Кіріспе

Оңтүстік Африкалық спринтер және сотталған кісі өлтіруші (1986 жылы туған) Паралимпиада чемпионы болғаннан кейін, Писториус Халықаралық жеңіл атлетика федерациясының (IAAF) қатаң қарсылықтарына қарамастан, халықаралық жарыстарға қатысуға тырысты. Писториус бұл сот даусында жеңіске жетті. 2011 жылғы жеңіл атлетикадан әлем чемпионатында Писториус мүгедек емес әлем жарысында медаль алған алғашқы ампутированный болды. 2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Писториус екі аяғы ампутацияланған алғашқы қатысушы болды. 2013 жылдың 14 ақпанында Писториус Преториадағы үйінде өзінің қыз жолдасын, заңгер көмекшісі және модель Рива Стинкампты атып өлтірді. Ол Стинкампты ваннада жасырынған кісінікі деп ойлаған. Ол тұтқындалып, кісі өлтіргені үшін айыпталды. Келесі жылы оның сотында Писториус кісі өлтіргені үшін кінәлі емес, бірақ кінәлі адам өлтіргені үшін кінәлі деп танылды. 2014 жылдың қазан айында ол кісі өлтіргені үшін бес жылға бас бостандығынан айырылды және екі рет де қарақсыздықпен қауіп төндіргені үшін үш жылға шартты түрде бас бостандығынан айырылды. 2015 жылдың қазан айында Писториус уақытша үй қамауында босатылды, ал істі апелляциялық шағым бойынша Оңтүстік Африканың Жоғарғы апелляциялық сотының алқасына ұсынды, ол адам өлтіру туралы айыпты үкімді жоққа шығарып, оны адам өлтіргені үшін айыпты деп тапты. 2016 жылдың шілдесінде судья Токозиле Масипа Писториусқа тағайындалған жазаны алты жылға дейін ұзартты. Мемлекет одан әрі жазасын ұзарту туралы апелляциялық шағымдағаннан кейін, Жоғарғы апелляциялық сот оның түрмедегі жазасын жалпы 15 жылға дейін қысқартты. Писториус 2024 жылдың 5 қаңтарында шарт бойынша босатылды.

Ерте өмір

Оскар Леонард Карл Писториус 1986 жылы 22 қарашада Оңтүстік Африканың Трансваал провинциясында (қазіргі Гаутенг провинциясы) Йоханнесбургтің Сандтон қаласында Хенке мен Шила Писториустың үйінде дүниеге келген. Ол мәсіхші отбасында өскен, ағасы мен кіші қарындасы бар. Писториус өзінің өміріндегі басты ықпал ретінде өзінің 15 жасында 43 жасында қайтыс болған анасын есептейді. Писториус африкандар отбасының мүшесі, оның ата-бабасы Кенияға итальяндық иммигрант болған. Оның ана тілі - африкаанс, ал ағылшын тіліне де жақсы үйренген. Писториус екі аяғында фибулярлық гемимелиямен (фибуланың туа біткеннен жоқ болуы) дүниеге келді. 11 айлық кезінде екі аяғы да тізе мен аяқ жағының ортасынан ампутацияланды. Ол Констанция Клоф бастауыш мектебінде және Претория Бойз орта мектебінде оқыды, онда мектептің үшінші XV командасында регби ойнады. Преториадағы Джени Брукс залында жаттықты. Брукс Писториустың "аяғы жоқ" екенін байқауға алты ай уақыт кеткенін, бірақ ол көптеген жаттығуларды жасай алатынын, соның ішінде "бокс, секіру және бас көтергіштік" жасай алатынын айтты. 2003 жылы маусымда ауыр регби тізе жарақаттанғаннан кейін Писториус 2004 жылы қаңтарда Претория университетінің жоғары өнімділік орталығында жаттықтырушы Ампи Луумен оңалтудан өтіп, жүгіруге кірісті. Писториус коммерция бакалавры (B. Ком.) 2006 жылы Преториа университетінде спорттық ғылыммен бизнес менеджмент бойынша. 2008 жылдың маусым айында университеті веб-сайтына берген сұхбатында ол: "Мен жуырда бітіре алмаймын. Осы уақыт аралығында мен сабақтарды қысқартуға мәжбүр болдым. 30 жасқа дейін бітіремін деп үміттенемін!" Кейде "Блэйд-рннер" (осы атаумен аталатын ғылыми-фантастикалық фильмнен кейін) және "аяқсыз ең жылдам адам" деп аталатын Писториус 2004 жылы Афиныдағы Жазғы Паралимпиада ойындарына қатысып, T44 жалпы есепте үшінші орын алды. Ол финалда 21.97 секунд уақытпен әлем рекордымен жеңіске жетті, американдық жүгірушілер Марлон Ширли мен Брайан Фрейзерді жеңіп, екеуі де бір-ақ ампутациямен. 2006 жылғы IPC жеңіл атлетика әлем чемпионатында Писториус 100 , 200 және 400 метрлік жарыстарда алтын медаль жеңіп алып, 200 метрден астам әлем рекордын бұзды. 2007 жылдың 17 наурызында ол Дурбандағы Оңтүстік Африканың спорттық чемпионатында 400 метрге (46,56 секунд) және 2007 жылдың сәуірінде Йоханнесбургте өткен физикалық мүмкіндігі шектеулі жандар үшін Недбанк чемпионатында мүгедектер спортында әлем рекордын орнатты. Ол 100 және 200 метрлік жарыстарда 10.91 және 21.58 секунд уақытпен әлем рекордшысы атанды. Писториус IAAF-тен өзінің алғашқы халықаралық мүгедектіксіз жарысына қатысуға шақырылды, ол 2005 жылдың шілдесінде Финляндияның Хельсинки қаласында өткен IAAF Гран-придегі 400 метрлік жарыста болды. Алайда, ол мектептегі міндеттері үшін бара алмады. 2007 жылы 13 шілдеде Писториус Римдегі Алтын галада 400 метрлік жарыста жарысып, 46,72 секунд уақытпен Стефано Брачоладан кейін 46,90 секунд уақытпен екінші орын алды. Бұл 2007 жылдың 15 шілдесінде Шеффилдтегі Дон Валли стадионында өткен Норвич Юнион Британ Гран-приі 400 метрлік жарысында оның қатысуына дайындық болды. Американың Олимпиада чемпионы Джереми Уэринер жарыстың басында сүрініп, жүгіруді тоқтатқанда, Писториус сегіз адамның арасында 47.65 секунд уақытын жинап, ылғаллы жағдайда жетінші орын алды. Алайда, ол кейіннен өз жолын тастағаны үшін дисквалификацияланды. Жарыс 45.25 секунд уақытпен америкалық Анджело Тейлор жеңіп алды. Писториус мүгедектерге арналған емес басқа да жарыстарда өнер көрсетуді мақсат еткен. Ол 2008 жылы Қытайдың Пекин қаласында өткен жазғы Олимпиада ойындарына қатысуды мақсат еткен, бірақ Оңтүстік Африка Олимпиада комитеті оны таңдаған жоқ.

