Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясының модераторы болды. 19 жасында Франсис Линкольн қонақүйінде заң оқу үшін Лондонға сапар шегеді. Ол 1812 жылы адвокаттық заңгерлікке шақырылды және Бермудада Корольдік заң қызметкері болды және 1813 жылы Амелия София Грантқа үйленді, 1815 жылы Англияға оралды.
Ньюфаундленд
1816 жылы ол Ньюфаундлендтің бас судьясы болуға шақырылды және 1816 жылдың шілдесінде Сент-Джонс қаласында ант берді. Ньюфаундлендте болған кезінде ол теңіз губернаторларының өкілеттігін қатты шектеді. 1820 жылы ол "The Banks of Newfoundland" әнінің сөздерін жазды. Денсаулығының нашарлауы және үш қатал қыстың әсерінен Форбс 1822 жылы сауығып қалу үшін Лондонға оралуға мәжбүр болды. Ньюфаундлендтің теңіз климатына қайтудың орнына Форбс Жаңа Оңтүстік Уэльстің және Ван Димен жерінің бас судьясы лауазымына қабылданды.
Жаңа Оңтүстік Уэльс
1822 жылы ол колонияның комиссары Джон Биггтің колонияның істерін тергегеннен кейін колониядағы құқықтық жүйені басқару реформасын қадағалау үшін Жаңа Оңтүстік Уэльстің Жоғарғы сотының бас судьясы болып тағайындалды. Австралияға кетер алдында ол 1823 жылғы Жаңа Оңтүстік Уэльс актісінің (4 Гео. 4 c. 96) 1823 жылы 13 қазанда шығарылған Әділет Жарғысымен бірге сотталғандардың сот күндерін жан-жақты юрисдикцияға ие Жоғарғы Сотпен алмастырды. Жаңа жүйе бойынша Форбс тек қана губернатордың апелляциялық өкілеттігіне ғана емес, сонымен қатар Атқарушы кеңес пен Заң шығарушы кеңестің ресми мүшесі болды. Барлық отарлы заңнамалар Англия заңдарына қайшы келмейтіндігі туралы ол куәландыру керек болды. Форбс 1824 жылы наурыз айында Сиднейге келді және сот 1824 жылы 17 мамырда басталды. Губернатор сэр Томас Брисбен Форбстан қатты әсер алды және 1824 жылдың 1 шілдесі мен 12 тамызындағы хабарларында "бас судьяның келгенінен бастап колонияның жағдайы жаңа реңкті қабылдады" деп хабарлады. Форбстың Брисбенмен ешқандай қиындықтары болмады, бірақ көп ұзамай ол жаңа губернатор сэр Ральф Дарлингпен қақтығысқа түсті. Баспасөз бостандығын шектеу мақсатында заңдар қабылдау ұсынылды, ал Форбс оларды Англия заңдарына қайшы деп санағандықтан, оларды растаудан бас тартты. Ол ондағы жағдайды ескеріп, ондағы адамдардың Жоғарғы Сотқа қарауы абсолюттік билікке қарсы қорғаныш болатынын айтты. "Менді Парламент тағайындады, - деді Форбс, - империяның заңдарына қол сұқпауды қадағалау үшін. Мен губернатордың заң жобаларын бекітуден бас тарттым, өйткені мен оларды заңға қайшы деп санаймын. Көп талқылаудан кейін мәселе Колониялық кеңсеге жіберілді, оның заң кеңесшілері Форбстың газеттерге лицензия беру туралы актіні растаудан бас тартуы дұрыс деп санайды. Олар оның газет маркасы туралы заңға қатысты қателік жасады деп ойлады, бірақ оның өз пікірін адал қалыптастырғанына күмәндануға ешқандай себеп болмағандықтан, ол өз міндетін орындап, оған сәйкес әрекет етті. Форбстың жұмыс жүктемесі ауыр болды және солай болып қала берді, Дарлингпен айтысы қысымға ұшырады, ал денсаулығы нашарлады. Форбс сонымен қатар Нью-Уэльс штатында қазылар алқасы арқылы сот жүргізуді қолдады. 1824 жылы 14 қазанда Кварталдық сессиялар сотында (жыл сайын төрт рет жиналатындықтан аталған) тұтқынға түспеген 12 адам алғашқы қазылар алқасының мүшелері ретінде ант берді. Бұрын осы соттарда қылмыстық істер бойынша шешім қабылдаған билер бұл бастамаға қатты қарсылық білдірді. Форбс тегін білім берудің да күшті қорғаушысы болды. 1830 жылы ол Сидней колледжінің (қазіргі Сидней грамматикалық мектебі) негізін қалады. Ол 1835 жылы Хайд-парктің маңындағы Колледж-стритте мектеп ашылғанда, қамқоршылар кеңесінің төрағасы болды.
