Кіріспе
Денсаулық сақтау экономисі Джон К. Гудман (22 мамыр 1946 жылы туған) - Goodman Institute for Public Policy Research, қоғамдық саясат мәселелеріне бағытталған ой-саналар ұйымының президенті және бас директоры. Ол 1982 жылдан 2017 жылға дейін жұмыс істеген Ұлттық саясат талдауы орталығының құрылтайшы бас директоры болды. Ол Тәуелсіз институттың аға қызметкері. "Уолл-стрит" және "Нэшнл" газеттері Гудманды "Денсаулық сақтау жинақ шоттарының атасы" деп атаған. Гудман филология ғылымдарының докторы атанды . 1977 жылы Колумбия университетінен экономика ғылымдарының докторы, Колумбия, Стэнфорд, Дартмут, Оңтүстік методистік университеттер мен Даллас университетінде оқыту және зерттеу жұмыстарын жүргізді. 1983 жылы ол Ұлттық саясат талдауы орталығын (NCPA) құрды, бұл ой-саналар орталығы денсаулық сақтау жинақтау шоттары, Рот ИРА, 401 (к) жоспарларына автоматты түрде жұмыс берушілер жазылуы және зейнеткерлерге әлеуметтік қамсыздандыру жәрдемақыларын ала бастағаннан кейін жазасыз жұмыс істеуді жалғастыруға мүмкіндік беретін саяси идеялардың көзі болды. 2012 жылы шыққан "Бағасыз: денсаулық сақтау дағдарысын емдеу" кітабында Гудман науқастар мен күтім көрсетушілерге денсаулық сақтау шешімдерін бақылауға мүмкіндік берудің пациенттердің қанағаттануын едәуір төмен бағамен арттыратынын айтады. Кітапта пациенттердің, төлеушілердің және көрсетілетін қызметтердің әрқайсысы оларды медициналық көмектің шығыны мен пайдасын қарастыруға, нәтижелерді жақсарту және шығындарды төмендету үшін инновация жасауға және бір топқа (сақтандыруды ұсынатын компаниялардағы жұмысшылар сияқты) басқа топтардың есебінен (сақтандыруды ұсынатын компаниялардағы жұмысшылар сияқты) ерікті түрде пайда әкелмейтін субсидиялар беруге шақыратын экономикалық ынталандыруларға сәйкес жұмыс істеудің маңыздылығы баса айтылған. Ол Конгресс мүшелеріне экономикалық саясат туралы үнемі баяндап отырады және Конгресс комитеттерінің алдында куәлік етеді. Ол 15 кітаптың және 50-ден астам зерттеулердің авторы және авторларының бірі. Ол 100-ден астам түрлі ұйымдарға мемлекеттік саясат мәселелері бойынша сөйлеген. Ол Forbes журналына колонка жазады және кейде Townhall журналына демалыс колонкасын жазады. Ол "Спан" телеарнасында 23 рет пайда болды.
John C. Goodman (born 22 May 1946) is president and CEO of the Goodman institute for Public Policy Research, a think tank focused on public policy issues. He was the founding chief executive of the National Center for Policy Analysis, which operated from 1982 to 2017. He is a senior fellow at the Independent Institute. The Wall Street Journal and The National Journal have called Goodman the "father of Health Savings Accounts." Goodman received a Ph. D. in economics from Columbia University in 1977 and has taught and done research at Columbia, Stanford, Dartmouth, Southern Methodist University, and the University of Dallas. In 1983, he founded the National Center for Policy Analysis (NCPA), a think tank that was the source of such policy ideas as Health Savings Accounts, Roth IRAs, automatic employer enrollment in 401(k) plans and allowing seniors to continue working without penalty after they begin receiving Social Security benefits. In his 2012 book Priceless: Curing the Healthcare Crisis, Goodman asserts that empowering both patients and caregivers to control healthcare decisions produces greater patient satisfaction at substantially lower costs. The book emphasizes the importance that patients, payers, and providers each operate according to economic incentives that encourage them to consider both the costs and benefits of care, innovate to improve outcomes and lower costs, and provide subsidies that do not arbitrarily benefit one group (like workers at companies that provide insurance) at the expense of other groups (like workers at companies that do not). He regularly briefs members of Congress on economic policy and testifies before congressional committees. He is author and co author of 15 books and more than 50 published studies on such topics as health policy, tax reform and school choice. He has addressed more than 100 different organizations on public policy issues. He writes a column for Forbes and an occasional weekend column for Townhall. He has appeared 23 times on C Span.
