Кіріспе

Арнайы мазмұндық аймақтармен сегментті іздеу жүйесі Вертикаль іздеу жүйесі жалпы веб-ізделу жүйесінен ерекшеленеді, өйткені ол онлайн мазмұнының нақты сегментіне назар аударады. Олар арнайы немесе тақырыптық іздеу жүйелері деп те аталады. Түзу мазмұн аймағы өзектілікке, медиа түріне немесе мазмұн жанрына негізделуі мүмкін. Ортақ бағыттар: сауда, автомобиль өнеркәсібі, заңдық ақпарат, медициналық ақпарат, ғылыми әдебиет, жұмыс іздеу және саяхат. Вертикальды іздеу жүйелеріне Конгресс кітапханасы, Мокаво, Нуроа, Трулия және Yelp жатады. Жалпы веб-іздестіру жүйелерінен айырмашылығы, олар веб-караульді қолдана отырып, Дүниежүзілік Желідің үлкен бөліктерін индекстеуге тырысады, ал тік іздеу жүйелері әдетте алдын ала анықталған тақырыпқа немесе тақырыптар жиынтығына қатысты веб-беттерді ғана индекстеуге тырысатын шоғырландырылған скаульді қолданады. Кейбір тік іздеу сайттары жеке тік іздеулерге назар аударады, ал басқа сайттар бір іздеу тетігінде бірнеше тік іздеуді қамтиды.

Домендік іздеу

Домендік вертикальдар белгілі бір тақырыпқа бағытталған. Джон Баттелл өзінің "The Search" (2005) кітабында былай деп сипаттады: Домендік іздеу шешімдері білімнің бір саласына назар аударады, доменнің шектеулі корпусы мен ұғымдар арасындағы нақты қатынастардан кейін іздеушілер үшін өте маңызды нәтижелер беретін жеке іздеу тәжірибесін жасайды. Кез келген жалпы іздеу жүйесі барлық беттерді индекстеп, құжаттарды жинау үшін кеңінен іздестіреді. Домендік іздеу жүйелеріндегі "паучерлік" іздеулер белгілі бір жиынтыққа назар аудару арқылы құжаттардың шағын жиынтығын тиімдірек іздеуді жүзеге асырады. Қатаң оқыту жүйесімен орындалған пауэрлингтің кеңдікті бірінші іздеуден үш есе тиімді екені анықталды.

DARPA-ның Memex бағдарламасы

2014 жылдың басында Қорғаныс жоғары ғылыми жобалар агенттігі (DARPA) өз веб-сайтында "Memex бағдарламасының" алдын ала мәліметтерін сипаттайтын мәлімдеме шығарды, оның мақсаты мәтінге негізделген іздеудің кейбір шектеулерін жеңіп, жаңа іздеу технологияларын әзірлеу. DARPA осы зерттеуде әзірленген Memex технологиясын Deep Web-те ақпаратты іздейтін іздеу жүйелері үшін қолдануға болады деп қалайды - Интернеттің Google немесе Yahoo сияқты коммерциялық іздеу жүйелері үшін қолжетімді емес бөлігі. DARPA веб-сайтында "Мақсат - ақпаратпен өзара іс-қимыл жасау мен ақпарат алмасудың жақсы әдістерін ойлап табу, сондықтан пайдаланушылар өздерінің жеке мүдделеріне сәйкес келетін ақпараттың кіші топтарын тез және мұқият ұйымдастыра алады және таба алады" деп сипатталған. 2015 жылы Wired басылымында жарияланған мақалада Memex бағдарламасында әзірленіп жатқан іздеу технологиясының "қара желіге жарық түсіріп, заңсыз әрекеттерді қадағалауға көмектесетін онлайн деректердегі үлгілер мен байланыстарды ашуға бағытталғандығы" жазылған. DARPA бағдарлама коммерциялық іздеу жүйелері қолданатын орталықтандырылған процедураларды алмастыруды көздейді, "жаңа домендік индекстеу және іздеу парадигмасын құру мазмұнды жақсарту, ақпарат алу, ақпарат алу, пайдаланушы ынтымақтастығы мен қазіргі іздеу мүмкіндіктерін терең вебке, қараңғы вебке және дәстүрлі емес (мысалы, мультимедиалық) мазмұнға кеңейту механизмдерін қамтамасыз етеді" деп мәлімдейді. Модульдерді жүктеуге болады.