Тарихтан бір күннің оқиғалары

1600 жылға дейінгі

829 – Теофил әкесі Михаил II-нің орнына Византия императоры болады. 939 – Андернах шайқасы: Отон I, Киелі Рим императоры, Франконияның Эберхарды және басқа франк герцогтарының одағымен болған, өзінің үстемдігіне қарсы көтерілісті жаншып жіберді. 1470 – Уорвик графының бүліктері Англия королі Эдуард IV-ті Нидерландыға қашуға мәжбүр етіп, Генрих VI-ны таққа қайта орнатты. 1552 – Ресей-Казан соғыстары: Ресей әскерлері Қазан қаласына кірді.

1601 1900

1780 – Америка революциялық соғысы: Британдық армия офицері Джон Андре Континенттік армия тарапынан тыңшы ретінде дарға асылады. 1789 – АҚШ-тың Құқықтар туралы білдесінімі штаттарға бекітуге жіберіледі. 1835 – Техас революциясы: Мексика әскерлері Гонзалес халқын қарусыздандыруға тырысады, бірақ жедел құрылған жасақтың күшті қарсылығына тап болады. 1864 – Американдық Азамат соғысы: Конфедерация әскерлері Вирджиния штатындағы Солтвиллдегі Одақ әскерінің шабуылын жеңіске жетеді. Одан кейін жараланған Одақ әскерінің тұтқындарына қараусыздық жасалады. 1870 – Папалық штаттардың азаматтары плебисцит арқылы Италия Корольдігіне қосылуға келіседі.

1901 жылдан қазіргі уақытқа дейін

1920 – Украинаның тәуелсіздік соғысы: Михаил Фрунзе Қызыл Армияға Украинаның Революциялық көтерілісші армиясымен жауыздықты дереу тоқтатуға бұйрық берді. 1928 – «Опус Деи» деп белгілі «Қасиетті Крест және Құдайдың ісі прелатурасы» құрылды. 1937 – Рафаэль Трухильо Доминикан Республикасының шекара аймағында тұратын гаитиліктерді өлтіруге бұйрық берді. 1942 – Екінші дүниежүзілік соғыс: Оушен-лайнер кезінде соқтығысып, «Кюракоа» кемесімен бірге 300-ден астам экипаж мүшесі қаза тапты. 1944 – Екінші дүниежүзілік соғыс: Неміс әскерлері Варшава көтерілісін аяқтады. 1958 – Гвинея Франциядан тәуелсіздігін жариялады. 1970 – Вичита мемлекеттік университетінің футбол командасын, әкімшілерін және жақтаушыларын тасымалдайтын ұшақ Колорадо штатында апатқа ұшырап, 31 адам қаза тапты. 1971 – Оңтүстік Вьетнам президенті Нгуен Ван Тхьёу бір адамдық сайлауда қайта сайланды. 1971 – «Британ Еуропалық әуе компаниясының» 706 рейсі Бельгияның Аарсел қаласының жанында апатқа ұшырап, 63 адам қаза тапты. 1980 – Майкл Майерс Азамат соғысынан бері Конгресс палатасының екі палатасының бірінен де шығарылған алғашқы мүше болды. 1990 – Xiamen Airlines 8301 рейсі қақпадан ұрланып, Гуанчжоуға қонды, онда ол жердегі екі басқа әуе кемесіне соқтығысып, 132 адам қаза тапты. 1992 – Бразилияның Сан-Паулу қаласында әскери полиция түрмедегі тәртіпсіздік кезінде Карандиру түрмесіне шабуыл жасады. Нәтижесінде 111 тұтқын қаза тапты. 1996 – Aeroperú 603 рейсі Перу маңында мұхитқа құлап, борттағы 70 адамның барлығы қаза тапты. 1996 – Ақпараттық еркіндік туралы заңға түзетулерді АҚШ президенті Билл Клинтон бекітті. 2002 – Вашингтонда Белтвейде снайперлік шабуылдар басталды, ол үш аптаға созылып, 10 адамның өмірін қиды. 2004 – Алғашқы parkrun, сол кезде Буши Парк Тайм Триал деп аталған, Ұлыбританияның Лондон қаласындағы Буши Паркте өтті. 2006 – Пенсильвания штатында (АҚШ) мектепте атыс болып, бес амиш қызы қаза тапты. 2007 – Оңтүстік Корея президенті Ро Му Хён Солтүстік Кореяға барып, Солтүстік Корея жетекшісі Ким Чен Ылмен Кореяаралық саммитте кездесті. 2016 – Эфиопияның Оромия аймағындағы фестиваль кезінде наразылық акциялары болып, ондаған адам қаза тапты. 2018 – The Washington Post журналисі Джамал Хашогги Түркияның Стамбул қаласындағы Сауд Арабиясының консулдығында өлтірілді. 2019 – Жеке меншік Боинг B-17 Flying Fortress тірі тарих көрмесі рейсін жүргізген кезде Коннектикут штатындағы Виндзор Локстан ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай апатқа ұшырап, жеті адам қаза тапты.