Ерте тарих
1946 жылы 22 мамырда туған Гудман Техастың Уэко қаласында өсті. Мектепте ол бірнеше рет бүкіл штаттағы турнирлерде жеңіске жетті. Бұл тәжірибе оған өмірінің кейінгі кезеңінде консервативті полемик Уильям Ф. Баклидің теледидардағы пікірсайыс серіктесі болған кезде қызмет етті. Ол Остиндегі Техас университетінде колледжге оқуға түседі, онда кампус саясатына араласады және студенттер қауымының вице-президенті болып сайланады. Келесі жылы ол президент сайлауында Ллойд Доггеттен жеңіліп қалды, ол кейіннен Демократиялық партияның Өкілдер палатасының аға мүшесі болды. Техас университеті студенттік саясаты Техас губернаторлары Аллан Шиверс және Джон Коннали сияқты саясаткерлерге жаттығу алаңына айналды. Колледжден кейін Гудман Колумбия университетінің экономика аспирантурасына оқуға түсіп, докторлық дәрежесін алды. Ол өзінің Колумбия университетіндегі диссертациясының қалыптасуы үшін кампус саясатымен байланысты тәжірибесін аса маңызды деп санайды, ол саяси нәтижелерді түсіндіру үшін экономиканың құралдарын қолданды. Оған басшылық берген оқытушылар арасында үш Нобель сыйлығының иегері болды - Роберт Мунделл, Эдмунд Фелпс және Уильям Викри.
Гудманның мүмкін еместік теоремасы
Гудманның диссертациясы "Тырысқа салу нарығы: мемлекет туралы неоклассикалық теория" деп аталды. Бұл экономика мен саясаттануды біріктіретін қоғамдық таңдау саласында болды. "Неоклассикалық" термині көрсеткендей, диссертация шеткі талдауды қолданды, бұл қоғамдық таңдау теоретиктері Джеймс Бьюкенен мен Гордон Туллок және олардың ізбасарлары жақтыратын дауыс беру модельдерінен түбегейлі ауытқу болды, бір жағынан, және Чикаго университеті экономисі Джордж Стиглердің "регуляциялық тұтқындау" теориясы, екінші жағынан. Гудман өзінің әріптесі Фил Портермен бірге теорияны реттеу, қоғамдық игіліктерді өндіру және әл-ауқат экономикасы салаларына кеңейтетін үш мақала жариялады. Олардың реттеу туралы мақаласы 1989 жылы "Қоғамдық таңдау қоғамы" берген беделді Дункан Блэк сыйлығын жеңіп алды. Қоғамдық таңдау экономикасындағы маңызды мәселе - тұрақты тепе-теңдіктің бар болуы. Дәстүрлі дауыс беру модельдерінде бұл әдетте болмайды. Дегенмен Гудман неоклассикалық модельде тұрақты тепе-теңдіктің шарттарын қанағаттандыру оңай екенін көрсетті. Бұрынғы ойлаудан басқа үш ауытқу да маңызды болды.