Кейінгі өмірі
Форбстың ауыр жұмыс жүктемесі мен губернатор Дарлингпен қақтығысы оны 1836 жылы 12 ай науқас демалысқа шығаруға мәжбүр етті. Форбс Англияда сауығып жатқанда Мольсворттың көлік комитеті алдында куәлік беруге келісті. Бұл комитет Австралия колонияларына тұтқындарды тасымалдауды қарастырды. Ол ішкі тасымалдау практикасына қарсы қатты сөйледі, яғни өзін дұрыс ұстамаған сотталғандар Норфолк аралы сияқты екінші түрмелерге жіберілді. Ол тұтқындық жүйесіне тікелей қарсы болмағанымен, жазалаудың адамгершілікке толы әрі қатал емес әдісін қолдауға тырысты. 1837 жылдың басында Форбс өзінің рыцарь атағын алатыны туралы хабарды алды. Грипптің екі сезімінен кейін ол 1837 жылы 5 сәуірде король Уильям IV-ге атақ беру үшін Сент-Джеймс сарайына барды. Бермудалық бала, шотландтық мұрасы мол, әділдікке құштар Фрэнсис Форбс Австралияға сэр Фрэнсис Форбс ретінде оралды. Осы іс-әрекеттің барлығын ескере отырып, Форбстың Англияда науқаспен демалыста болған уақыты оған күшін қалпына келтіруге көмектеспегені таңқаларлық емес. Ол тіпті Францияда және Италияда әртүрлі шипажайларда "суды алуға" тырысты, бірақ нәтиже жоқ. Ол өзінің кеңсесі "ауыр салмаққа" батқанын сезінді және ол отставкаға кету туралы хат жазуға тырысқанда қолы дірілдеді. (ҚР МДҚ 403/6, 135-ке қараңыз). Англия мен Еуропада біраз уақыт болғаннан кейін ол өзінің "тамырлары қатты күйрегенін, бұл менің ақыл-ойым мен денемді де зақымдағанын" мойындады. 1837 жылы 1 шілдеде Жаңа Оңтүстік Уэльстің бас судьясы болып қызметтен кетті. Непеандағы меншігінде салған "Эдингласси" деген ауылдық баспанада жайлы зейнеткерлік өмір сүру арманы ешқашан жүзеге аспады, өйткені ол дәрігерлеріне жақын болуды қажет етті. Форбс 1841 жылы 8 қарашада Ньютаун қаласында "Лайтрим Лодж" жалға алынған үйінде қайтыс болды. Ол тек 57 жаста еді. Оның артында анасы, әйелі Леди Амелия және Англияның Кембридж қаласында оқып жүрген екі ұлы қалды. Дарлингхерстегі Форбс көшесіне оның есімі берілген. Жаңа Оңтүстік Уэльс мемлекеттік кітапханасында Форбсқа 1839 жылы зейнеткерлікке шыққаннан кейін "Жаңа Оңтүстік Уэльстің отаршылары" берген шамшыра бар. Ол жоғары мақтау сөздерімен берілген: "Сізге ерекше танымал болған данышпандық пен біліммен бірігіп, ең жоғары моральдық беріктік пен адалдық қана қарсылық пен қиындықтарды жеңе алған". Бұл риза "колонистер" көпшілікпен қосқан үлесі арқылы 260 фунт, 5 шиллинг және 6 пенс (2016 жылы кем дегенде 33 000 АҚШ доллары) жинады. Жаңа колонияда күміс шеберлері жетіспегендіктен, олар бұл күрделі бұйымды жасауды Лондондық күміс шебері Бенджамин Смитке тапсырды. Оның салмағы 11 кг-нан асады және қылқан және жылтыратылған күмістен жасалған.
"Nothing but the highest moral firmness and integrity, combined with that genius and learning for which you are so eminently distinguished, could have overcome the opposition and difficulties which you have had to encounter." These grateful "colonists" had raised the mighty sum of 260 pounds, 5 shillings and 6 pence (at least AUS$33,000 in 2016 money) through public donations. There being a dearth of silversmiths in the new colony, they commissioned Benjamin Smith the second, a London based silversmith to create this elaborate piece. It weighs over 11 kg and is made of brushed and polished silver.