Кіріспе

Кубадағы муниципалитет

1600 жылға дейінгі

19 – Рим генералы Герман Антиохия маңында қайтыс болады. Ол өзінің түсініксіз ауруының және одан кейін болған өлімінің себебі Сирия губернаторы Гней Калпурний Писоның улағандығы деп сенді, оған ол провинцияны тастап кетуді бұйырған еді. 680 – Кербела шайқасы Хусейн ибн Әлидің шейіт болуын көрсетеді. 732 – Шарль Мартель әскерлері Франциядағы Тур қаласының жанында Омейяд әскерін жеңіске жетеді. 1471 – Швецияның регенті Стен Стур Кәрі шаруалар мен кеншілердің көмегімен Дания королі Кристиан I-нің шабуылын тойтарыс береді. 1492 – Христофор Колумбтың «Санта-Мария» кемесінің экипажы бүлік көтеруге әрекеттенді. 1575 – Гиз герцогы Генрих I басқаратын Рим католик әскерлері протестанттарды жеңіп, Филипп де Морнейді және басқаларын тұтқынға алады. 1580 – 600-дан астам Папа әскері Ирландияға екінші Десмонд көтерілісін қолдау үшін келіп жетті.

1601 1900

1760 жылы голланд отаршылдық билігімен жасалған келісім бойынша Суринамдағы Ндьюка халқы – қашқан құлдардың ұрпақтары – аумақтық автономияға қол жеткізеді. 1780 жылы Кариб теңізінде болған Ұлы дауыл салдарынан 20 000–30 000 адам қаза табады. 1814 жылы 1812 жылғы соғыс: АҚШ Теңіз күштері "Eagle" кемесін Корольдік теңіз күштерінен қорғауға тырысады. 1845 жылы Мэриленд штатының Аннаполис қаласында 50 студентпен Әскери-теңіз мектебі (кейін АҚШ Әскери-теңіз академиясы) ашылады. 1846 жылы ағылшын астрономы Уильям Ласселл Нептун планетасының ең ірі серігі – Тритонды жасайды. 1868 жылы Кубада испан үкіметіне қарсы Он жылдық соғыс басталады.

