Кіріспе
Арақандар туысы Havaika - Salticidae (салушы арақандар) арақандар тұқымдасының бір туысы. Habronattus және Pellenes тұқымдары тығыз байланысты. Сол кездегі барлық белгілі түрлер Сандалодалар тұқымдасынан бөлінді. Барлығы он екі түрі Гавай және Маркиза тізбектеріндегі аралдарда кездеседі. Жақында жүргізілген молекулалық зерттеулер екі тізбектегі түрлердің тәуелсіз отарлаудың нәтижесі екенін көрсетеді (Арнедо және Гиллеспи, 2006). Маркиздік H. triangulifera және H. flavipes түрлері Prószyński, 2008 жылғы Havaika-ға енгізілмеген. 1990 жылдардың аяғында жиналған сапарлар Гавайидің тұзды жануарлар дүниесі қатты жойылған деп болжады, сондықтан сипатталған түрлердің бірнешеуі немесе көпшілігі шын мәнінде жойылған болуы мүмкін.
Havaika is a genus of the spider family Salticidae (jumping spiders). The genera Habronattus and Pellenes are closely related. All then known species were split from the genus Sandalodes. All twelve species occur on the islands of the Hawaiian and Marquesas chains. Recent molecular studies suggest that the species from the two chains are the result of independent colonizations (Arnedo & Gillespie, 2006). The Marquesas species H. triangulifera and H. flavipes are not included in Havaika by Prószyński, 2008. Collecting travels in the late 1990 have suggested that the salticid fauna of Hawaii has been drastically exterminated, so it may be that several or most of the described species are in fact already extinct.
Сипаттама
Бұл тұқымдас жәндіктер жалпыланған тұзды дене жоспарына сәйкес келеді, бірақ эпигинаның сыртқы түріне байланысты басқа тұқымдастардан ерекшеленеді. Кефалоторакс қараңғы, бетінде ақшыл түсті әшекейлі орнамалар бар, ал келицералардың алдыңғы бетінде және көздің жиегінде ақ және сары түсті шашақтар бар. Дененің ұзындығы 2 мм-ден 10 мм-ге дейін.
Басқа тұқымдармен арақатынасы
Pelleninae тұқымдасына жатқызылса да, Prószyński, 2008 жылы Pellenini тайпасы тұқымдастықты ресми түрде жатқызудан бас тартады. Хавайка эпигинелері Бианор, Модунда және Хабронатт тұқымдарына ұқсас, бірақ олармен сперматозоидтар мен басқа да ішкі құрылымдардың құрылымы бойынша ерекшеленеді. Хавайканың еркек тұқымдастары көбірек маманданған көрінеді.
Гавайидегі эволюция
Қазіргі Хавайка түрлерінің ата-бабалары Гавай аралдарына соңғы аралдардың көпшілігі қалыптасқаннан кейін (шамамен екі миллион жыл бұрын) және көптеген басқа жәндіктер аралдарды отарлағаннан кейін жеткен болуы мүмкін. Түрлену Гавайидің сәулеленген түрлерінде кездесетін үдемелі ережеге сәйкес келмейді, онда аралдар пайда болған кезде отарланды, бұл жолда жаңа түрлер пайда болды. Бүгінде Хавайиде тұзды суға айналған барлық түрлердің үштен төртеуі Хавайиде орналасқан. Генетикалық талдауды қолдана отырып, төрт тұқым қуалаушылықты ажыратуға болады (Arnedo & Gillespie, 2006). Prószyński, 2008 Arnedo & Gillespie, 2006 жылдағы ұрпақтардың биогеографиясын мағынасыз деп санайды. Пубенс кладының үлгілері еркектерде екі жыныста да келицераларда сары түсті қалпақ, ал еркектерде ұзын палпальді бүйір сүйегі бар. Олардың қабығы қара қоңыр, екі ашық бойлық арқалық жолақтары бар. Олар Мауи, Молокай және Ланаи (бір кезде бір арал болған), Кауаи, Оаху және Үлкен аралда кездеседі. Верекунда клады жыныстық диморфизмді көрсетеді: аталықтардың келицераларында ұзын ақ қылшықтардың қатары бар және қысқа палпальді бүйір сүйегі бар, ал аналықтардың қылшықтары аз, бірақ клипеуста тығыз ақ түк бар. Қара қаптаманың алдыңғы орта бөлігінде кейде ақ түкті қылшық бар, екі ұзындықтағы ақшыл дақтар бар. Олар Молокай мен Мауиде кездеседі, олар жарты миллион жыл бұрын бір арал болған, Кауаи мен Оахуда. "Д" морфотипі - қалың қоңыр түсті, қарынның бойлық пішіні сұр түсті. Бұл клипестің төменгі жиегіне ғана таралған ақ шашақтарды көрсетеді. Ол Ланаиде орналасқан. H. cruciata verecunda кладымен бірдей бет ерекшеліктерін көрсетеді, бірақ оларды шам белгілерімен ажыратуға болады. Аталықтардың тегулумның базальды жартысынан шыққан, пубенс кладтың эмболосына ұқсас, ұсақ, ұзын эмболосы бар, бірақ қысқа палпальды бүйір сүйегі бар. Олардың қара қабығы верекунда кладының қара қабығына ұқсас. H. cruciata тек Үлкен аралда ғана кездеседі. Ол Морфотип D-дің бауырлас таксоны болуы мүмкін. Некер аралы мен Нихоа (Кауаидің солтүстік-батысы) үлгілері төрт анықталған морфотиптерге сәйкес келмеді. Алайда, қазіргі уақытта нашар анықталған түрлерді осы тұқымдарға топтастыру мүмкін емес. Бір аралда екі түрдің кездескен барлық жағдайларында олардың мөлшері бір-бірінен айтарлықтай ерекшеленді. Бұл екі түрдің әртүрлі жемді аңғаратынын және бір-бірімен бәсекелеспейтінін көрсетеді. Алайда, Хавайканың өлшемдік дифференциациясы Гавай аралдарына келгеннен кейін көп ұзамай, кейіннен таралып, одан әрі түрленумен болды. Бұл екі симпатрикалық түрдің үлкені әрқашан бір эволюциялық тұқымға (pubens clade) тиесілі, ал кішігірі екіншісіне тиесілі деген байқаудан көрінеді (Arnedo & Gillespie, 2006).
Specimens from Necker Island and Nihoa (northwest of Kaua'i) did not fit into the four defined morphotypes. However, it is currently not feasible to group the poorly defined species into these lineages. In all cases where two species were found on the same island, they significantly differed in size. This makes it likely that the two species hunt for different prey, and thus do not compete with each other. However, it seems that Havaika size differentiation happened soon after arrival on the Hawaiian islands, with subsequent dispersal and further speciation. This is suggested by the observation that the bigger of two sympatric species always belongs to one evolutionary lineage (pubens clade), while the smaller belongs to the other (Arnedo & Gillespie, 2006).