Кіріспе

Видео немесе фильмнің жеке кадрларын уақыт белгісімен таңбалау стандарттары – SMPTE timecode ('/s//ɪ//m//p//t//iː/ немесе '/s//ɪ//m//t//iː/') видео немесе фильмнің жеке кадрларын уақыт кодымен таңбалауға арналған бірлескен стандарттар жиынтығы. Бұл жүйе Мобильді кино және теледидар инженерлері қоғамының SMPTE 12M спецификациясында анықталған. SMPTE 2008 жылы стандартты жаңартып, оны екі бөлімнен тұратын құжатқа айналдырды: SMPTE 12M 1 және SMPTE 12M 2, оған жаңа түсіндірмелер мен нақтылаулар қосылды. Уақыт кодтары фильмге, бейнеге немесе аудио материалдарға қосылады, сондай-ақ музыканы және театрлық қойылымдарды синхрондау үшін де қолданылады. Олар монтаждау, синхрондау және идентификация үшін уақыт анықтамасын қамтамасыз етеді. Уақыт коды – бұл медиа метадеректердің бір түрі. Уақыт кодінің ойлап табылуы заманауи бейнетаспаларды монтаждауға мүмкіндік берді және нәтижесінде сызықтық емес монтаж жүйелерінің құрылуына әкелді.

Негізгі түсініктер

SMPTE timecode сағат:минут:секунд:кадр форматында ұсынылады және әдетте 32 битпен бинарлық кодталған ондық жүйе арқылы көрсетіледі. Сонымен қатар, түсірілген кадрлар және түс фреймингі флагтары, сондай-ақ пайдаланушы биттерін пайдалануды анықтау үшін қолданылатын үш қосымша бинарлық топтық флагтар бар. SMPTE timecode-тың басқа түрлерінің форматтары сызықтық timecode-дан туындайды. Тік интервалды timecode сияқты күрделі timecode-тар әртүрлі кодтамаларда қосымша ақпаратты қамтуы мүмкін. Секундтың ондық бөлігі timecode-тың уақыт мәндері кадрлармен өрнектеледі. Көбінесе қолдау көрсетілетін кадр жылдамдықтары:
24 кадр/сек. (фильм, ATSC, 2K, 4K, 6K)
25 кадр/сек. (PAL (Еуропа, Уругвай, Аргентина, Австралия), SECAM, DVB, ATSC)
29.97 (30 ÷ 1.001) кадр/сек. (NTSC американдық жүйесі (АҚШ, Канада, Мексика, Колумбия және т.б.), ATSC, PAL M (Бразилия))
30 кадр/сек. (ATSC)

Жалпы алғанда, SMPTE timecode кадр жылдамдығы туралы ақпарат жасырын, ол timecode-тың ортадан келу жылдамдығынан белгілі болады. Бұл ақпарат ортада кодталған басқа метадеректерде де көрсетілуі мүмкін. Түс фреймингі және түсірілген кадрлар биттері сияқты бірнеше биттердің интерпретациясы негізгі дерек жылдамдығына байланысты. Атап айтқанда, түсірілген кадрлар биті тек 29.97 және 30 кадр/сек үшін ғана жарамды.

Тоқтамайтын уақыт коды және серпіліс өңдеуі

Уақыт кодтары жүйелі деректер мәндерінің үздіксіз ағыны ретінде жасалады. Кейбір қолданбаларда нақты уақыт пайдаланылады, ал басқаларында кодталған уақыт – кездейсоқ бастапқы нүктесі бар шартты уақыт болып табылады. Бірнеше жазба жасағаннан кейін немесе қарастыру өңдеуден өткен соң, жазылған уақыт кодтары үздіксіз бөліктерден тұруы мүмкін. Әдетте, кадр өтіп кеткенше, ағымдағы кадрдың сызықтық уақыт кодын (LTC) білу мүмкін емес, ал сол кезде түзетулер енгізуге кеш болады. Іс жүзіндегі жүйелер уақыт кодын өсу ретімен қадағалайды және осы деректерден ағымдағы кадрдың уақытын болжайды. Аналогтық жүйелердегі уақыт кодтары биттерде қателерге және сигналдың жоғалуына ұшырағандықтан, көптеген уақыт кодтарын өңдеу құрылғылары уақыт кодтары мәндерінің тізбегіндегі ішкі үйлесімділікті тексереді және қысқа қателіктерді жою үшін қарапайым қателерді түзету әдістерін қолданады. Сондықтан, үздіксіз уақыт кодтарының арасындағы шекара бірнеше келесі кадрлар өтіп кеткенше нақты анықтала алмайды.