1901 жылдан қазіргі уақытқа дейін

1903 – Британ әйелдерінің сайлау құқығын қолдауға арналған Әйелдер әлеуметтік және саяси одағы құрылды. 1911 – Бомбаның ерте жарылуынан кейін бір күн өткен соң, Қытай монархиясына қарсы Учан көтерілісі басталды. 1913 – АҚШ президенті Вудро Вильсон Гамбоа бөгетінің жарылуын бастады, бұл Панама каналының ірі құрылысын аяқтады. 1918 – RMS Leinster торпедаланып, UB 123 суға батып, 564 адам қаза тапты, бұл Ирландия теңізіндегі ең ірі апат. 1920 – Каринтияда өткен референдум нәтижесінде Каринтия герцогтігінің басым бөлігі Австрия құрамында қалуы шешілді. 1928 – Чан Кайши Қытай Республикасының төрағасы болды. 1933 – United Airlines Boeing 247 саботаж нәтижесінде қирады, коммерциялық авиация тарихындағы алғашқы расталған жағдай. 1935 – Грекияда мемлекеттік төңкеріс салдарынан Екінші Грек Республикасы жойылды. 1938 – Мюнхен келісіміне сәйкес, Чехословакия Судет аймағынан әскерін шығарды. 1945 – Қытайдың болашағы туралы Коммунистік партия мен Гоминьдан «Қос ондық келісімге» қол қойды. 1954 – Маскат сұлтанының Сыртқы істер министрі Нил Иннес, мұнай іздеушілермен бірге Сұлтанат әскерлеріне Фахудқа ену туралы сигнал жіберді, бұл Джебель Ахдар соғысының басталуын білдірді. 1957 – АҚШ президенті Дуайт Д. Эйзенхауэр Гананың қаржы министрі Комла Агбели Гбедемадан Делавэрдегі мейрамханада көрсетілмеген қызметі үшін кешірім сұрады. 1957 – Уиндскальдағы өрт Ұлыбританиядағы ең ауыр ядролық апатқа әкелді. 1963 – Франция Туниске Бизерте теңіз базасының басқаруын тапсырды. 1963 – Ядролық сынақтарды ішінара тыйым салу шарты күшіне енді. 1964 – Токиода өткен жазғы Олимпиаданың ашылу салтанаты алғаш рет спутниктер арқылы тікелей эфирде көрсетілді. 1967 – Сыртқы ғарыш шарты күшіне енді. 1969 – King Crimson «In the Court of the Crimson King» атты тұңғыш альбомын шығарды. 1970 – Фиджи тәуелсіздік алды. 1970 – Канаданың Қазан дағдарысы Квебек вице-премьері Пьер Лапортты Квебекті азат ету майданының мүшелері ұрлаған кезде күшейді. 1971 – Аэрофлоттың 773 рейсі Мәскеу облысы үстінде бомбадан жарылып, 25 адам қаза тапты. 1973 – АҚШ вице-президенті Спиро Агню федералды табыс салығын төлеуден жалтарғаны үшін отставкаға кетті. 1975 – Папуа-Жаңа Гвинея Біріккен Ұлттар Ұйымына қосылды. 1979 – Финляндияның Эурайоки қаласындағы Олкилуото атом электр стансасы жұмысын бастады. 1980 – 7.1 балдық жер сілкінісі Солтүстік Алжирді шарлады, 2633 адам қаза тауып, 8369 адам жарақат алды. 1980 – Сальвадорда Фарабундо Марти Ұлттық азаттық фронты құрылды. 1985 – АҚШ әскери-теңіз күштері Ахилл Лауро кемесін қашқындардың қылмыскерлерін алып бара жатқан Мысыр ұшағын ұстап алып, Италияға қонуға мәжбүрледі. 1986 – Сальвадорда 5.7 балдық жер сілкінісі болды, нәтижесінде 1500 адам қаза тапты. 1997 – Уругвайда Austral Líneas Aéreas авиакомпаниясының 2553 рейсі апатқа ұшырап, жарылып, 74 адам қаза тапты. 1998 – Конго Демократиялық Республикасының Кинду қаласында көтерілісшілер Lignes Aériennes Congolaises ұшағын атып түсіріп, 41 адамды өлтірді. 2002 – Ирак соғысы: АҚШ Конгресі 2002 жылғы Иракқа қарсы әскери күш қолдану туралы қаулыны бекітті. 2007 – Шейх Музафар Шукор Союз ТМА 11 ғарыш кемесімен ғарышқа шыққан алғашқы малайзиялық азамат болды. 2009 – Армения мен Түркия қарым-қатынастарды жақсарту мақсатында Цюрих протоколына қол қойды. Алайда, екі тараптың ешқайсысы оны ратификацияламады. 2010 – Нидерланд Антиль аралдары ел ретінде таратылды. 2015 – Түркияның астанасы Анкарада болған екі бомбалық шабуылдың салдарынан 109 адам қаза тауып, 500-ден астам адам жарақат алды. 2018 – Майкл дауылы Флорида штатының Панхандл аймағына 5 категориялы апатты дауыл ретінде соқты, АҚШ-та 57 адамды, Флоридада 45 адамды өлтірді және шамамен 25,1 миллиард долларлық зиян келтірді. 2022 – Бен С. Бернанке, Дуглас В. Даймонд және Филип Х. Дибвиг Экономикалық ғылымдар саласындағы Нобель сыйлығымен марапатталды.

