Кіріспе

Қысымды ыдыста ұсталатын қыздырылған суды пайдаланатын жылулық зымыран сутек переоксиді монотипіш зымыран кейде "бу зымыран" деп аталады. Бу зымыран (сонымен қатар ыстық су зымыран деп те аталады) - қысымды ыдыста ұсталатын суды жоғары температурада пайдаланатын жылулық зымыран, сондықтан оның қаныққан бу қысымы қоршаған орта қысымынан айтарлықтай жоғары. Суды бу түрінде ракетаның тұмсығы арқылы шығарып, алға итермелейді. Булы ракеталар әдетте қысыммен қоректендіріледі, бірақ күн энергиясын немесе ядролық энергияны пайдаланатын күрделі жобалар ұсынылды. Олар, мүмкін, ракеталық қозғалтқышпен жұмыс істейтін автомобильдер мен мотоциклдерде қолданылуымен танымал және олар эолипилде қолданылатын типтер.

Жұмыс істеу принципі

Қысыммен су жоғары температураға дейін қыздырылады (шамамен. 250°C-тан 500°C-қа дейін). Ыстық су соқпақтан (әдетте де Лаваль соқпағы) өтіп, қысым азая бастағанда, су соқпаққа қысым жасап, жоғары жылдамдықпен кетеді. Қайта шағылысу арқылы зымыран буға қарама-қарсы бағытта жылдамдатылады. Ыстық су зымыранының тұмсығы жоғары қысымға, жоғары температураға және ыстық судың әсіресе коррозиялық сипатына төтеп беруге қабілетті болуы тиіс. Ең қарапайым конструкцияда суды іске қосу алдында қыздыратын қысымдағы су резервуары бар; дегенмен, бұл өте төмен шығып кету жылдамдығын береді, өйткені буландырудың жоғары жасырын жылулығы өте аз нақты бу өндірілетінін және шығып кету көбінесе судан тұрады дегенді білдіреді, немесе егер жоғары температура мен қысым қолданылса, онда резервуар өте ауыр болады. Күрделі жобалар суды сорғылар мен жылу алмастырғыштар арқылы өткізуді және ядролық реакторларды немесе күндізгі жылуды пайдалануды қамтиды; олардың нақты импульсін 195 с Isp-ден астам беруге болады деп бағаланады, бұл әлі де күрделі жобалардың стандарттарынан төмен, мысалы, сутегі-қышқылтекті Винчи қозғалтқышының 465 с.

Булы ракеталардың ұсынылып отырған қолданылуы

Күн немесе ядролық қыздырылған булы термиялық зымырандар планетааралық сапарларда пайдалану үшін ұсынылды. Қуаттылығы төмен болса да, жоғары массалық фракцияларға жету оңай, ал суды Күн жүйесінің айналасында орналасқан мұздықтардан алу және тазарту өте оңай болады деп күтілуде.

Танымал мәдениет

Булы зымырандар кейде ғылыми фантастикалық әңгімелерде, әсіресе стимпанк-та пайда болады. Мысалы, 2004 жылы Steamboy фильмі және 2015 жылы Seveneves романы.