Протездер туралы дау

Писториус жасанды аяқ-қолдары оған табиғи аяқ-қолдары бар жүгірушілерге қарағанда артықшылық береді деген пікірлер бойынша сынға ұшырайды. Ол биомедициналық инженер Ван Филлипс әзірлеген және Össur компаниясы өндірген "Flex Foot Cheetah" деп аталатын J пішінді көміртек протездерімен жүреді. IAAF бұл түзетулер Пистариусқа тікелей қатысты емес екенін мәлімдеді. Оның әділетсіз артықшылықпен жүгіріп жүргенін анықтау үшін IAAF 13 шілдеде Римде итальяндық клуб жүгірушілеріне қарсы жарысын және 2007 жылы 15 шілдеде Шеффилдте 400 метрді түсіру үшін жоғары сапалы камераларды қолдана отырып, оның жарыстағы өнерін бақылады. Желтоқсан айында Брюггеман Die Welt газетінде Писториус "біз сынаған протездері жоқ спортшыларға қарағанда айтарлықтай артықшылықтарға ие. Бұл бірнеше пайыздық пункттен артық еді. Мен оны осыншалықты анық деп күтпедім". Осы қорытындыларға сүйене отырып, 2008 жылдың 14 қаңтарында IAAF Писториус протездерін IAAF ережелері бойынша өткізілетін жарыстарда, соның ішінде 2008 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында қолдануға жарамсыз деп тапты. Писториус бұл шешімді "ерте және өте субъективті" деп атады және өзінің арманы үшін күресуді жалғастыра беруге уәде берді. Оның менеджері Пит ван Зилм оның апелляциясы АҚШ-тағы сарапшылардың кеңестеріне негізделетінін айтты, олар баяндамада "ерекше факторлар ескерілмегенін" айтты. Кейін Писториус бұл шешімге қарсы Швейцарияның Лозанна қаласындағы Спорттық төрелік сотына шағымданды және 2008 жылдың сәуір айының соңында соттың алдында пайда болды. 2008 жылдың 16 мамырында екі күндік тыңдаудан кейін CAS Писториустың апелляциясын мақұлдады және IAAF кеңесінің шешімі дереу күшін жойды. CAS тобы Брюггеманның Писториус биомеханикасын тек тікелей сызықта жүгірген кезде (нағыз 400 метрлік жарыстан айырмашылығы) толық жылдамдықпен сынағанын; баяндамада Писториус жарыстың басталу және жылдамдату кезеңдеріндегі кемшіліктері ескерілмегенін; және жалпы алғанда, оның мүгедек емес спортшыларға қарағанда нақты артықшылығы бар екендігіне дәлел жоқ екенін анықтады. Бұл мәлімдемеге жауап ретінде Писториус былай деді: "Менің басымдылығым осы үндеуде мүгедек спортшыларға бәсекеге түсуге мүмкіндік беру және мүгедек емес спортшылармен әділетті бәсекелесу. Олимпиадаға қатысуға үміттенемін".