1600 жылға дейінгі

19 жылы – Тиберий Гемелл, Друз Юлий Цезарь мен Ливилланың римдік ұлы; император Калигуланың асырап алған ұлы (қ. 38)
786 – Сага, Жапония императоры (қ. 842)
867 – Ли Сиюань, Қытай императоры (қ. 933)
1332 – Наварра королі Карл II (қ. 1387)
1344 – Уолтемнің Мэри, Британия герцогинясы (қ. 1361)
1355 – Чжу Бяо, қытайлық ханзада (қ. 1392)
1421 – Джон Пастон, ағылшын саясаткері (қ. 1466)
1486 – Карл III, Савой герцогі (қ. 1553)
1554 – Арнольд III, Бентейм-Штейнфурт, Лимбург графы және Реда лорды (қ. 1606)
1560 – Якоб Арминий, голланд дінтанушысы (қ. 1609)
1567 – Испания инфантасы Екатерина Мишель (қ. 1597)
1584 – Филипп Герберт, Пембруктың 4-ші графы (қ. 1649)
1599 – Этьен Мулинье, француз композиторы және дирижер (қ. 1676)

1601 1900

1629 – Ричард Таунли, ағылшын математик және астроном (өл. 1707)
1646 – Франсуаза Маргерит де Севинье, француз ақсүйек әйел (өл. 1705)
1656 – Никола де Ларжильер, француз суретшісі және академик (өл. 1746)
1669 – Иоганн Николаус Бах, неміс органшы және композитор (өл. 1753)
1678 – Джон Кэмпбелл, 2-ші Аргайл герцогі, шотландтық генерал және саясаткер, Шотландия Парламентінің Жоғары комиссары (өл. 1743)
1684 – Жан-Антуан Ватто, француз суретшісі (өл. 1721)
1700 – Ламбер Сигисберт Адам, француз мүсіншісі және иллюстратор (өл. 1759)
1731 – Генри Кавендиш, француз-ағылшын химигі, физигі және философы (өл. 1810)
1780 – Джон Аберкромби, шотландтық дәрігер және философ (өл. 1844)
1794 – Уильям Уитинг Бордман, американ судьясы және саясаткер (өл. 1871)
1810 – Альфред Кеннерли, ағылшын-австралиялық саясаткер, Тасманияның 10-шы премьер-министрі (өл. 1897)
1813 – Джузеппе Верди, итальян композиторы және қайырымдылық шараларына қолдау көрсетуші (өл. 1901)
1819 – Генрих Иосиф Доминик Денцингер, неміс теологы және жазушы (өл. 1883)
1825 – Пол Кругер, Оңтүстік Африка сарбазы және саясаткері, Оңтүстік Африка Республикасының 5-ші президенті (өл. 1904)
1828 – Сэмюэл Дж. Рэндалл, американ капитаны, заңгер және саясаткер, АҚШ Өкілдер палатасының 33-ші спикері (өл. 1890)
1830 – Испанияның Изабелла II-сі (өл. 1904)
1834 – Алексис Киви, фин жазушысы және драматургі (өл. 1872)
1837 – Роберт Гульд Шоу, американ полковнигі (өл. 1863)
1842 – Эмили Добсон, австралиялық қайырымдылық шараларына қолдау көрсетуші (өл. 1934)
1858 – Морис Прендергаст, американ суретшісі және академик (өл. 1924)
1861 – Фритьоф Нансен, норвегиялық саяхатшы, ғалым және гуманитарлық қызметкер, Нобель сыйлығының лауреаты (өл. 1930)
1864 – Т. Фрэнк Эпплби, американ бизнесмені және саясаткер (өл. 1924)
1870 – Луиза Мак, австралиялық журналист, жазушы және ақын (өл. 1935)
1872 – Дионисиос Касдаглис, египеттік грек теннисшісі (өл. 1931)
1877 – Уильям Моррис, 1-ші виконт Наффилд, ағылшын бизнесмені және қайырымдылық шараларына қолдау көрсетуші, Morris Motors компаниясын құрған (өл. 1963)
1884 – Николай Клюев, ресей ақыны және жазушысы (өл. 1937)
1884 – Ида Вюст, неміс актрисасы және сценарийшісі (өл. 1958)
1885 – Вальтер Андерсон, белорусь-неміс этнографы және академик (өл. 1962)
1885 – Жан Пейрьер, француз актері (өл. 1965)
1889 – Хан ван Меегерен, голланд суретшісі және жалған өнер жасаушы (өл. 1947)
1895 – Альфред Неуланд, эстондық ауыр атлет (өл. 1966)
1895 – Фридольф Рудин, швед актері (өл. 1935)
1895 – Вольфрам Фрайхерр фон Рихтгофен, неміс фельдмаршалы (өл. 1945)
1898 – Лилли Даше, француз-американдық сәндесуші (өл. 1989)
1900 – Хелен Хейс, американ актрисасы (өл. 1993)