1920 – Ukrainian War of Independence: Mikhail Frunze orders the Red Army to immediately cease hostilities with the Revolutionary Insurgent Army of Ukraine. 1928 – The "Prelature of the Holy Cross and the Work of God", commonly known as Opus Dei, is founded. 1937 – Rafael Trujillo orders the execution of Haitians living in the border region of the Dominican Republic. 1942 – World War II: Ocean Liner accidentally rams and sinks , killing over 300 crewmen aboard Curacoa. 1944 – World War II: German troops end the Warsaw Uprising. 1958 – Guinea declares its independence from France. 1970 – An aircraft carrying the Wichita State University football team, administrators, and supporters crashes in Colorado, killing 31 people. 1971 – South Vietnamese President Nguyen Van Thieu is re elected in a one man election. 1971 – British European Airways Flight 706 crashes near Aarsele, Belgium, killing 63. 1980 – Michael Myers becomes the first member of either chamber of Congress to be expelled since the Civil War. 1990 – Xiamen Airlines Flight 8301 is hijacked and lands at Guangzhou, where it crashes into two other airliners on the ground, killing 132. 1992 – Military police storm the Carandiru Penitentiary in São Paulo, Brazil during a prison riot. The resulting massacre leaves 111 prisoners dead. 1996 – Aeroperú Flight 603 crashes into the ocean near Peru, killing all 70 people on board. 1996 – The Electronic Freedom of Information Act Amendments are signed by U. S. President Bill Clinton. 2002 – The Beltway sniper attacks begin in Washington, D. C., extending over three weeks and killing 10 people. 2004 – The first parkrun, then known as the Bushy Park Time Trial, takes place in Bushy Park, London, UK. 2006 – Five Amish girls are murdered in a shooting at a school in Pennsylvania, United States. 2007 – President Roh Moo hyun of South Korea goes to North Korea for an Inter Korean summit with North Korean leader Kim Jong il. 2016 – Ethiopian protests break out during a festival in the Oromia region, killing dozens of people. 2018 – The Washington Post journalist Jamal Khashoggi is assassinated in the Saudi consulate in Istanbul, Turkey. 2019 – A privately owned Boeing B 17 Flying Fortress conducting a living history exhibition flight crashes shortly after takeoff from Windsor Locks, Connecticut, killing seven.

1600 жылға дейінгі

1452 – Англияның Ричард III (өл. 1485)
1470 – Португалия королевасы, Кастилияның Изабелла I және Арагонның Фердинанд II-нің қызы Изабелла (өл. 1498)
1527 – Уильям Дрюри, ағылшын саясаткері (өл. 1579)
1538 – Карл Борромео, итальяндық кардинал және әулие (өл. 1584)