Есептік бірлік ретінде жеке тұлға емес, топтар
Әр заң мен ережеде жеңімпаздар мен жеңілгендер болады. Екі топтың да өзгерісті қолдау немесе қарсылық білдіруде жеке мүдделері бар. Алайда заңның қабылдануы оны қолдағандарға "қоғамдық игілік" және оған қарсы шыққандарға "қоғамдық жамандық" болып табылады. Кез келген жағдайда, жеке адамдар өздерінің күш-жігеріне үлес қоса ма, жоқ па, өздерінің тобының табысынан пайда көреді. Мемлекеттік қаржы саласындағы белгілі бір ұғым бойынша, егер барлық мінез-құлық ерікті болса, қоғамдық игіліктер өндірісі төмен болады. Саясатта бұл топтардың саяси мақсаттарды жүзеге асыру үшін жасаған күш-жігерінің әрқашан осы мақсаттарға қол жеткізуге қойған шын мәніндегі құндылығын төмендететінін білдіреді. Мұның себебі - әркімнің өз еркі бар, сондықтан басқалар көп нәрсе істей алады деп үміттеніп, аз ғана не мүлдем ештеңе істемейді. Фрирайдер проблемасын еңсере отырып, өз мүшелерінің күш-жігерін арттыра алатын топтар саяси жүйеде ең табысты топтар болып табылады. Ескертпе: бір адам бірнеше топтың, соның ішінде бір-біріне қарсы топтардың мүшесі болуы мүмкін. Мысалы, автокөлік жұмыскері көлік импортына жоғары тарифтерді қолдаған кәсіподаққа жарна төлеуі мүмкін. Бірақ көлік сатып алушы ретінде ол оларға қарсы болатын автоклубқа жарна төлеуі мүмкін. Өндіруші ретінде ол тарифтік топтың мүшесі. Ол тұтынушы ретінде антитарифтік топтың мүшесі. Ең маңыздысы - топтардың жеке мүшелерінің емес, топтардың өзін-өзі ұстаулары.
Саяси тепе-теңдік
Заңдары апта сайын өзгеріп отыратын саяси жүйені елестетіңіз. Бір аптада көлік импортына тариф орнатылуы мүмкін, келесі аптада ол жойылып, келесі аптада қайтадан пайда болуы мүмкін. Бұл саяси тепе-теңдіксіз жүйені сипаттайды. Керісінше, егер тариф жүйе параметрлерінің бірінде түбегейлі өзгеріс болмағанша апта сайын бірдей болып қалатын болса, онда тепе-теңдік болады. Гудман неоклассикалық әдістің тұрақты саяси жүйелерді нақты үлгілейтінін көрсетіп қана қоймай, тепе-теңдіктің қандай болуы керектігін анықтады. Тарифтік мысалды жалғастыра отырып, тарифті аздап көтеруді қамтамасыз ету үшін жақтаушылардың шекті күш-жігері қарсыластардың оған қарсы шығуға дайын шекті күш-жігеріне тең болуы керек. Бұл күш-жігер дауыс беру, сайлауалды үлес және т.б. түрінде болуы мүмкін, ал мүмкін күш-жігер түрі жүйеден жүйеге өзгеше болады. Осы шарттың кез келген ауытқуы шешім қабылдаушының бәсекелеспен алмасу қаупін тудырады, ол ауытқуды тепе-теңдік саясатының жиынтығын қолдап, артықшылыққа ие бола алады.
Денсаулық сақтау экономикасы
Гудманның денсаулық сақтау экономикасына деген қызығушылығы оның Британдық Ұлттық денсаулық сақтау қызметін зерттеуінен басталды. Бұл алғаш рет британ медицинасының барлық негізгі ерекшеліктерін түсіндіру үшін қоғамдық таңдау теориясын қолданған. Ол содан кейін Америка медицина қауымдастығының талабы бойынша денсаулық сақтау саласының нарығын жоюдың 150 жылдық тарихын зерттеді. Зерттеуге сәйкес, медицинаны кімдер жүзеге асыра алатынын реттеу, медициналық мектептерді реттеу, ауруханаларды реттеу және медициналық сақтандыруды реттеу бәрі AMA күн тәртібінде болды. 1992 жылы Гудман Джеральд Масгрейвпен бірге "Сәбидің күші" атты роман жазды. Бұл кітап көптеген жылдар бойы Ньют Гингричтен Пол Райанға дейін денсаулық сақтау саясаты туралы ойлаудың орталығын қалыптастырды. Оның тұжырымдамасы: пациенттер медициналық нарықта тұтынушылардың басқа нарықтардағы күші сияқты күшті болуы керек. Алайда бұл денсаулық сақтау саласындағы барлық салалардағы пікірлерге қайшы келеді. Сол кездегі басым көзқарас - бұл басқаруға алынған күтім, оның аясында шешімдер сарапшылармен қабылданады, әдетте ресми практика нұсқауларына сәйкес. Priceless (2013) еңбегінде Гудманның денсаулық сақтау экономикасына деген көзқарасы одан да радикалды болды. Ол денсаулық сақтау жүйесін сұраныс пен ұсыныс қисық сызығы сияқты дәстүрлі экономикалық құралдармен түсінуге болмайтын күрделі жүйе ретінде суреттеді. Осылайша ол нарықтағы денсаулық сақтау экономикасы бойынша барлық негізгі оқулықтардың әдісін қабылдамады. Дегенмен, кітапты үкімет пен оның сыртындағы адамдар мен саяси топтар мақтады, соның ішінде сол кездегі президент Барак Обаманың бас экономисі болған Питер Орсаг та.