Түстермен қоршау және уақыт коды

Түсті кадрды шектеу биті көбінесе түсті кадрдың 1-аясын көрсету үшін қолданылады, осылайша өңдеу құралдары суреттің бұзылуын болдырмау үшін дұрыс түсті кадрлар тізбегінің шекараларында ғана өңдеу жүргізе алады.

Студия операциялары және негізгі сағаттар

Телевизия студиясының жұмысында, ұзындық уақыт коды студияның бас синхронизация генераторы арқылы жасалады және орталық нүктеден таратылады. Орталық синхронизация генераторлары әдетте атомдық сағаттан уақыт алады, желілік уақыт немесе GPS пайдаланады. Студиялар көбінесе бірнеше сағатты қолданады және егер біреуі бұзылса, автоматты түрде басқасына ауысады.

Музыкалық өндіріс

Музыканы синхрондау үшін SMPTE-нің бойлық уақыт коды кеңінен қолданылады. Америка, Жапония және 60 Гц желілік жиілігіне сүйенетін және NTSC теледидар стандартын пайдаланатын басқа елдерде аудио үшін көбінесе 30 кадр/секундтық жылдамдық қолданылады. Еуропалық хабар тарату одағының стандартты 25 кадр/секундтық жылдамдығы Еуропаның барлық аймақтарында, Австралияда және желілік жиілігі 50 Гц және PAL немесе SECAM теледидар стандарттары қолданылатын жерлерде қолданылады.

Нұсқалар

Уақыт коды жазу құралына әр түрлі тәсілдермен тіркелуі мүмкін. Сызықтық уақыт коды, әзірге бойлық уақыт коды (LTC) деп те аталады: дыбыс арнасына жазуға немесе студия ішінде тарату үшін дыбыс кабельдері арқылы тасымалдауға қолайлы, жазба құралдарын және камераларды синхрондау үшін қолданылады. LTC-ні оқу үшін жазба қозғалуы керек, демек, жазба тоқтағанда немесе дерлік тоқтағанда LTC қолсыз болады. Осы кемшілік VITC-тің дамуына себеп болды. Вертикальді интервал уақыт коды (VITC, "вит си" деп айтылады): бейне сигналының әрбір кадрындағы вертикальді сөндіру аралығына жазылады. VITC-тің артықшылығы – ол ойнату бейнесінің бір бөлігі болғандықтан, таспа тоқтағанда да оқуға болады. AES EBU кірістірілген уақыт коды, AES3 цифрлық аудио байланысына кірістірілген SMPTE уақыт коды. Бақылау жолының бойлық уақыт коды (CTL timecode): видеотаспаның бақылау жолына кірістірілген SMPTE уақыт коды. Көрінетін уақыт коды, сондай-ақ күйдірілген уақыт коды және BITC ( "бит си" деп айтылады): сандар бейнеге күйдіріледі, сондықтан адамдар уақыт кодын оңай оқи алады. Бұл уақыт кодтарымен күйдірілген бейнелер "терезелік көшірмелер" деп аталады. Мысалы, Keykode сияқты кино таңбалары.

Тарих

1960 жылдардың аяғында уақыт кодының бірнеше түрі пайда болды (EECO, DaVinci, Seimens және т.б.). SMPTE қабылдаған нұсқаны Лео О'Доннелл Канаданың Ұлттық кино кеңесінде жұмыс істеген кезінде әзірледі. Леоның нұсқасы күндізгі уақытқа сілтеме жасады және зымыран телеметриясынан алынған 80 биттік сөз қолданды. Леоның нұсқасына бірнеше патент берілді (мысалы, US3877799). Одан бері SMPTE технологияның өзгеруіне байланысты бірнеше өзгерістер енгізді.