Кіріспе

Operation Thunderbolt, Израильде Mivtsa Yonatan (מבצע יונתן, сөзбе-сөз "Операция Джонатан"), АҚШ-та Entebbe: Операция Thunderbolt деп те аталады, 1977 жылы жарық көрген Израильдік фильм, режиссер мен сценарийін Менахем Голан жазды және Клаус Кински, Ехорам Гаон және Сибил Даннинг ойнады. Фильм 1976 жылы 4 шілдеде болған террористердің ұшақты ұрлап, Израиль тұтқындарын босату оқиғасына негізделген. Операция (Операция Энтеббе, әскери кодтық атауы: "Операция Thunderbolt") Угандадағы Энтеббе әуежайында белгілі болды. "Жұлдызды дауыл" операциясы ұшақ ұшып кеткеннен кейін, тұтқындардың Израильге оралғанға дейінгі оқиғаларды қамтиды. Фильм "Ең үздік шетел тілі фильмі" номинациясына ұсынылды.

Сюжет

1976 жылы 27 маусымда Вади Хаддадтың бұйрығы бойынша Палестинаны азат ету халықтық майданының оқшау тобына жататын төрт террорист Афинада, Грецияда Air France Airbus A300 139-шы рейсін басып алып, оны ұрлады. Террористердің екеуі - батыс немістер, олардың есімдері Уилфрид Бозе және Халима, ал қалған екеуі - палестиналықтар. Ливияға жанармай құю үшін ұшып келген төрт ұрықшы әуе кемесін тағы да ұшып шығуға мәжбүр етеді. Президент Иди Аминнің рұқсатымен террористер жолаушылар ұшағын және оның тұтқындарын Угандадағы Энтеббе әуежайына қарай бұрады. Ұшып кетушілерге Энтеббеде палестиналық жауынгерлер қосылады. Израильдік жолаушыларды анықтағаннан кейін, еврей емес жолаушылар босатылады, ал бірқатар талаптар қойылады, соның ішінде 40 палестиналық бостандыққа шығару талап етіледі. Израиль үкіметі террористердің талаптарымен келіспей, қиын шешім қабылдауға мәжбүр болады, себебі олардың қарастырған шешімі құпия әскери рейдке әкеледі. Бұл "Жұлдызды найзағай" операциясы үйден 4023 шақырым қашықтықта, яһудилердің діни демалыс күні өтеді. Израиль әскері қазір жеті адамнан тұратын террористермен келіссөздер жүргізуде, рейдке Lockheed C 130 Hercules көліктерінің тобын дайындады. Көлік қараңғыда Энтеббе әуежайына қонды. Бригадир генерал Дэн Шомрон бастаған командалар үлкен қарулы Уганда әскери жасағымен күресуге мәжбүр болды және қорғанысты жеңу үшін айла-шарғы қолданды. Ұшаққа қара түсті "Мерседес" лимузині кірді, оны күзетшілерді президент Аминнің әуежайға кездейсоқ сапары үшін пайдаланған ресми көлік екендігіне алдауға қолданды. Бұл оқиғаға толықтай күмән келтіруге болмайтын, бірақ атыс аяқталып, 7 террористік топ пен 45 Угандалық сарбаз қаза тапты. Қалдықтардың көпшілігі тез арада бос тұрған C 130 ұшағына отырғызылды. Рейд кезінде бір коммандос (босқыштар бөлімінің командирі, болашақ премьер-министр Беньямин Нетаньяхудың інісі) және үш тұтқын қаза тапты. Ұшақта 102 адам тұтқынға алынып, бостандыққа бет алған кезде, Израиль коммандостарының тобы Уганданың әуе күштері МиГ-17 және МиГ-21 ұшақтарын жойып, жазалауды болдырмау үшін қалды. Шабуылдан аман қалғандардың барлығы Найробиге жанармай құю үшін ұшып барып, Шарм-Эль-Шейх арқылы Израильге оралды.