1601 1900

1659 – Абель Тасман, голланд саудагері және зерттеушісі (ту. 1603)
1691 – Исаак де Бенсареда, француз жазушысы және ақыны (ту. 1613)
1708 – Дэвид Грегори, шотланд математигі және астрономы (ту. 1659)
1714 – Пьер Ле Песан, сиер де Бойсгуилбер, француз экономисі және ғалымы (ту. 1646)
1720 – Антуан Койсевокс, француз мүсіншісі (ту. 1640)
1723 – Уильям Каупер, 1-ші граф Каупер, ағылшын заңгері және саясаткер, Ұлыбританияның Лорд-канцлері (ту. 1665)
1725 – Филипп де Риго Вудрейль, француз саясаткері, Жаңа Францияның губернаторы (ту. 1643)
1747 – Джон Поттер, ағылшын архиепископы және ғалымы (ту. 1674)
1759 – Гранвилл Эллиотт, ағылшын генералы (ту. 1713)
1765 – Лайонел Саквилл, 1-ші Дорсет герцогы, ағылшын саясаткері, Ирландияның Лорд-лейтенанты (ту. 1688)
1795 – Франческо Антонио Закария, итальяндық тарихшы және теолог (ту. 1714)
1800 – Габриэль Проссер, американдық бүлікші көшбасшы (ту. 1776)
1806 – Пруссияның князі Людовик Фердинанд (ту. 1772)
1827 – Уго Фосколо, итальяндық жазушы және ақын (ту. 1778)
1837 – Шарль Фурье, француз философы және ғалымы (ту. 1772)
1857 – Джордж Вашингтон Парк Кастис, американдық жазушы және драматург (ту. 1781)
1872 – Уильям Х. Сьюард, американдық заңгер және саясаткер, АҚШ-тың 24-ші Мемлекеттік хатшысы (ту. 1801)
1875 – Алексей Константинович Толстой, орыс жазушысы, ақыны және драматургі (ту. 1817)
1876 – Шарль Джозеф Сент-Клэр Девилл, француз геологы және метеорологы (ту. 1814)
1893 – Лип Пайк, американдық бейсболшы және менеджер (ту. 1845)