2008 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына іріктеу

2008 жылы Бейжіңде өткен Жазғы Олимпиада ойындарында Оңтүстік Африка елінің атынан жеке 400 метрлік жарыста өнер көрсету үшін Писториус Олимпиаданың "А" стандартты уақытын 45,55 секундқа жеткізуі керек еді. Егер оның елінен басқа спортшы жылдам уақытқа қол жеткізбесе, "Б" біліктілік уақыты 45,95 секундқа сәйкес келмеді. Әрбір ұлттық жеңіл атлетика федерациясы "А" стандартына сай келетін жағдайда үш спортшыны, ал "Б" стандартына сай келетін жағдайда бір спортшыны ғана қатысуға рұқсат етіледі. Алайда, ол біліктіліксіз эстафеталық команданың мүшесі ретінде таңдауға құқылы болды. Оның ең жақсы мүмкіндігі 4 × 400 метрлік эстафета командасына кіру үшін 46 секундқа жуық уақыт сынап көру болды. Алайда ол: "Егер мен командаға қосылсам, мен эстафетаға резерв болғым келмейді, мен төртінші орында болғым келеді. Мен жарысқа бір нәрсе әкеліп, эстафетаны күшейтуді қалаймын". Оған Оңтүстік Африканың Олимпиадалық құрамасына кіруге мүмкіндік беру үшін іріктеушілер команданы 17 шілдеге дейін аттады. 2008 жылдың 2 шілдесінде Писториус Миландағы Нотурна Интернешнлдің B жарысында 400 метрге жарысты, бірақ 47.78 секундта төртінші орынды иеленгені Олимпиадаға біліктілік алудың ең аз уақытынан асып кеткені үшін "өңірі қалды". 2008 жылдың 11 шілдесінде Римдегі Алтын Галадағы оның өнер көрсетуі бір секундтан артық жақсарды, бірақ оның алтыншы орынға шыққан уақыты 46,62 секунд болды. Алайда ол өзінің өнерін бағалап, одан да жақсырақ бола алатынын айтты. 2008 жылдың 15 шілдесінде IAAF бас хатшысы Пьер Вайс әлемдік жеңіл атлетика ұйымы Оңтүстік Африка Олимпиада комитетінің Пистариусты 4 × 400 метрлік эстафета командасына "қауіпсіздік себептерімен" таңдамауын ұнататынын айтып, Пистариус "ауыр зақым келтіре алады" және егер ол эстафетаның негізгі топтамасында жүгіріп кетсе, өзінің және басқа спортшылардың физикалық қауіпсіздігіне қауіп төндіреді. Писториус мұны IAAF-тің "соңғы үмітсіз әрекеті" деп атады және IAAF-тің эстафетаға қатысуына қарсылық білдірмегенін растамаса, заңдық іс-қимыл жасалатынын айтты. IAAF Олимпиадаға және IAAF ережелеріне сәйкес болашақ жарыстарға біліктілікті іздеуге рұқсат етілгенін мәлімдеген мәлімдеме жасады: "IAAF Оскар Писториустың IAAF жарыстарына қатысуға жарамдылығына қатысты CAS шешімін толықтай құрметтейді және Пекин Олимпиадасына ерлер 4 × 400 м эстафета командасын таңдау үшін толық өкілеттігі бар Оңтүстік Африка Олимпиадалық комитетіне әсер етуді қаламайды". 2008 жылы 16 шілдеде Люцернде өткен Шпиццен Лайхтлетлетлеткек кездесуінде 46,25 секундтық жеке үздік уақытымен үшінші орынға ие болған Писториус 2008 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында 400 метрге 0,70 секундқа жолдама ала алмады. Кейіннен Оңтүстік Африканың жеңіл атлетика ұйымы оның 4 × 400 метрлік эстафета командасына таңдалмағанын мәлімдеді, өйткені басқа төрт жүгіруші жақсы уақыт көрсетті. Писториус Олимпиада ойындарына қатысқан алғашқы аяқ ампутияланған спортшы болмас еді, өйткені Джордж Айзер бұған дейін де қатысқан болатын. Писториустың отандасы Натали ду Тойт, жол апатынан кейін сол аяғы тізеден жоғары ампутацияланған жүзуші, 2008 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында дебюттік ампутация Олимпиада ойындары болды. Олимпиадаға қатысуға IAAF-тің "жолаушы картасын" ұсыну мүмкіндігі туралы сұрағанда, Писториус былай деп жауап берді: "Мен оны қабылдайтынымды сенбеймін. Егер мен Пекин Олимпиадасына қатыссам, мен оны орындауым керек, өйткені мен біліктілік алдым". Ол 2012 жылы Лондон қаласында өтетін жазғы Олимпиада ойындарына қатысуға үміттенген. Кейін ол 100 метр қашықтықта АҚШ-тың спортшысы Джером Синглтоннан алтын медальді 11.17 секундта, күміс медаль иегерінен 0,03 секундқа алда жеңіп алды. Төрт күннен кейін, 13 қыркүйекте, паралимпиадалық чемпион 200 метрлік спринтте екінші алтын медальын 21,67 секунд уақытпен жеңіп, тағы бір паралимпиадалық рекорд орнатты. "Өмір бойы жанымда болатын естелік" деп атады.