Денсаулық сақтау жинақтау шоттары
Гудманның ең маңызды табысы - денсаулық сақтау жинақ шоттарын (HSA) қабылдау. Олар адамдарға өздерінің денсаулық сақтау қаражатын салықсыз шоттарда басқаруға мүмкіндік береді. Бұл идея алғаш рет мемлекеттік саясат қоғамдастығына таныстырылды, бірақ HSA-ға бастапқыда барлық ірі денсаулық сақтау және бизнес лоббилері қарсы болды. Осы себепті, олар 12 жылдан кейін ғана 2004 жылы америкалықтардың көпшілігіне қолжетімді болды. 2016 жылы 40 миллион американдық отбасы HSA-ға ие болды. Үлкен жұмыс берушілердің көпшілігі қазір өз қызметкерлеріне жинақ шоттарымен қоса жоғары шегерімге ие медициналық жоспарлар ұсынады және осы жоспарлар медициналық сақтандыру нарығында ең жылдам өсетін өнім болып табылады. Оңтүстік Африкадағы барлық жеке медициналық сақтандыру жоспарларының жартысынан астамы медициналық жинақтау шоттары болып табылады. Сингапурдың "medisave" шоттарының кең ауқымды жүйесі бар. Қытайда денсаулық сақтау саласына арналған жинақ шоттары да бар. Қазіргі салық заңдарына сәйкес, HSA-ға жұмыс берушілердің салымдары жұмыс берушілердің медициналық сақтандыру сыйлықақыларын төлеуімен бірдей қарастырылады. Олар қызметкердің салық салынатын табысынан шығарылады. Алайда, Obamacare бойынша адамдар сақтандыруды сатып алу үшін салықтық жеңілдіктерді тұрақты сомада алады және республикалық Obamacare-ті алмастыру жоспарларының көпшілігі салықтық жеңілдіктерді де пайдаланады. "Health Affairs" журналының мақаласында Гудман мен Уортонның денсаулық сақтау саласының экономисі Марк Поли әркімнің медициналық сақтандыруды субсидиялаудың дұрыс жолы салықтық несие арқылы екенін айтты. Сонымен қатар, олар салықтан кейінгі депозиттер мен салықтан тыс ақша алуды ұсынатын Roth HSA-ның несиемен біріктіруге қолайлы есептік жазба екенін көрсетті. Бүгінгі салық заңдары HSA-ны қалай пайдалануға болатынына қатаң шектеулер қояды. Мысалы, барлық медициналық шығындарды қамтитын жалпы есептен шығаратын төлем болуы тиіс. Алайда, Гудман қазір шоттарда шегерім немесе қосымша төлемдер болмауы керек деп айтады. Мысалы, қызметкерлерге барлық негізгі медициналық көмекті басқаруға арналған шот берілуі мүмкін. Диабетпен ауыратын науқастар мен басқа да созылмалы аурулары бар науқастар өздерінің бюджетін өздері басқара алады.
