Кіріспе

Америкалық теледидарлық марапаттар беру рәсімдері

Эмми сыйлықтары – американдық және халықаралық теледидар индустриясының көркемдік және техникалық жетістіктері үшін берілетін кең ауқымды марапаттар. Жыл бойы бірнеше Эмми сыйлықтарын табыстау рәсімдері өтеді, олардың әрқайсысының өз ережелері мен номинациялық санаттары бар. Ең көп жарияланған екі шара – Primetime Emmy Awards және Daytime Emmy Awards, олар американдық прайм-тайм және күндізгі бағдарламалардағы ең үздік жұмыстарды мойындайды. Басқа да маңызды АҚШ ұлттық Эмми шараларына балалар мен отбасылық бағдарламалар үшін Балалар және отбасылық Эмми сыйлығы, спорттық бағдарламалар үшін Спорттық Эмми сыйлығы, жаңалықтар мен деректі фильмдер үшін Жаңалықтар және деректі фильмдер Эмми сыйлығы, Технология және инженерия Эмми сыйлығы және технологиялық және инженериялық жетістіктері үшін Primetime Engineering Emmy Awards кіреді. Аймақтық Эмми сыйлықтары жыл бойы әртүрлі уақытта елдің әртүрлі аймақтарында табысталады, жергілікті және штаттық теледидардағы үздіктерді мойындайды. Сонымен қатар, Халықаралық Эмми сыйлығы АҚШ-тан тыс жерде өндірілген және алғаш рет көрсетілген телебағдарламалардағы үздіктерді марапаттайды. Атомды ұстаған қанатты әйел бейнеленген Эмми статуэткасы, ерте телекамераларда кең таралған бейнелік ортикон түтігіне берілген «имми» деген бейресми атаумен аталған. Эмми сыйлықтарын үш байланысты, бірақ тәуелсіз ұйымдар табыстайды: Телевизия өнері мен ғылымы академиясы (ATAS), Ұлттық телевизия өнері мен ғылымы академиясы (NATAS) және Халықаралық телевизия өнері мен ғылымы академиясы (IATAS). Бұл үш ұйымның әрқайсысы Эмми сыйлықтарын табыстау рәсімдерін ұйымдастыруға жауапты. ATAS алғаш рет 1949 жылы Лос-Анджелес аймағында өндірілген бағдарламаларды марапаттау үшін Эмми сыйлығын табыстады, ал 1950 жылдары ол бүкіл ел бойынша көрсетілген бағдарламаларды марапаттау үшін ұлттық шараға айналды. Келесі екі онжылдықта ATAS, NATAS және IATAS телеиндустрияның басқа да салаларын марапаттау үшін марапаттау ауқымын кеңейтті. Алғашқы Эмми сыйлығының табыстау рәсімі 1949 жылдың 25 қаңтарында Голливудтың спорт клубында өтті, бірақ ол тек Лос-Анджелес аймағында жергілікті жерде өндірілген және көрсетілген бағдарламаларды марапаттауға бағытталған. Ширли Динсдейл сол алғашқы марапаттау рәсімінде ең үздік теледидар тұлғасы үшін алғашқы Эмми сыйлығын алды. 1950 жылдары ATAS Эмми сыйлығын бүкіл ел бойынша телеарналар арқылы көрсетілген бағдарламаларды марапаттау үшін ұлттық шараға айналдырды. 1955 жылы Нью-Йоркте Шығыс жағалаундағы мүшелеріне қызмет көрсету үшін Ұлттық теледидар өнері мен ғылымы академиясы (NATAS) құрылды. ATAS Лос-Анджелес аймағында жергілікті жерде көрсетілген бағдарламаларды марапаттау үшін бөлек рәсім өткізген кезде, 1977 жылы әртүрлі қайшылықтарға байланысты ATAS және NATAS байланыстарын үзді. Олар Эмми мүсіні мен тауарлық белгісіне бірлесіп иелік етуге келісті, әрқайсысы белгілі бір марапаттау шараларын ұйымдастыруға жауапты болды. 1989 жылы Daytime Emmy сыйлығы табысталды. 2011 жылы ABC All My Children және One Life to Live мыс операларын тоқтатты және екі шоудың лицензиялық құқықтарын Prospect Park өндіріс компаниясына сатты, осылайша оларды ағымдық теледидарда жалғастыруға мүмкіндік берді; бұл NATAS-ты 2013 жылғы марапаттау рәсімінде осындай веб-сериалдарды марапаттау үшін жаңа Daytime Emmy санатын құруға итермеледі. ATAS 2013 жылы тек онлайн желісінде ғана көрсетілетін теледидар бағдарламаларын қабылдауға кірісті. 2021 жылдың желтоқсанында ATAS және NATAS ағымдық теледидар бағдарламаларының өсуіне жауап ретінде ұлттық Эмми сыйлықтарының рәсімдерін қайта құру туралы жариялады, бұл күндізгі немесе прайм-таймға қай шоу жататынын анықтаудағы шекараларды бұлыстырды. Рәсімдердің ауқымы енді бағдарламаның тақырыптары мен жиілігі сияқты факторларға байланысты болады, күндізгі уақыт емес. Негізгі өзгерістердің бірі – күндізгі драмалар Daytime Emmy-да қалады, бірақ көптеген басқа сценарийлік драмалар мен комедиялар Primetime Emmy-ға көшеді, барлық балалар бағдарламалары NATAS 2021 жылдың қарашасында бұрын хабарлаған жаңа Балалар және отбасылық Эмми-ға көшіріледі, таңертеңгі шоулар Daytime Emmy-дан Жаңалықтар және деректі фильмдер Эмми-ға көшіріледі, ал ток-шоулар енді «күндізгі немесе түнгі бағдарламалауды көрсететін формат пен стиль ерекшеліктеріне» негізделген Daytime және Primetime Emmy арасында бөлінеді. Ойын-сауық шоулары мен оқу бағдарламаларының санаттарын қайта құру 2023 жылы анықталады.