1601 1900

1718 – Элизабет Монтегю, ағылшын жазушысы және сыншысы (қ. 1800)
1768 – Уильям Бересфорд, 1-ші виконт Бересфорд, ағылшын генералы және саясаткері (қ. 1854)
1798 – Чарльз Альберт, Сардиния королі (1831–49) (қ. 1849)
1800 – Нат Тернер, американдық құл және көтеріліс көшбасшысы (қ. 1831)
1815 – Джеймс Агню, ирланд-австралиялық саясаткер, Тасмания премьер-министрі (қ. 1901)
1821 – Александр П. Стюарт, американдық генерал (қ. 1908)
1828 – Шарль Флоке, француз заңгері және саясаткері, Франция премьер-министрі (қ. 1896)
1832 – Эдвард Бернетт Тайлор, ағылшын антропологы (қ. 1917)
1847 – Пауль фон Гинденбург, неміс фельдмаршалы және саясаткері, Германияның 2-ші президенті (қ. 1934)
1851 – Фердинанд Фош, француз фельдмаршалы (қ. 1929)
1852 – Уильям Рамзай, шотланд химигі және ғалымы, Нобель сыйлығының лауреаты (қ. 1916)
1854 – Патрик Геддес, шотланд биологы, социологы, географияшы және қайырымдылық ісінің қайраткері (қ. 1932)
1866 – Свами Абхедананда, үнді мистигі және философы (қ. 1939)
1869 – Махатма Ганди, үнді тәуелсіздік күрескері, белсендісі және философы (қ. 1948)
1871 – Корделл Халл, американдық саясаткер, АҚШ Мемлекеттік хаттарының хатшысы, Нобель сыйлығының лауреаты (қ. 1955)
1873 – Стивен Уорфилд Гамбрилл, американдық заңгер және саясаткер (қ. 1924)
1873 – Пелхэм Уорнер, ағылшын крикетші және менеджер (қ. 1963)
1875 – Патти Раффнер Джейкобс, американдық сайлау құқығы үшін күрескен (қ. 1935)
1879 – Уоллес Стивенс, американдық ақын (қ. 1955)
1882 – Борис Шапошников, орыс полковнигі (қ. 1945)
1883 – Карл фон Терзаги, австриялық геолог және инженер (қ. 1963)
1890 – Гручо Маркс, американдық комедия актері (қ. 1977)
1895 – Рут Ченеи Стритер, американдық полковник (қ. 1990)
1900 – Лила Рой Наг, үнді тәуелсіздік күрескері, әлеуметтік реформатор және саясаткер (қ. 1970)

1601 1900

1626 – Диего Сармиенто де Акунья, Гондомардың 1-ші графы, испан академигі және дипломаты (т. 1567)
1629 – Антонио Цифра, итальян композиторы (т. 1584)
1629 – Пьер де Беруль, француз кардиналы және теолог (т. 1575)
1674 – Нассаулық Георг Фредерик Зиген, Голландия армиясының офицері (т. 1606)
1678 – Ву Сангуй, Цинь Қытай генералы (т. 1612)
1708 – Анн Жюль де Ноаль, француз генералы (т. 1650)
1709 – Иван Мазепа, украиндық дипломат (т. 1639)
1724 – Франсуа Тимолеон де Шоизи, француз тарихшысы және жазушысы (т. 1644)
1746 – Джозиа Бурчет, ағылшын адмиралы және саясаткері (т. 1666)
1764 – Уильям Кавендиш, 4-ші Девоншир герцогы, ағылшын саясаткері, Ұлыбританияның премьер-министрі (т. 1720)
1780 – Джон Андре, ағылшын солдаты (т. 1750)
1786 – Август Кеппель, 1-ші виконт Кеппель, ағылшын адмиралы және саясаткер (т. 1725)
1803 – Самуэль Адамс, американдық саясаткер, Массачусетс губернаторы (т. 1722)
1804 – Никола Жозеф Кугно, француз инженері (т. 1725)
1850 – Сара Биффен, ағылшын суретшісі (т. 1784)
1853 – Франсуа Араго, француз математигі, физик, астроном және саясаткер (т. 1786)

