Кіріспе
Safe бөтелкелі шам, sudeepa немесе sudipa деп аталады, бұл Шри-Ланканың Виджая Годакумбура жасаған қауіпсіз керосин шам. Қауіпсіздік ауыр шыныдан, металл қақпақтағы қауіпсіз бұрандадан және оны аударғанда айналып кетуден сақтайтын екі жалпақ жағынан тұрады.
Тарих
Хирург ретінде доктор Годакумбура керосин шамдарынан болған күйіктерді көп көрген. Шри-Ланкада 1 миллионнан астам үйде электр жарығы жоқ, олар жарықтандыру үшін керосин шамдарына, көбінесе бөтелкеден жасалған шамдарға сүйенеді. Бұл биік шамдар тез бүлінеді, сонда олардың тұтқасы құлап, кенеттен қатты от шығады. Көбінесе отын жақын жердегі адамға түсіп, оны өртеп жібереді, нәтижесінде ауыр күйіп, жиі өледі. 1992 жылы доктор Годакумбура жаңа шамды жасауды бастады, ол қауіпсіз және арзан болды, оны Шри-Ланканың кедей тұрғындары сатып ала алады. Нәтижесінде жарық беретін шам - бұл кішкентай, жалпақталған шар, ол ауытқу мен айналуға төзімді. Ол сынбайтын қалың шыныдан жасалған және металл қақпақтағы бұрандасы бар, ол кенелерді ұстап, төгілуден қорғайды. 1993 жылы көптеген көздердің, соның ішінде ғылыми-фантастика жазушысы және Шри-Ланка тұрғыны Артур Кларк пен Канаданың Жоғары комиссиясының үлесімен шам өндіріске енгізілді. Әрқайсысы 0,25 АҚШ долларынан арзан, жарты миллионнан астам жаңа шам сатылды, ал доктор Годакумбура Шри-Ланкада шамдардың аз мөлшерінде қолдан жасалған шамдарды қолдануды тоқтатқанша жаңа шамдарды өндіруді жалғастыруға үміттенеді.
Қор
1998 жылы "Кәсіпкерлік үшін Rolex" сыйлығын алғаннан кейін, доктор Годакумбура коммерциялық емес ұйым Safe Bottle Lamp Foundation (SBLF) құрды. Қордың директорлар кеңесі бар, оның екі штат қызметкері бар. Rolex сыйлығынан басқа, қор мен доктор Годакумбура басқа да бірқатар жергілікті және халықаралық наградалар мен гранттарды алды. Олардың арасында Линдберг қоры гранты мен BBC World Challenge сыйлығы бар. Бұл жоба TIME, Newsweek, Science and Nature, National Geographic және La Figaro сияқты көптеген халықаралық басылымдарда жарияланды. Доктор Годакумбура көптеген халықаралық конференцияларда өрт пен жазатайым оқиғалардың алдын алу бойынша баяндамашы ретінде немесе қатысушы ретінде қордың атынан болды. Судипа шамдары мен оның негізін басқа да дамушы елдерде қауіпсіз емес шамдар салдарынан пайда болатын кездейсоқ күйілулер кең тараған кезде қолдануға болатын шешім ретінде таныстырды.
In addition to the Rolex Award, the foundation and Dr. Godakumbura have received a range of other local and international awards and grants. Among these are a Lindbergh Foundation Grant and a BBC World Challenge Award. The project has been featured in many international publications such as TIME, Newsweek, Science and Nature, National Geographic and La Figaro. Dr. Godakumbura has represented the foundation in many international conferences on burn and accident prevention as a speaker or as a participant. The foundation and the Sudeepa lamp have been promoted as a replicable solution for other developing countries where accidental burns due to unsafe lamps is prevalent.