Мүсін

"Эмми" сыйлығының мүсіні, атомды ұстап тұрған қанатты әйел бейнесін көрсетеді, оны теледидар инженері Луис Макманус жасаған. Ол өзінің әйелін үлгі ретінде пайдаланған. ATAS 1948 жылы Макманустың жобасын қабылдаудан бұрын қырық жеті ұсынысты қабылдамады. Мүсін "телевизия академиясының телевизия өнері мен ғылымын қолдау және дамыту мақсатының символына айналды: қанаттары өнердің музасын, ал атом ғылымның электронын білдіреді". Сыйлыққа атау беру кезінде ATAS негізін қалаушы Сид Кэссид бастапқыда "Айк" деген атауды ұсынды, бұл телевизиялық иконоскоп түтігінің лақап аты еді. "Айк" есімi, сонымен қатар, Екінші дүниежүзілік соғыстың батыры және болашақ АҚШ президенті Дуайт Д. Эйзенхауэрдің де танымал лақап аты болған. Ақырында, теледидар инженері және академияның үшінші президенті Гарри Любке "Имми" деген атауды ұсынды, бұл алғашқы камераларда қолданылған бейне ортикон түтігін білдіретін термин. Аймақтық "Эмми" сыйлықтарын R. S. Owens & Company және Society Awards компаниялары жасап шығарады, сондай-ақ "Алтын глобус" сыйлығын да шығаратын Нью-Йорк қаласындағы компания. ATAS және NATAS оның тауарлық белгісінің иелері ретінде "Эмми" бейнесі мен атауын пайдалану қағидаларын қатаң сақтайды. Мысалы, "Эмми" мүсіні әрқашан сол жаққа қарауы тиіс. Мүсіннің авторлық құқығы туралы кез келген хабарламада "ATAS/NATAS" деп жазылуы керек, екі академияның да атауы көрсетілуі тиіс. Академия мүшелері, тіпті сыйлықтың иегерлері болса да, жарнамалық мақсаттарда мүсіннің суретін немесе атауын пайдалану үшін рұқсат алуы керек. Сонымен қатар, "Эмми" сыйлығын жеңіп алған бағдарламалардың DVD-лерінде олардың сыйлық алғандығын көрсетуге болады, бірақ сыйлық табысталғаннан кейін бір жыл өткен соң барлық көшірмелерден алынып тасталмаса, мүсіннің суретін пайдалануға рұқсат жоқ.