2011 ж. және 2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына іріктеу

2011 жылдың қаңтар айында Пизториус Жаңа Зеландияда үш рет IPC әлем чемпионатында жеңімпаз атанды, бірақ Жером Синглтон 100 метрде жеті жылдан кейін алғаш рет жеңілді. Кейін ол мамыр айында өткен Паралимпиадалық әлем кубогында T44 400 метрлік жарыста 47,28 секундта және 100 метрлік жарыста 11,04 секундта жеңіп, өзін әлемдегі ең үздік паралимпиадалық спринтер ретінде нығайтты. Писториус 2011 жылдың жазында мүгедектер үшін емес жарыстарда жарысып, үш рет 46 секундтан төмен есеп берді, бірақ 19 шілдеде Италияның Лигнано қаласында өткен 19-шы Интернационале ди Атлетика спорттық ынтымақтастық кездесуінде ол 400 метрде 45,07 секундтық жеке рекорд орнатып, Әлем чемпионаты мен Олимпиада ойындарына "А" стандартты біліктілік белгісіне жетті. Писториус 400 метрлік жарыста әлемдегі 15-ші жылдамдықпен жеңіске жетті. 2011 жылдың 8 тамызында Писториус Оңтүстік Кореяның Даегу қаласында өтетін әлем чемпионатына Оңтүстік Африка құрамасына кіргені және 400 метрге және 4 × 400 метрлік эстафета командасына таңдалғаны туралы хабарланды. 400 метрлік жарыста Писториус 45,39 секундта жүгіріп, жартылай финалға жолдама алды. Алайда жартылай финалда 46,19 секунд жүгіріп, жеңіліске ұшырады. 4 × 400 метрлік эстафетаның жарыстарында Писториус алғашқы аялдамадан жүгіріп, Оңтүстік Африка 2 минут 59,21 секундтық ұлттық рекордтық уақытпен финалға өтті. Алайда, ол финалда жүгіруге таңдалмаған, өйткені оның ең төменгі уақыты 46,20 секунд болды. Бұл дау тудырды, өйткені бірінші аяқ әдетте Писториус үшін ең баяу, өйткені ол блоктардан бастауды талап етеді, ал оны Оңтүстік Африканың жеңіл атлетикасы "қауіпсіздік себептерімен" бірінші аяққа шектеді. Ол бастапқыда "Твиттерде": "Финалға кірмедім. Өте қатты күйзелді. " деген сұраққа жауап беріп, кейін "Сауалнамаға 4 × 400 м командасына сәлем. Мен үшін бұл өте қиын болды, өйткені мен оған лайықпын ". Писториус күміс медальді жеңіп алды, өйткені ол жарыста жүгіріп, мүгедектерден басқа спорттық жарыста жүлде алған алғашқы ампутированный болды. Осылайша ол әлем чемпионатына алғаш рет қатысқанда: "Мен бұл ойынды қатты ұнаттым. Мен жарыста ең жылдам екінші рет жүгіріп, жартылай финалға шыққаныма өте қуаныштымын. Эстафетада Оңтүстік Африка рекордты бұзуға қуаныштымын, менің атым ұзақ уақыт сақталады деп үміттенемін". 2012 жылдың 4 шілдесінде Оңтүстік Африка спорт конфедерациясы мен Олимпиада комитеті (SASCOC) Писториус Олимпиада командасына 400 метр және 4 × 400 метрлік эстафета жарыстарына енгізілгенін жариялады.

2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындары

2012 жылғы 4 тамыздағы 2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Писториус Олимпиада ойындарында жарысқа шыққан бірінші ампутированный жүгіруші болды. 400 метрлік жарыста ол бес жүгірушінің бірінші жарысында екінші орынды иеленіп, 45.44 секунд уақытпен аяқтады (ол маусымдағы ең жақсы уақыты) 5 тамызда жартылай финалға өтті. Ол екінші жартылай финалда жарысты аяқтады, ол сегізінші және соңғы болып 46.54 секунд уақытпен аяқтады. 9 тамыздағы 4 × 400 метрлік эстафетаның бірінші жартылай финалында Оңтүстік Африка командасының екінші аяғы Офенце Могаване құлап, үшінші аяғы Писториусқа жетуден бұрын жарақаттанып қалды. Оңтүстік Африка құрамасы Могаванеді жеңген кениялық спортшы Винсент Килудің араласуына байланысты IAAF-ға шағымданғаннан кейін финалға өтті. Оңтүстік Африканың эстафеталық командасы 10 тамыздағы финалда тоғыз команданың ішінде сегізінші орынды иеленді. Алайда, бұл команда үшін 3 минут 3.46 секундтық маусымның ең жақсы уақытын орнатты, Писториус соңғы аяқты 45.9 секундта өткізді. Писториус Оңтүстік Африка елінің туын салтанатты түрде көтеріп жүруге таңдалды.

2012 жылғы жазғы Паралимпиада ойындары

Писториус сондай-ақ 29 тамызда 2012 жылғы жазғы Паралимпиаданың ашылу салтанатында туды көтеріп жүрді. Ол T44 жіктеліміне ерлер 100 метр, 200 метр және 400 метр жарыстарына және T42T46 4 × 100 метрлік эстафетаға қатысты. 200 метрлік жарыста Писториус 1 қыркүйекте 21.30 секундта әлем рекордын орнатты, бірақ келесі күні финалда бразилиялық Алан Оливейрадан жеңілді. Писториус күміспен қолға алды, ал кейіннен Оливейраның пышақтарының ұзындығына наразылық білдірді. Кейін ол өз сөзінің уақыты үшін кешірім сұрады, бірақ шағымның мазмұны үшін емес. IPC Оливейраның пышақтарының ұзындығы оның денесіне пропорционалды екенін растады, барлық финалистер жарыстан бұрын өлшенді. Сонымен қатар, IPC Писториус жарыстан алты апта бұрын қақпаның ұзындығы туралы мәселе көтергенін растады. SASCOC Пистариустан өздерінің ашуы үшін кешірім сұрағанын құптайды, оған толықтай қолдау білдіреді және ИПК-мен ойын аяқталғаннан кейін протездерді ұзарту мәселесі бойынша талқылауларда оған көмектесуге уәде берді. IPC бұл мәселе бойынша Писториуспен сөйлесуге дайын екенін білдірді. Австралиялық жүгіруші Джек Свифт пен америкалық жүгіруші Джером Синглтон да Писториус позициясын қолдағанын білдірді. Писториус 5 қыркүйекте Оңтүстік Африка 4 × 100 метрлік эстафета командасының құрамында зәкір аяғын жүгіріп, 41.78 секундтық командалық әлем рекордын орнатты. Оның Пекин Олимпиадасында 100 метрлік атағын 11.17 секундтық үздік уақытымен қорғады, бірақ Ұлыбританияның Джонни Пикок ұтып алды. 8 қыркүйекте, жарыстың соңғы күні, Писториус 46,68 секунд уақытпен 400 метрге жүгіруде алтын медаль жеңіп, Паралимпиадалық рекордты бұзды.