1901 жылдан қазіргі уақытқа дейін

1901 – Лоренцо Сноу, американдық діни қайраткер, Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуінің 5-ші президенті (т. 1814)
1913 – Адольф Буш, неміс-американдық сыра өндіруші және кәсіпкер, Anheuser-Busch компаниясын бірлесіп құрған (т. 1839)
1913 – Кацура Таро, жапон генералы және саясаткері, Жапонияның 6-шы премьер-министрі (т. 1848)
1914 – Румынияның Кароль I (т. 1839)
1918 – Генри Добсон, австралиялық саясаткер, Тасманияның 17-ші премьер-министрі (т. 1841)
1922 – Андреас Каркавицас, грек дәрігері және жазушысы (т. 1866)
1923 – Андрес Авелино Касерес, перулік генерал, Перу президенті (т. 1836)
1927 – Август Кицберг, эстондық жазушы және драматург (т. 1855)
1927 – Густав Уайтхед, неміс-американдық ұшқыш және инженер (т. 1874)
1930 – Адольф Энглер, неміс ботанигі және ғалымы (т. 1844)
1935 – Густав Лозо, француз суретшісі (т. 1865)
1940 – Бертон Черчилль, канадалық-американдық актер және әнші (т. 1876)
1942 – Арнольд Маевски, поляк тегіндес фин әскери батыры (ұрыс кезінде қаза тапты) (т. 1892)
1948 – Тед Хорн, американдық жарыс жүргізушісі (т. 1910)
1949 – Чикухей Накадзима, жапондық инженер, кәсіпкер және саясаткер, Nakajima Aircraft Company компаниясын құрған (т. 1884)
1953 – Эрима Харви Норткрофт, Жаңа Зеландия генералы, заңгер және судья (т. 1884)
1957 – Карл Генцкен, неміс дәрігері (т. 1885)
1962 – Станчо Белковский, болгар-поляк сәулетшісі (т. 1891)
1963 – Рой Казали, австралиялық футболшы және жаттықтырушы (т. 1893)
1963 – Эдит Пиаф, француз әншісі, әнші-күйші және актриса (т. 1915)
1964 – Эдди Кантор, американдық әнші-күйші, биші және актер (т. 1892)
1964 – Генрих Нойхаус, украиндық орыс пианині және педагог (т. 1888)
1966 – Шарлотта Купер, ағылшын-шотланд теннисшісі (т. 1870)
1966 – Луиза Тюлиз, француз мұғалімі, Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда қарсылық күресшісі және жазушы (т. 1881)
1970 – Эдуард Даладье, француз капитаны және саясаткері, Францияның 105-ші премьер-министрі (т. 1884)
1971 – Джон Кауте Биглхоул, Жаңа Зеландияның тарихшысы және ғалымы (т. 1901)
1973 – Людвиг фон Мизес, украиндық-американдық экономист және әлеуметтанушы (т. 1881)
1974 – Жозеф Вульф, неміс-поляк тарихшысы (т. 1912)
1976 – Сильвана Арменолич, босниялық әнші және актриса (т. 1939)
1976 – Мирсада Миржана Бажрактаревич, босниялық әнші-күйші (т. 1951)
1977 – Анджело Мускат, мальтиялық ағылшын актері (т. 1930)
1978 – Ральф Мартери, итальяндық-американдық трубашы және оркестр жетекшісі (т. 1914)
1978 – Ральф Меткалф, американдық спринтер және саясаткер (т. 1910)
1979 – Кристофер Эванс, ағылшын психологы, компьютерлік ғалым және жазушы (т. 1931)
1979 – Пол Парай, француз органисті, композиторы және дирижер (т. 1886)
1982 – Жан Эффель, француз суретшісі және журналисі (т. 1908)
1983 – Ральф Ричардсон, ағылшын актері (т. 1902)
1985 – Юл Бриннер, ресейлік актер (т. 1920)
1985 – Орсон Уэллс, американдық актер, режиссер, продюсер және сценарист (т. 1915)
1986 – Глеб Ватагин, украиндық итальяндық физик және ғалым (т. 1899)
1987 – Бехиче Боран, түрік марксистік саясаткері, жазушы және әлеуметтанушы (т. 1910)
1990 – Том Мёртон, американдық пенолог және белсенді (т. 1928)
1990 – Николаос Павлопулос, грек мүсіншісі және ғалым (т. 1909)