Күндізгі уақытта

Күндізгі Эмми сыйлығы, әдетте мамыр немесе маусым айларында өткізіледі, американдық күндізгі телебағдарламалардың ең жақсыларын мойындау үшін табыс етіледі. Күндізгі тақырыбындағы алғашқы Эмми сыйлықтары 1972 жылы кешкі салтанатта табыс етілді, бірақ күндізгі бағдарламаларға арналған жеке марапаттау шарасы 1974 жылға дейін өткізілген жоқ. Primetime Emmys сияқты, күндізгі теледидардағы актерлер еңбек еткен жандарды құрметтеу үшін бірнеше күн бұрын жеке Шығармашылық Эмми салтанаты ұйымдастырылады. Күндізгі Эмми сыйлығы NATAS мүшелерімен басқарылады және дауыс беру олардың қатысуымен жүзеге асырылады. Дауыс беру сарапшылар тобы арқылы жүргізіледі. NATAS-тың белсенді мүшесі болумен қатар, кемінде екі жылдық және соңғы бес жыл ішіндегі ұлттық есімдері бар кез келген адам төреші бола алады. Санатқа байланысты, дауыс беру бағалау ұпайларының өлшемдері немесе басымдық берілген бағалау жүйесі арқылы жүзеге асырылады. Барлық драмалық актерлік санаттарында алдын ала дауыс берудің қосымша кезеңі бар, ол «алдын ала ұсынулар» деп аталады, онда әр бағдарламадан бір немесе екі актер таңдалып, сыйлықтар үшін негізгі ұсынуларға қарастырылады.

Спорт

Спорттық Эмми сыйлығы спорттық бағдарламалар саласындағы жетістіктері үшін NATAS ұйымымен табыс етіледі. Салтанатты марапаттау рәсімі әр көктемде, әдетте сәуірдің соңғы екі аптасында немесе мамырдың бірінші аптасында Нью-Йорк қаласында дүйсенбі күні кешке өтеді. Дауыс беру өзара бағалау комиссиялары арқылы жүзеге асырылады. NATAS ұлттық спорттық өндірісте маңызды тәжірибесі бар кез келген адамды төреші болып қызмет етуге шақырады. Комиссиялар әрбір корпоративтік ұйымнан бір ғана өкілді қамту үшін құрылған (мысалы, Paramount Global, Disney, NBCUniversal, Fox Corporation, Warner Bros. Discovery және т.б.). Көптеген номинациялар бойынша басымдық берілетін бағалау жүйесі қолданылатын бір ғана дауыс беру турында қатысушылар жарысады. Әр номинация бойынша үздік 5 жұмыс номинацияға ие болады, ал үздік жұмыс марапаттау рәсімінде Эмми жүлдесінің иегері болып жарияланады.

Жаңалықтар және деректі фильмдер

News & Documentary Emmy Awards) – ұлттық жаңалықтар мен деректі фильмдер бағдарламаларындағы үздік жетістіктері үшін NATAS ұйымымен табыс етіледі. Салтанатты марапаттау рәсімі әр жылғы күз айларында өтеді. Дауыс беру сарапшылар алқалары арқылы жүзеге асырылады. NATAS ұлттық жаңалықтар немесе деректі фильмдерді дайындау және өндіру саласында маңызды тәжірибесі бар кез келген адамды төрешілік етуге шақырады. Көптеген номинациялар бойынша дауыс беру екі кезеңде өтеді, әр кезеңде жеке төрешілер алқасы жұмыс істейді. Әр номинациядағы үздік жұмыстар номинацияға ие болады, ал кейіннен марапаттау салтанатында Эмми жүлдесінің иегері жарияланады.

Балалар мен отбасы

2021 жылдың 17 қарашасында NATAS 2022 жылдан бастап балалар мен отбасылық телебағдарламалардың үздік үлгілерін марапаттайтын Балалар және отбасылық «Эмми» сыйлығын табыс ете бастайтынын хабарлады. Бұрын балалар мен отбасылық телебағдарламаларының көптеген номинациялары Күндізгі «Эмми» сыйлығының шеңберінде қарастырылса, ал негізінен кешкі эфирде көрсетілетін бағдарламалар Прайм-тайм «Эмми» сыйлығының шеңберінде қарастырылатын. NATAS осы жаңа марапаттау рәсімінің соңғы бірнеше жылда балалар мен отбасылық бағдарламалардың қарқынды өсуіне байланысты қажет екенін мәлімдеді. Сонымен қатар, ATAS 2020 жылы кешкі эфирдегі балалар телебағдарламаларының номинацияларын тоқтатып, барлық осындай номинацияларды Күндізгі «Эмми» сыйлығына көшіруге NATAS-пен келісті, себебі стриминг сервистерінің көбеюі балалар бағдарламаларын Күндізгі немесе Прайм-тайм сыйлықтарының қайсысына жатқызу керек деген шатасу тудырды.