Мүгедектер спорттық іс-шаралары

Уақыт (секундтар) Нәтиже Күні Жарысы 100 м (T44 класы) 10.91 Бронза 1728 қыркүйек 2004 2004 жылғы Жазғы ПаралимпиадаАфина, Грекия 11.17 Алтын 5 қыркүйек 2006 2006 IPC жеңіл атлетика әлем чемпионатыАссен, Нидерланды 11.34 Күміс 26 қаңтар 2011 2011 IPC жеңіл атлетика әлем чемпионатыКристаччрч, Жаңа Зеландия 11.42 Алтын 6 маусым 2008 СпортФестивальДүйісбург, Германия 11.48 Алтын 1 маусым 2008 Нидерланды ашық ұлттық чемпионатыЭммелорд, Нидерланды 11.62((21.30 жартылай финалда T43 әлем рекорды) Алтын 15 маусым 2008 Германия ашық ұлттық чемпионатыБерлин, Германия 21.80(21.66 жартылай финалда әлем рекорды) Алтын 31 мамыр 2008 Нидерланды ашық ұлттық чемпионатыЭммелорд, Нидерланды 22.71 Күміс 29 маусым 2012 Жеңіл атлетикадағы Африка чемпионатыНово Порто, Бенин 46.56 Күміс 17 наурыз 2007 2007 Оңтүстік Африканың ағалар ұлттық чемпионатыДурбан, Оңтүстік Африка 4 × 400 м 2 мин 59.21 (Шейтс) Күміс 1 шілде 2012 2012 2012 Бенин ашық ұлттық чемпионатыНово Порто, Бенин

Басқа марапаттар мен марапаттар

2006 жылы Пистариус спорттағы үздік жетістіктері үшін Оңтүстік Африканың сол кездегі президенті Табо Мбекидің қоладағы Ихаманга орденін (OIB) алды. Бұл кейінірек оның кісі өлтіргені үшін сотталғаннан кейін күшін жойды. 2008 жылдың мамыр айында Писториус "Time 100" Time журналының әлемдегі ең ықпалды адамдардың жылдық тізіміне "Батырлар мен пионерлер" бөлімінде үшінші орын алды. Эрик Вайхенмайер, Эверест тауына көтерілген алғашқы соқыр адам, эсседе Писториус "мүгедектік қабілетке айналған, кемшілік артықшылыққа айналған парадигмалық өзгерістердің басында" деп жазды. Дегенмен спортшыны не керемет ететінін ұмытпауымыз керек. Писториустың табысын технологияға байланысты деп айту өте оңай. Кейбіреулер туғаннан немесе жағдайдан белгілі бір дарындарға ие болады, бірақ бұл дарындармен адам не істейді, жаттығуларға арналған сағаттар, ең жақсы болу тілегі, бұл чемпионның шынайы жүрегінде". 2012 жылы ол қайтадан тізімге енді. 2012 жылдың ақпан айында Писториус 2012 жылғы мүгедектігі бар жылдың спортшысы үшін Лауреус әлемдік спорт сыйлығын алды. 2012 жылдың 22 тамызында Италияның Джемона қаласында оның жетістіктерін бейнелейтін үлкен қабырғалық суреттің ашылуымен құрметтелді. 2012 жылдың 9 қыркүйегінде Писториус "адилетті, адал және өз құндылықтарында келісімсіз және жеке мойындаудан жоғары Паралимпиадалық қозғалысты насихаттауға басымдық беретін" бәсекелестік ретінде Whang Youn Dai жетістіктері сыйлығына IPC-нің тізімінде болды. Директор Крейг Спенстің айтуынша, оны Оңтүстік Кореядан шыққан аталмаған сыртқы ұйым ұсынған. Бұл марапатты тағы екі спортшы жеңіп алды. 2012 жылғы жазғы Паралимпиада ойындарынан кейін Глазгодағы Стратклайд университеті Писториусқа құрмет докторлық дәрежесін берерін мәлімдеді. 2015 жылдың ақпан айында, оның адам өлтіргені үшін сотталғаннан кейін, университет құрметті дәрежесін алып тастады.

Демеушілік және қайырымдылық қызмет

2012 жылы Писториус Össur, BT, Nike, Oakley және Thierry Mugler компанияларымен жылына 2 миллион АҚШ доллары сомасында демеушілік келісімдерге қол жеткізді. Сондай-ақ, жарнамалық кампанияларға модель ретінде қатысты. Қылмыс жасады деген айып бойынша, бастапқыда демеушілер оны тастап кетуден тартынған, бірақ бір аптадан кейін демеушілер өздерінің қолдауын ала бастады. 2008 жылы Писториус Olympic Dream деп аталатын музыкалық CD-ді шығаруға қатысты. Италияда шығарылған, ол Писториус үшін әсерлі музыкалық шығармалардың диско ремикстерінен және "Олимпиадалық арма" және "Run Boy Run" атты екі тректен тұрады. Диск сатудан түскен ақшаның бір бөлігі қайырымдылыққа жұмсалды. Писториус сондай-ақ, мина құрбандарына көмек көрсету және аман қалғандарға протездер ұсыну бойынша қолдау бағдарламасын іске асыратын Mineseeker Foundation қайырымдылық ұйымын белсенді түрде қолдайды.

