Кіріспе
Филиппиндік жекпе-жек суретшісі Сириако "Какой" Канете (8 тамыз 1919 жыл - 5 ақпан 2016 жыл) - Doce Pares Eskrima клубының филиппиндік жекпе-жек суретшісі. Ол 1932 жылы қаңтарда құрылған клубтың соңғы тірі мүшесі болды. Сонымен қатар 12-ші дәрежелі қара белбеуді иеленген. Оның Doce Pares Eskrima жүйесінің нұсқасы Cacoy Doce Pares деп аталады. 1951 жылы ол өзінің жеке жүйесін әзірледі, оны Эскридо деп атады.
Ciriaco "Cacoy" Cañete (August 8, 1919 – February 5, 2016) was a Filipino martial artist of the Doce Pares Eskrima Club. He was the last surviving member of the club, which was founded in January 1932. He was also a 12th degree black belt. His version of the Doce Pares Eskrima system is known as Cacoy Doce Pares. In 1951 he developed a personal system of his named Eskrido.
Өмірбаян
Филиппиннің Висая аймағындағы Сан-Фернандо қаласында туған Канете он екі баланың кенжесі болды. Ескрима жекпе-жек өнері оның отбасында дәстүрлі болды, ол жеті жасында ағасы Филемон "Момой" Канетемен жаттыға бастады. Филемон оны әкесі Грегорио мен ағалары Гавино, Педро және Хуанчодан үйренген. Сириако Канете басқа да жекпе-жек өнерінде, соның ішінде джу-джитсу, бокс, дзюдо, еркін стильдегі күрес, Шоррин-рю каратэ және айкидода жаттықты. Сириако "Какой" Канете 100-ден астам ережесіз жекпе-жек өткізгенімен танымал. Ол Doces Pares-тің ең үздік жауынгері болды. Филиппиндік жекпе-жек өнеріне үлкен қызығушылық танытқан Висая жекпе-жек өнерін меңгергендер Себуде Doce Pares қауымдастығын құрды. 1939 жылы Канетедің ағасы Эулохио "Йолинг" Канете Doce Pares президенті болды. Ұйым Филиппиндегі ең ұзақ уақытқа созылған жекпе-жек өнерінің ұйымына айналды және филиппиндік жекпе-жекті кеңінен танымал етуге ықпал етті. Эулогио Каньете 1988 жылы қайтыс болғанға дейін Doce Pares президенті болды. Сириако Канете Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Армиясының Қиыр Шығыста (USAFFE) қызмет етті; Жапондық оккупация кезінде Сириако Канете Себу аймағындағы (геррильялық күштер) 2-ші лейтенант-жауынгерлік барлау офицері болып қызмет етті. 1945 жылы ол 38-ші әскери полиция ротасына ауыстырылды, онда қорғаныс тактикасы бойынша бас нұсқаушы болып қызмет етті және Себудің Думанюг қаласында орналасқан 38-ші және 39-шы әскери полиция роталарын оқытты; оқу аяқталғаннан кейін Сириако Каньете әскери полиция жасағының командирі болды және 1947 жылы босатылғанға дейін Себудің Баламбан мен Тубуран қаласында орналасты. Ол Оңтүстік Филиппин университетінде оқыды және Себудің әртүрлі мектептерінде жекпе-жек өнерін оқытты. 1947 жылы "Досе Парес" клубы қайта құрылды. Сириако "Какой" Каньете Doce Pares клубында жалғызбасты Олиси (таяк) нұсқаушысы болды. Сонымен қатар ол пангамот (қолмен қару-жараққа қарсы күрес) ілімін үйретті. Бір таяқ - қысқа семсерді, мачете (боло, пинут) немесе пышақты бейнелеу үшін қолданылатын жаттығу қаруы. Осы уақыт аралығында Какой Каньете таяқ қолдануды революциялады, дәстүрлі сызықтық соққыларды (corto orijinal) ілмек соққыларымен, қаптармен, ілгектермен біріктірді және иіліп, дөңгелек соққылар жүйесін (corto kurbada) жасады; соққылар тұзақтармен, құлыптармен, лақтырулармен және қарусыздандырумен бірге қолданылды. Канете 1948 жылы пангамо, джу-джитсу және дзюдо тұжырымдамаларын өз жүйесіне енгізе бастады; кейіннен айкидоны өзінің жауынгерлік жүйесіне енгізді. "Эскридо" немесе "эскрима жолы" - Какой Канете осы бір таяқпен күресудің революциялық жүйесіне берген аты. 1952 жылы Какой Каньете жалғыз олиго, пангамут (бос қол техникасы) және эскридо бойынша бас нұсқаушы болды; оның ағасы Филемон espada y daga немесе олиго y daga бойынша аға нұсқаушы болып қалды. Какой Канете Филиппинде эскриманы кеңінен таныстыруда маңызды рөл атқарды. 1970 жылдары ол Себу эскрима қоғамының басқа мүшелерімен кездесіп, спорттық ережелері бар бірыңғай өңірлік және ұлттық турнирлер құру қозғалысын бастады. Осы уақытқа дейін, эскрима жекпе-жектері ережесіз және қорғаныш киімсіз өткізілді; эскрима дағдылары өзін бірнеше қарулы шабуылшыдан қорғау болды. 1979 жылы ол алтымыш жасында Себу қаласында өткен бірінші ашық арнис турнирі мен Маниладағы бірінші ұлттық шақырулы арнис турниріне ие болды. Бұл турнирлер Филиппиннің ұлттық арнис қауымдастығы (NARAPHIL) демеушілігімен ұйымдастырылды. 1979 жылы Канете филиппиндік "Арнис: Өлімнің таяғы" фильмінде (өзін өзі ойнады) ойнады. 1988 жылы ағасы және клубтың негізін қалаушы Еулоиджио Каньете қайтыс болғаннан кейін, Сириако "Какой" Каньете Doce Pares клубының президенті болып сайланды, ол өлімге дейін осы лауазымға ие болды. 2008 жылы оған простата қатерлі ісігі диагнозы қойылып, сәтті операция жасалды, бірақ бірнеше жылдан кейін ол қайтадан пайда болды. Еуропадан келген екі жас бала 2008 жылдан бастап 2013 жылға дейін Какоймен әр күзде жаттығатын, аптасына бір рет келіп, құдайының әңгімесін тыңдап, одан үйренетін. Осы балалардың бірі Кристиан Какойдың үйреткен әдістерін қолдана отырып, туған қаласындағы жергілікті жекпе-жек клубтарының чемпионатында жеңімпаз атанды, екінші бала Эдгар бүкіл әлемдегі, әсіресе Жапониядағы басқа да шебер шеберлермен жаттығуларын жалғастырды және бірнеше аймақтық чемпионаттарда жеңімпаз атанды. 2016 жылдың қаңтар айының соңында Себу қаласының орталығында орналасқан Чунг Хуа ауруханасына жатқызылған кезде ол аурудан айырылған болатын. 2016 �...