Өндіріс

Голливуд фильмінің алдын ала түсірілуі шабуыл болғаннан кейін көп ұзамай басталды. Жобаның бюджеті үлкен болғандықтан және Стив Маккуинді басты рөлге тартуға тырысқандықтан, жоба құлдырап кетті. Осы кезде режиссер мен продюсер ретінде Менахем Голан, продюсер ретінде Йорам Глобус және сценарий жазушы ретінде Кен Глобус тоқтатылған жобаны қолға алды. "Голондар" / "Глобус" тобы ұсынылған фильмге деректі фильмдей әсер етуді шешті. Басқару мұнарасы мен терминалынан тұратын толық ауқымды ашық жердегі жиынтықты пайдаланып, қайта құрылған Энтеббе әуежайында Уганда әуе күштері МиГ 17 және МиГ 21 ұшақтарының нақты масштабтағы модельдері жинақталды. Фильмде рейдте ұшырылған төрт "Геркулес" көлігінің үшеуі көрінеді. "Жұлдызды дауыл" операциясы Израиль әуе күштері мен Израиль үкіметінің ынтымақтастығымен жүзеге асты. Фильмде белгілі саясатшылар Ицхак Рабин, Шимон Перес және Игал Аллонның түпнұсқалық кадрлары бар, бірақ Переске Йонатан Нетаньяху командасы және Рабинмен сөйлесетін тұтқынның әкесі берген сценалар бар, бірақ оның бет-әлпеті көрінбейді. Угандадағы сыртқы көріністер Израильдің Эйлат қаласына жақын жерде суретке түсірілді. Угандалық сарбаздарды бейнелейтін барлық экстраларды эфиопиялық яһудилер ойнады. Кнессетке қатысты көріністер Иерусалимде, ал Тель-Авив әуежайының көріністері Бен-Гурион халықаралық әуежайында түсірілді. Алғашында барлық кейіпкерлер әр рөл бойынша еврей, француз, неміс, араб немесе ағылшын тілдерінде сөйлейтін "Жұлдызды ұшқын" операциясы екінші рет бір мезгілде халықаралық нарық үшін ағылшын тілінде түсірілді. Globus Group компаниясының рұқсатымен құтқару туралы бірнеше деректі фильмдер оқиғаларды драмаландырумен қатар фильмнен алынған кадрларды пайдаланды.

Музыка

Дуби Зелтцер фильмнің музыкасын жазды. Ехорам Гаон "Ертез жері" әнін Талма Алягон Раздың сөздерімен орындады. Фильмдегідей "Эрец Цви" де танымал әнге айналады. 2014 жылы Гаон мен Раз әннің жаңа нұсқасын жасауға бірлесіп жұмыс жасады, оның жаңа сөздері Рой Клейннің құрметіне енгізілген.

Қабылдау

"Жұлдызды дауыл" операциясы туған жерінде - Израильде жақсы қабылданып, шетелде сәтті жүзеге асты. 1970 жылдары шыққан үш фильмнің (басқалары американдық теледрамалар үшін жасалған) Энтеббедегі Жеңіс және Энтеббедегі шабуыл) ішінде "Жұлдызды мылтық" операциясы ең дәл, дәлдікті талап ететін киім-кешектер, қару-жарақ, ұшақтар мен көлік құралдарын қолдану арқылы шынайы сезімге ие болды.

Үй медиасы

Operation Thunderbolt бірнеше жылдар бойы VHS-ге шығарылса да, Израильдің SISU Home Entertainment видео компаниясы 2003 жылы фильмнің арнайы 25 жылдығына арналған екі дискті DVD жинағын шығарды. Бұл жинақта фильмнің түпнұсқасы көп тілді аудио және ағылшын тіліндегі субтитрлер бар, екінші дискте рейд туралы 60 минуттық деректі фильм, сонымен қатар премьер-министр Бенджамин Нетаньяхудің ағасының операциядағы рөлі туралы хаты бар.

Ықпал

"Операция қасқыр" фильмінің жалғасы ретінде қызмет ететін фильммен бірдей атаумен шыққан Taito's Rail Shooter-дің ұқсас сюжеті бар, ол фильмнің өзіне негізделген.