Жеке өмір

Писториус Оңтүстік Африка психологиялық профильдеуші Микки Писториуспен туысқан. Писториус үш татуировкаға ие: анасының туған және қайтыс болған күндері ("LVIII V VIII II III VI" 8 мамыр 1958 6 наурыз 2002) оң қолының ішкі жағына татуировкаланған; оң қолында Олимпиада сақиналары мен зәйтүн гүлшоғыры бар. Ол Преториядағы Сильвервудс елді мекенінде тұратын. Үй 2014 жылдың маусым айында сатылды. Жүгіруден басқа, оның қызығушылықтары сәулет, мотоцикл, электр гитарасын ойнау және жарыс жылқыларын өсіру. 2009 жылдың ақпан айында Писториус Йоханнесбургке жақын жердегі Ваал өзенінде болған апатта қайықтан лақтырылып, ауыр жарақат алған. Ол әуе көлігімен Милпарк ауруханасына жеткізілді, онда ол бет сүйектерін, оның ішінде мұрын мен жақ сүйегін қалпына келтіру үшін операция жасады. Бастапқыда оның денсаулығына қатысты алаңдаушылықтар болды, бірақ ол толық сауықты. Алайда, апат оның жаттығулары мен сол жылғы жүгіру кестесіне әсер етті.

Гольф

2010 жылы Писториус Абу-Дабидегі Абу-Даби гольф клубында "Laureus World Sports Awards" гольф сынағында және Help net Fund Celebrity Charity Golf Day-те ойнады. Ол Шотландиядағы Сент-Эндрюс, Карноусти және Кингсбарнста өткен 2012 жылғы Альфред Данхилл Линкс Чемпионатында әуесқой гольф ойнаушы ретінде жоспарланған. Оңтүстік Африкада Писториус 21 рет жеңіске жетті, бірақ чемпионатта 18 рет жеңіске жетті.

Басылымдар мен БАҚ-та жарияланымдар

Писториустың "Dream Runner" атты автобиографиясы 2007 жылы итальян тілінде "La Gazzetta dello Sport" журналының журналисі Джанни Мерломен бірге жарық көрді. 2008 жылы ағылшын тіліндегі "Blade Runner" атты нұсқасы жарық көрді. 2010 жылы Писториус L'isola dei famosi, Celebrity Survivor-дің итальяндық нұсқасында пайда болды. 2012 жылдың 7 қаңтарында ол Италиядағы "Балланда кон ле Стеле" атты "Жұлдыздармен билеу" бағдарламасының итальяндық нұсқасында арнайы қонақ ретінде Римдегі Auditorium Rai-да пайда болды, онда ол АББА-ның "Жеңімпаз бәрін алады" әнінің әнінде Аннализа Лонгомен бірге танго биледі. 2012 жылдың 9 қазанында Писториус The Tonight Show with Jay Leno бағдарламасында пайда болды. Ол сондай-ақ Пирс Морганның бүгін кешкі шоуында және Ларри Кингтің қазір шоуында пайда болды.

Рива Стинкамптың өлтірілуі

2013 жылдың 14 ақпанында таңертең Писториус Преториадағы үйінде Рива Стинкампты атып өлтірді. Писториус Стинкампты төрт рет атып өлтіргенін мойындады, бірақ оны мүмкін кіріп келген адам деп қате қабылдағанын мәлімдеді. Писториусқа қатысты қылмыстық іс 2014 жылдың 3 наурызында Преториядағы жоғары сотта басталды. 2014 жылдың 20 мамырында сот ісін жүргізу 30 маусымға дейін кейінге қалдырылды, бұл Писториусқа психиатриялық сараптамадан өту үшін, оны Стинкампты ату үшін қылмыстық жауапкершілікке тартуға болатынын анықтау үшін. Сот төрайымы Токозиле Масипа прокурор Джерри Нельдің сот психиатры Меррилл Ворстердің Пистариусқа жалпыланған алаңдаушылық ауруы диагнозын қойғандығын қорғаныс үшін куәлік еткеннен кейін бағалау туралы өтінішті қабылдады. 2014 жылдың 30 маусымында сот процессі қайта басталды, өйткені бағалау есептерінде Писториус қылмыстық жауапкершілікке тартылуы мүмкін деп айтылды. Прокурордың айтуынша, "Мистер Писториус психикалық аурудан немесе кемшіліктерден зардап шекпеген, сондықтан айыптау үшін қылмыстық жауапкершіліктен босатылған". Қорғау 8 шілдеде істі аяқтады, ал 7 және 8 тамызда қорытынды дәлелдер тыңдалды. 12 қыркүйекте Писториус адам өлтіру және бір рет атыс қаруын қолдануда кінәлі деп танылды. Ол басқа екі айыптау бойынша заңсыз оқ-дәрілер ұстау және автокөліктің күндізгі шатыры арқылы атыс жасау бойынша кінәсіз деп танылды. Пистариус түрмедегі жазасының шамамен алтыдан бір бөлігін өтеп болғаннан кейін, оның үй қамауына босатылатын күні 2015 жылдың 21 тамызында жарияланды. Бұл босату оның өзін жақсы ұстағаны және қоғамға қауіп төндірмегені үшін жүзеге асырылды. Писториус үй қамауында және түзеу қадағалауында болады деп күтілуде, сондай-ақ жазасын жалғастырудың бір бөлігі ретінде қоғамдық жұмыстарды орындайды деп күтілуде. Түрмеден босағанына қарамастан, Писториус өзінің бес жылдық жазасын толық өтеп болғанша ресми спорт жарыстарына орала алмады. 2015 жылдың 19 тамызында оның босатылуына Оңтүстік Африка Республикасының Әділет министрі Майкл Масута кедергі келтірді. Масутаның айтуынша, шартты түрде босату туралы шешім "ертерек" қабылданған. Заң сарапшылары бұл шараның саяси қысымға байланысты болуы мүмкін екенін және басқа да мерзімінен бұрын босату туралы істерге әсер еткенін атап өтті. 2015 жылдың 19 қазанында түрмеден босатылды.