Инженерлік

Primetime Engineering Emmy Awards (ATAS ұсынады) және Technology & Engineering Emmy Awards (NATAS ұсынады) – теледидардың инженерлік және технологиялық саласына елеулі үлес қосып, маңызды жетістіктерге жеткен жеке тұлғаларды, компанияларды немесе ғылыми-техникалық ұйымдарды марапаттау мақсатындағы екі бөлек сайыс. Әдетте, NATAS-тың Технология және Инженерлік Emmy сыйлығы қаңтар айында, ал ATAS-тың Primetime Engineering Emmy сыйлығы қазан айында тапсырылады. Әр академияның теледидар саласындағы жоғары білікті, тәжірибелі инженерлерден құралған жеке комиссиясы бар, олар өз сыйлықтарының иегерлерін анықтайды. ATAS-тың Инженерлік Emmy сыйлықтарының қатарында ұзақ жылдар бойы теледидар және хабар тарату инженериясының дамуына зор әсер еткен компанияларға берілетін Philo T. Farnsworth сыйлығы да бар.

Халықаралық

Халықаралық Эмми сыйлығы АҚШ-тан тыс жерде түсірілген телебағдарламалардың сапасын мойындайды. Ол 1973 жылдан бері IATAS ұйымымен жыл сайын табыс етіледі. Салтанатты марапаттау рәсімі көбінесе қараша айында Нью-Йорк қаласында өтеді. Кез келген АҚШ-қа жатпайтын ұйым немесе жеке тұлға (мысалы, телеарна, жергілікті немесе аймақтық телестанция, продюсер, режиссер немесе сценарист) IATAS мүшесі болмаса да, бағдарлама ұсына алады. АҚШ пен шетелдік өндіріс компанияларының бірлесіп түсірген бағдарламалары, егер олар алғаш рет АҚШ-тан тыс жерде көрсетілсе немесе эфирге шығу мерзімі бірнеше күннің арасында болса, қатысуға құқылы. Халықаралық сайысқа түскен бағдарламаны ішкі сайыстарға жіберуге болмайды.

Студент

Колледждік теледидар сыйлығы ATAS тарапынан студенттердің өндірген туындыларының сапасын мойындау мақсатында табыс етіледі. Елдің кез келген аймағындағы колледж студенттері комедия, деректі фильм, драма, музыка, жаңалықтар және сериалдар сияқты номинациялар бойынша өнімдерін ұсынып, құрметке ие болу мүмкіндігіне ие. Ұсынылған жұмыстарды алдымен әр сала бойынша маманданған ATAS мүшелері бағалайды. Жеңімпаздар "Көк лента" комиссиясымен анықталады. Ұсынылған кез келген жұмысқа, оның мектептік ұйым, жоба немесе сабақ үшін жасалғанын растайтын, факультет кеңесшісінің қол қойылған нысаны қоса тіркелуі керек. Сол сияқты, Ұлттық студенттік өндіріс сыйлықтары NATAS тарапынан жоғары сынып оқушыларының өндірген туындыларының сапасын мойындау үшін табыс етіледі. Елдің кез келген аймағындағы орта мектеп оқушылары жаңалықтар, техникалық шеберлік және бағдарламалар салаларында танылуға мүмкіндік алады.

Басқарушылар мен сенімгерлер

Губернаторлар сыйлығы – ATAS тарататын ең жоғары награда, ол жеке тұлғаның, компанияның немесе ұйымның қазіргі уақыттағы ең маңызды жетістіктерімен ерекшеленетін еңбегін марапаттайды. Трастилер сыйлығы – NATAS тарататын ең жоғары награда, ол жеке тұлғаның ерекше немесе ұзаққа созылған жетістіктерін марапаттайды.

Гуманитарлық және қоғамдық қызмет

Боб Хоуп гуманитарлық сыйлығы ATAS басқарушылар кеңесімен индустриядағы адамгершілік қызметі қоғамға ұзақ мерзімді әсер ететін тұлғаға табыс етіледі. "Қоғамдық қызмет" сыйлығы "ортақ игілікті дамыту" мақсатындағы қоғамдық хабарламалар мен бағдарламаларға беріледі.

Сын

Жыныстық теңдікті жақтаушылар мен гендерлік белгісі жоқ адамдардың кейбіреулері «Эмми», «Оскар» және «Тони» сыйлықтарындағы актерлерді ерлер мен әйелдерге бөліп қарауды сынға алды. Кейбір комментаторлар гендерлік дискриминация салдарынан ерлердің бөлінбеген санаттарда басымдық танытатынынан қаушады, бірақ басқа санаттарда бұл бөлініс жоқ. «Грэмми» сыйлығы 2012 жылы гендерлік нейтралдыққа көшті, ал «Күндізгі Эмми» сыйлығы 2019 жылы екі гендерлік жас актер және актриса санаттарын алмастырып, драмалық сериалдардағы «Үздік жас орындаушы» деп бір ғана номинация енгізді.