Кіріспе

Радий бромы - РаBr2 формуласы бар радийдің бром тұзы. Ол радийді уран кенінен бөлу процесінде алынады. Бұл органикалық емес қосылысты Пьер мен Мари Кюри 1898 жылы ашқан болатын. Бұл жаңалық радиохимия мен радиотерапияға үлкен қызығушылық туғызды. Радий элементтері ауа мен суда тез тотығатындықтан, радий тұздары радийдің химиялық түрі болып табылады. Радий бромиді элементтік радийге қарағанда тұрақтырақ болса да, ол өте улы және белгілі бір жағдайларда жарылуы мүмкін.

Тарих

1898 жылы Кюрилер радийді (хлорид радий түрінде) тапқаннан кейін, ғалымдар радийді радий терапиясы үшін пайдалану ниетімен өнеркәсіптік масштабта оқшаулай бастады. Радий тұздары, соның ішінде радий бромиді, көбінесе химиялық затты түтікке салып, содан кейін дененің ауру тіндеріне өткізілген немесе енгізілген. Радийдің пайдасын анықтауға тырысқан алғашқы ғалымдардың көбі радиоактивті материалға ұшыраған. Пьер Кюри өзі үшін қатты химиялық терінің реакциясын тікелей қолға радий көзіне тигізіп, дерттің зақымдануын тудырады. Тері ауруларының барлық түрлері, соның ішінде экзема, лишайник және псориаз үшін терапиялық сынақтар жүргізілді. Кейін радийді қатерлі ісік ауруларын емдеуде қолдануға болады деген болжам жасалды. Алайда, осы уақыт аралығында радий жалған ғылыми "денсаулыққа қарсы дәрі" индустриясы арасында танымал болды, олар радийді адам ағзасындағы жасушаларды "сауықтыратын" және "қайта жандандыратын" және улы заттарды алып тастайтын маңызды элемент ретінде насихаттады. Нәтижесінде, радий 1920 жылдары "денсаулық тренді" ретінде танымал болды және радий тұздары тамаққа, сусындарға, киімге, ойыншыққа, тіпті тіс пастасына қосылды. Бұдан басқа, 1900 жылдардың басында көптеген беделді журналдар мен газеттер радийдің денсаулыққа ешқандай қауіп төндірмейтінін мәлімдеген. Радийге қызығушылықтың өсуінің басты проблемасы жер бетіндегі радийдің жетіспеушілігі болды. 1913 жылы Радий институтында барлығы төрт грамм радий бар екені айтылды, бұл сол кездегі әлемдегі қордың жартысынан астамы еді. Радийдің негізгі көзі - пичбленда, ол бір тонна У3О8 үшін жалпы 257 мг радийді қамтиды. Бұл АҚШ армиясының жарық беретін сағаттар мен қару-жарақтарды жасақшыларға өндіруіне және жеткізуіне әкелді. Сонымен қатар, ол көп ұзамай үй ішіндегі танымал бұйымға айналған спинтарископты жасауға мүмкіндік берді.

Қасиеттері

Радий бромиді - бұл айналадағы ауаның түтікке салынған кезде де жарқын жасыл түсті сәулесін шығаратын және азот спектрінің барлық жолақтарын көрсететін жарық тұз. Альфа сәулеленуінің ауадағы азотқа әсері осы люминесценция болуы мүмкін. Радий бромиді өте реактивті, әсіресе қызған кезде кристаллдар жарылуы мүмкін. Альфа бөлшектерінен пайда болған гелий газы кристалл ішінде жиналады, бұл олардың әлсіреп, жарылуына әкелуі мүмкін. Радий бромиді сулы ерітіндіден бөлінген кезде кристалданады. Ол барий бромидіне өте ұқсас дигидратты құрайды.

Өндіріс

Радий уран немесе пичбленда кендерінен "Кюри әдісі" арқылы алынады, ол екі негізгі кезеңді қамтиды. Бірінші кезеңде кенді күкірт қышқылымен өңдеу көптеген компоненттерді ерітеді. Қалдық құрамында барий, радий және қорғасын сульфаттары бар. Содан кейін қоспаны қорғасынды жою үшін натрий хлоридімен және натрий карбонатымен өңдеу керек. Екінші кезең - барийді радийден бөлу. Радий бромын радий хлоридінен сутек бромды ағынымен реакция арқылы алуға болады.

Қауіптер

Радий бромды, барлық радий қосылыстары сияқты, өте радиоактивті және өте улы. Радий кальцийге химиялық ұқсастығы бойынша сүйектерге жиналады, онда сүйек миын сәулелендіреді және анемия, лейкемия, саркома, сүйек қатерлі ісігі, генетикалық ақаулар, тұқымсыздық, жаралар мен некрозға әкелуі мүмкін. Улану белгілері пайда болу үшін бірнеше жыл қажет, ал бұл кезде тиімді емдеуге кешіктірмейді. Радий бромиді сонымен қатар қоршаған ортаға қауіпті, себебі судағы ерігіштігі жоғары, биоаккумуляцияға ұшырап, организмдерге ұзақ уақытқа зиян келтіреді. Радий бромиді өте реактивті, егер қатты соққы немесе қыздырудан кейін кристаллдар жарылуы мүмкін. Бұл, ішінара, кристаллдардың альфа сәулеленуімен өзін-өзі зақымдануына байланысты, бұл тор құрылымын әлсіретеді.

Қолданылуы

Радий және радий тұздары қатерлі ісікке қарсы емдеуде жиі қолданылады, алайда бұл емдеу әдістері көбінесе техноций немесе стронций 89 сияқты аз уытты химиялық заттардың пайдасына тоқтатылды. Радий бромды сағаттардың жарық беретін бояуында да қолданған, бірақ оны қолдану 1960-1970 жылдары прометий мен тритий сияқты қауіпті емес химиялық заттардың пайдасына тоқтатылды.