Істің апелляциялық шағымдануы

2014 жылдың 4 қарашасында прокурорлар үкімді шығарған судьяға айыпты адам өлтіру туралы үкімге шағымдануға рұқсат сұрап, бес жылдық бас бостандығынан айыру жазасы "жағымсыз, орынсыз және кез келген сот оны тағайындамаған болар еді" деп мәлімдеді. 2014 жылдың 10 желтоқсанында судья Токозиле Масипа прокурордың Писториусты өлтіруді алдын ала ойластырғандығы үшін ақтап, оны адам өлтірудің кішігірім айыбы бойынша айыптау туралы шешімін даулай алатынын шешті; алайда ол мемлекет жазаның ұзындығына шағым жасай алмайды деп шешті. Кейін бұл іс Апелляциялық Жоғарғы Сотта бес адамнан тұратын алқа алдында шағымдануға қойылды. Прокурорлардың өздерінің дәлелдерін баяндаған сот құжаттарын тапсыру мерзімі 2015 жылдың 17 тамызына, ал қорғау тобының жауабы 2015 жылдың 17 қыркүйегіне белгіленген. Апелляциялық сот отырысы 2015 жылдың қараша айында өтеді. Прокурорлардың дәлелі судья Масипаның dolus eventualis (айыпты адамның іс-әрекетінің нәтижесін алдын ала білгені, бірақ оны алдын ала білгені) заңдық қағидасын қолдануына негізделген және судья Писториус туалет кабинасының жабық есігі арқылы төрт рет атып, есіктің артында тұрған адамды өлтіреді немесе жарақаттанады деп ойламаған деген қорытындыға келуімен қателік жасады. Апелляциялық шағым 2015 жылғы 3 қарашада Блумфонтейндегі Жоғарғы апелляциялық сотта қаралды. Бұл мәселе Жоғарғы Соттың бес судьясының алдында қаралды. Сот бір ауыздан шешім қабылдап, Писториусқа қатысты адам өлтіру туралы айыпты жоюды және оны Рива Стинкамптың өліміне қатысты адам өлтіру үшін кінәлі деп тапты. Сот Ерик Лич үкімнің қысқаша мазмұнын оқыды. Бес судья прокурордың пікіріне сәйкес, Писториус кішкентай дәретхананың есігі арқылы оқ атса, біреудің өлетінін білген болуы керек. Судья Личтің сөздері бойынша, "Ол алаңдаушылыққа ұшыраған болса да, ақылға қонымды адам оның ауыр калибрлі атыс қаруымен осы адамға оқ атуға құқығы бар деп ойлаған болуы мүмкін, тіпті ескерту үшін атыс жасамаудың ең қарапайым шарасын қолданбай, айыпталушының айтуынша, ол оқ атуды таңдамады, өйткені ол ricochet оған зиян келтіре алады деп ойлады ". Сот үкіміне сәйкес, Писториус кабинетте жүрген деп ойлаған адамның оның іс-әрекетінің нәтижесімен ешқандай байланысы жоқ. Қылмысты адам өлтіру деп айыпталған адам қылмыстық жауапкершілікке тартылды. 2015 жылдың 8 желтоқсанында Писториус кепілдікпен босатылып, бірақ Конституциялық сотқа шағымдануын күтіп тұрған үй қамауында болатыны жарияланды. 2016 жылдың 3 наурызында Писториус апелляция құқығынсыз қалдырылуы туралы хабарланды. 2016 жылдың 15 маусымында сот төрешісі Токозиле Масипа үкімді 2016 жылдың 6 шілдесіне дейін кейінге қалдырды.