Бір заңды алып тастап, екіншісін тоқтату
1989 жылы NCPA-ның қарттарға салынатын салықтарды зерттеу сериясы Medicare апатты жағдайларды қамту туралы заңның күшін жоюға әкелді, бұл дәрі-дәрмектерді Medicare алушыларға беруді кеңейту әрекеті. Бұл 100 жылдан астам уақыт ішінде бірінші рет ірі федералдық әлеуметтік бағдарламаның күшін жойған жағдай болды. Нобель сыйлығының лауреаты Милтон Фридман, The Wall Street Journal редакторлары және басқалар Гудман мен оның авторларын саясатты өзгертудің негізгі себептері ретінде NCPA зерттеулері мен оның коммуникациялық күш-жігерін келтіріп, өзгерістерді мойындады. 1994 жылы Хиллари Клинтон денсаулық сақтау жүйесін реформалаудағы үлкен күш-жігерін жоғалтты. Брент Бозель өзінің "Whitewash: What the Media Won't Tell You About Hillary Clinton" атты кітабында Гудман Хиллари Кэрдің жеңілісіне ең көп жауапты үш адамның бірі болғанын айтады. (Келесі екеуі сенатор Фил Грамм және комментатор Билл Кристол болды.)
Денсаулық сақтау жүйесін реформалау
Денсаулық сақтау реформасы Гудман үшін тұрақты қызығушылық тудырады. Ол "Идеалдық денсаулық сақтау жүйесінің ерекшеліктері" атты еңбегінде көптеген реформаторлар шешуге тырысатын проблемаларды мемлекеттік саясаттың он түрімен анықтады. "Идеалды медициналық сақтандыруды жобалау" атты еңбегінде ол мемлекеттік саясаттың сақтандыру нарығының адамдардың қажеттіліктерін қанағаттандыруына кедергі келтіретінін көрсетті. Journal of Legal Medicine журналында ол "Зұлымдық жасама" әдісін қолдады, оның аясында проблемалар туғызатын мемлекеттік саясатты жою және оны ауыстыру кез келген басқа реформалар қарастырылмас бұрын. Гудманның реформалық идеяларының бірі - үкімет қазіргі уақытта денсаулық сақтауды салық және шығындар бағдарламалары арқылы субсидиялайтын барлық жолдарды жалпыға бірдей, қайтарылатын салықтық несиемен алмастыру - бұл әр азаматқа денсаулық сақтау үшін белгіленген сандағы доллар беру. Бұл идеяны Марк Полимен бірге Денсаулық сақтау ісі бойынша заң шығарушы нұсқасы Маккейн әдісін Сенатқа Том Коберн мен Ричард Берр, ал Өкілдер палатасына Пол Райан мен Девон Нунес енгізді.
Обамакаэрді реформалау
"Health Affairs Blog" блогындағы мақаласында Гудман қолжетімді медициналық көмек туралы заңда алты үлкен проблема бар екенін және олар үлкен реформаларсыз жойылмаятынын айтты. Мысалы, бірінші проблема - адамдардың медициналық сақтандыруды сатып алуы талап етіледі, оның құны олардың табысының өсу қарқынынан екі есе жоғары болады деп күтілуде. Бұл идеялар "Тәуелсіз институт" жариялаған "Жақсы таңдау" монографиясына енген. 2015 жылдан бастап Гудман Палатаның ережелері комитетінің төрағасы Пит Сешнс (R TX) және сенатор Билл Кэссиди (R LA) Обамакеардың орнын толтыру жоспарын әзірлеуге көмектесті. Бұл жоспарда медициналық сақтандыру үшін жалпы салық шегін, қызметкерлерге арналған жеке және жылжымалы медициналық сақтандыру және икемді Роттың медициналық сақтандыру шоты қарастырылған. Health Affairs Blog-дағы жазбасында Сешнс, Кэссиди және Гудман өздерінің жоспары Обамакеардан жақсы ғана емес, сонымен қатар ол жалпыға бірдей қамтылуды қамтамасыз етеді деп айтады.
Мемлекеттік саясаттың басқа жетістіктері
Лондондағы Адам Смит институтындағы Мадсен Пири мен Эмонн Батлердің көмегімен Гудман Маргарет Тэтчердің АҚШ-қа жекешелендірудің 22 әдісін енгізді, бұл мемлекеттік және жергілікті деңгейде жекешелендірудің артуына әкелді.