1991 – Николаус Хиршл, австриялық күрескер, дискіні лақтырушы және шот-путтер (т. 1906)
1997 – Майкл Дж. С. Девар, үндістанда туған американдық теориялық химик, ол Девар-Чатт-Дункансон моделін әзірледі (т. 1918)
1998 – Кларк Клиффорд, американдық капитан, заңгер және саясаткер, АҚШ-тың 9-шы қорғаныс министрі (т. 1906)
1998 – Марвин Гей С., американдық пастор (т. 1914)
1998 – Томми Квейд, ирландтық фыргер және менеджер (т. 1957)
2000 – Сиримаво Бандаранайке, Шри-Ланка заңгері және саясаткері, Шри-Ланканың 6-шы премьер-министрі (т. 1916)
2001 – Эдди Фуч, американдық боксшы және жаттықтырушы (т. 1911)
2001 – Василий Мишин, ресейлік инженер (т. 1917)
2003 – Эйла Хилтунен, фин мүсіншісі (т. 1922)
2003 – Юджин Истомин, американдық пианист (т. 1925)
2004 – Кен Каминити, американдық бейсболшы (т. 1963)
2004 – Кристофер Рив, американдық актер, продюсер және белсенді (т. 1952)
2004 – Артур Х. Робинсон, американдық географ және картограф (т. 1915)
2004 – Морис Шадболт, Жаңа Зеландияның жазушысы және драматургы (т. 1932)
2005 – Уэйн К. Бут, американдық педагог және сыншы (т. 1921)
2005 – Милтон Оботе, Уганданың саясаткері, Уганданың 2-ші президенті (т. 1925)
2006 – Майкл Джон Роджерс, ағылшын орнитологы және ғалым (т. 1932)
2006 – Ян Скотт, канадалық заңгер және саясаткер (т. 1934)
2008 – Кадзюёси Миура, жапондық бизнесмен (т. 1947)
2009 – Стивен Гетли, ирланд әнші-күйші, биші және актер (т. 1976)
2010 – Соломон Берк, американдық әнші-күйші және уағыздаушы (т. 1940)
2010 – Джоан Сазерленд, австралиялық швейцариялық сопрано және актриса (т. 1926)
2011 – Джагжит Сингх, үнді әншісі (т. 1941)
2012 – Сэм Гиббонс, американдық капитан және саясаткер (т. 1920)
2012 – Алекс Каррас, американдық футболшы, күрескер және актер (т. 1935)
2012 – Пётр Ленартович, поляк философы және педагог (т. 1934)
2012 – Базил Л. Пламли, американдық сержант (т. 1920)
2012 – Марк Постер, американдық философ және педагог (т. 1941)
2012 – Кьяв Зав, Бирма командирі және саясаткері (т. 1919)
2013 – Скотт Карпентер, американдық командирі, ұшқышы және астронавты (т. 1925)
2013 – Джей Конрад Левинсон, американдық автор және педагог (т. 1933)
2013 – Сохей Мияшита, жапон саясаткері, Жапонияның қорғаныс министрі (т. 1927)
2013 – Кал Смит, американдық әнші және гитарист (т. 1932)
2014 – Олав Дейл, норвегиялық саксофонист және композитор (т. 1958)
2014 – Дамиана Эухенио, филиппин жазушысы және ғалымы (т. 1921)
2014 – Валерий Карпов, ресейлік мұз хоккейшісі (т. 1971)
2014 – Лари Кетнер, американдық футбол және баскетбол ойыншысы (т. 1977)
2014 – Павел Ландовский, чех актері, режиссер және драматург (т. 1936)
2014 – Эд Ниммерфолл, австриялық-австралиялық журналист, тарихшы және жазушы (т. 1947)
2015 – Диепрейе Аламиесейга, нигериялық саясаткер, Байелса штатының губернаторы (т. 1952)
2015 – Хилла Бехер, неміс фотографы және педагог (т. 1934)
2015 – Манорама, үнді (тамил) актрисасы (т. 1937)
2015 – Стив Макей, американдық саксофонист және композитор (т. 1949)
2015 – Сибил Стокдейл, американдық белсенді, Ұлттық отбасылар лигасының құрылтайшысы (т. 1924)
2016 – Донн Фендлер, американдық автор және спикер (т. 1926)
2021 – Абдул Кадир Хан, пакистандық ядролық физик және металлургия ғалымы (т. 1936)
2022 – Мулаям Сингх Ядав, үнді саясаткері, Уттар-Прадеш штатының 15-ші бас министрі (т. 1939)