Екінші рет қамауға алу

2016 жылдың 6 шілдесінде судья Токозиле Масипа Пистариусты адам өлтіргені үшін алты жылға бас бостандығынан айырды, ал оның алғашқы жазасы - адам өлтіргені үшін бес жылға бас бостандығынан айыру болды; ол тағы да Корохо Мампуру II түрмесіндегі аурухананың бөлімшесінде қамалды. 2019 жылы үш жыл мерзімде бас бостандығынан айырылғаннан кейін, Писториус шартпен босатылады деп күтілді. 2016 жылдың 7 тамызында Писториус Преториядағы Калафонг ауруханасында емделген. Бұқаралық ақпарат құралдарында Писториус өзін-өзі қасақана жарақаттағаны туралы хабарлар оның ағасы Карл "толықтай жалған" деп атап өтті, ол "жағдайға байланысты жақсы жұмыс істеп жатыр" деп қосты. 2016 жылдың 21 шілдесінде Ұлттық прокуратура (НПА) судья Токозиле Масипаның 6 жылға бас бостандығынан айыру туралы "шатастыратын жеңіл" үкімін апелляцияға береді деп растады. Апелляциялық сот отырысы 2016 жылдың 26 тамызында өтті және үкімге шағымдануға арналған ұсынысты Масипа қабылдамады, ол НПА-ның Писториус үшін ұзақ мерзімге бас бостандығынан айыруды қамтамасыз етуде "жетістікке жету мүмкіндігі жоқ" деді. Бұдан кейін НҚА-ға 21 күн мерзім беріліп, ол өзінің апелляциялық өтінімін Жоғарғы апелляциялық сотқа (ЖАҚ) жеткізді. 2016 жылдың 15 қыркүйегінде НҚА Писториусқа қамауда болу мерзімін ұзарту туралы жаңа ұсыныс жасайтындығы және 16 қыркүйекте СҚА-ға құжаттар тапсыратындығы расталды. Бұл мәлімдемеден кейін Писториустың отбасы мен қорғаушы топпен байланысты көздер Герри Нель мен NPA-ны Писториусқа қарсы "жеке қайырымдылық" жасауда деп айыптады. 2016 жылы 14 қазанда Писториус түрмеден төрт сағатқа қысқа уақытқа босатылды. 2016 жылдың қараша айында Писториус Kgosi Mampuru түрмесінен Атериджвилл түзеу орталығына ауыстырылды, ол кішірек және мүгедектерге арналған, өйткені онда тұтқындар үшін жақсы жағдайлар, соның ішінде камераларда ванналар бар. Сонымен қатар, ол жерде 6 жыл немесе одан аз мерзімге сотталғандар ұсталады. 2023 жылдың наурызында шарт бойынша босату комиссиясы Писториус жазасының жартысын ғана өтеп жатқанына қарамастан, оны 31 наурызда ерте босатуды қарастыратыны туралы хабарланды. Писториусқа қарсы шыққандар Барри мен Джун Стинкамптар, Рива Стинкамптың ата-анасы. Сот отырысының алдында Джун Стинкамп Писториус "өкінген де, оңалған да емес" деді. Оның адвокатының айтуынша, Писториус үлгі тұтқын болған, бұл шарт бойынша босату үшін ескерілетін фактор. Егер оған шарт бойынша босату берілсе, онда босату комиссиясында толық мерзімінен бұрын босатудан бастап бір күндік мерзімінен бұрын босату немесе түзеу қадағалауына дейін бірнеше нұсқалар болуы мүмкін еді. Писториус шартты түрде босатылудан бас тартты, Стинкамптар отбасының адвокаты "бізге бұл туралы хабарланды, ол бас тартылды және бір жылдан кейін қайта қаралады" деп мәлімдеді.

Үкімге шағымдану және шарт бойынша босату туралы іс жүргізу

2017 жылдың 19 қыркүйегінде АӨС-тің 2017 жылдың 3 қарашасында Писториус жазасын ұзарту туралы мемлекет дәлелдерін тыңдайтыны расталды, оның соңғы шешімі 2017 жылдың 24 қарашасында бекітілді. 2017 жылдың 24 қарашасында SCA Писториусқа 13 жыл 5 айға дейін бас бостандығынан айыру жазасын берді. Прокурорлар алты жылдық жазаны тым қысқа деп есептеген. Сот оның жазасын 15 жылға дейін көбейтуді шешті. 2017 жылдың 19 желтоқсанында Писториус жаңадан өсірілген жазаны қайта қарау және бұрынғы алты жылдық жазасын қалпына келтіру үшін Конституциялық сотқа өтініш бергені расталды. 2018 жылдың 9 сәуірінде 2018 жылдың 28 наурызында сот шағымды қабылдамағаны расталды; Писториус кем дегенде 2023 жылға дейін шартты түрде босатылмауы керек еді. Қосымша тыңдаудан кейін 2023 жылдың 31 наурызында шартты түрде босатудан бас тартылды. 2023 жылдың 24 қарашасында Писториус шартты түрде босатылатындығы туралы хабарланды. Рива Стинкамптың анасы Джун Стинкамп оның шартпен босатылуына қарсы емес, өйткені ол "осы кезеңде оған қайтадан қарсы тұру үшін энергия жинап ала алмайды". Писториус 2024 жылдың 5 қаңтарында шарт бойынша босатылды, оның жазасы 2029 жылдың 5 желтоқсанында аяқталады.

Стинкамп қоры

Рива Стинкамптың анасы британдық "Таңғы" телеарнасының жүргізушілеріне Писториусты сот барысында кешіргенін айтты. Ол болашақта "осыған ұқсас жағдайлардың" алдын алу үшін "Рива Стинкамп" қорын құрды.

Танымал мәдениетте

2017 жылдың 18 қарашасында Оңтүстік Африка телеарнасында "Оскар Писториус: Блэйд Руннер Киллер" атты қоғамдық деректерге негізделген бейресми биографиялық фильм көрсетілді. Фильм Писториус пен Стинкамп отбасыларының келісімінсіз түсірілді. 2018 жылы Amazon Prime өзінің видео қызметінде Pistorius атты төрт бөлімді деректі фильмдер сериясын шығарды. 2020 жылы ESPN+ телеарнасында "Оскар Писториус өмірі мен сынақтары" атты төрт бөлімді деректі фильм көрсетілді.