1901 жылдан қазіргі уақытқа дейін

1920 – Макс Брух, неміс композиторы және дирижеры (ту. 1838)
1927 – Сванте Арреньюс, швед физигі және химигі, Нобель сыйлығының лауреаты (ту. 1859)
1938 – Александру Авереску, румын әскери жетекшісі және саясаткер, Румынияның 24-ші премьер-министрі (ту. 1859)
1943 – Джон Эванс, ағылшын австралиялық саясаткер, Тасманияның 21-ші премьер-министрі (ту. 1855)
1953 – Джон Марин, американдық суретші (ту. 1870)
1955 – Уильям Р. Ортвейн, американдық жүзуші және су полосы ойыншысы (ту. 1881)
1968 – Марсель Дюшан, француз суретшісі және мүсіншісі (ту. 1887)
1971 – Джесси Армс Ботке, американдық суретші (ту. 1883)
1973 – Пол Хартман, американдық актер және биші (ту. 1904)
1973 – Пааво Нурми, фин жүгірушісі (ту. 1897)
1974 – Василий Шукшин, ресейлік актер, режиссер және сценарист (ту. 1929)
1975 – К. Камарадж, үнді заңгері және саясаткер (ту. 1903)
1981 – Гарри Голден, американдық журналист және жазушы (ту. 1902)
1981 – Хейзел Скотт, Тринидадтық американдық белсенді, актриса және музыкант (ту. 1920)
1985 – Рок Хадсон, американдық актер (ту. 1925)
1987 – Мадлен Кэрролл, ағылшын актрисасы (ту. 1906)
1987 – Питер Медавар, британдық-бразилиялық биолог және зоолог, Нобель сыйлығының лауреаты (ту. 1915)
1988 – Алек Иссигонис, ағылшын автомобиль дизайнері, Mini құрастырушысы (ту. 1906)
1988 – IX Хаменгкубувоно, Индонезияның вице-президенті (ту. 1912)
1991 – Хазен Аргу, канадалық саясаткер (ту. 1921)
1991 – Константинопольдің Димитрия I (ту. 1914)
1996 – Роберт Бурасса, канадалық заңгер және саясаткер, Квебек премьер-министрі (ту. 1933)
1996 – Андрей Луканов, болгар саясаткері, Болгарияның 40-шы премьер-министрі (ту. 1938)
1998 – Джин Автори, американдық актер, әнші және гитарист (ту. 1907)
1999 – Хайнц Г. Консалик, неміс журналисі және жазушысы (ту. 1921)
2000 – Дэвид Тонкин, австралиялық саясаткер, Оңтүстік Австралияның премьер-министрі (ту. 1929)
2001 – Франц Библь, неміс композиторы және ғалым (ту. 1906)
2002 – Хайнц фон Фёрстер, австриялық-американдық физик және философ (ту. 1911)
2003 – Джон Томас Данлоп, американдық ғалым және саясаткер, АҚШ Еңбек министрі (ту. 1914)
2005 – Нипсей Рассел, американдық комедия актері (ту. 1918)
2005 – Август Уилсон, американдық жазушы және драматург (ту. 1945)
2006 – Хелен Ченовет Хейг, американдық саясаткер (ту. 1938)
2006 – Пол Халмос, венгр-американдық математик (ту. 1916)
2007 – Текс Каултер, американдық футболшы (ту. 1924)
2007 – Джордж Гриззард, американдық актер (ту. 1928)
2007 – Дэн Китинг, Ирландиялық республикалық армияның еріктісі (ту. 1902)
2010 – Ква Гек Чоо, Сингапурлық заңгер және ғалым (ту. 1920)
2012 – Нгуен Чи Тхиен, вьетнамдық-американдық ақын және белсенді (ту. 1939)
2012 – Чарльз Роуч, Тринидадтық канадалық заңгер және белсенді (ту. 1933)
2012 – J. Philippe Rushton, ағылшын-канад психологы, теоретик, ғалым (ту. 1943)
2013 – Абрахам Немет, американдық математик және ғалым (ту. 1918)
2014 – Роберт Флауэр, австралиялық футболшы (ту. 1955)
2015 – Брайан Фриль, ирланд жазушысы, драматург және режиссер (ту. 1929)
2015 – Coleridge Goode, ямайкалық ағылшын бас-гитарисі және композиторы (ту. 1914)
2015 – Джонни Патон, шотландтық футболшы және жаттықтырушы (ту. 1923)
2016 – Невилл Марринер, британдық дирижер (ту. 1924)
2017 – Том Петти, американдық музыкант (ту. 1950)
2018 – Джамал Хашогги, сауд журналисі (ту. 1958)
2020 – Энн Мари Хатчинсон, британдық заңгер (ту. 1957)
2022 – Sacheen Littlefeather, американдық актриса, модель және америкалық туындылардың азаматтық құқықтары үшін белсенді (ту. 1946)
2023 – Фрэнсис Ли, ағылшын футболшысы (ту. 1944)

1920 – Max Bruch, German composer and conductor (b. 1838)
1927 – Svante Arrhenius, Swedish physicist and chemist, Nobel Prize laureate (b. 1859)
1938 – Alexandru Averescu, Romanian military leader and politician, 24th Prime Minister of Romania (b. 1859)
1943 – John Evans, English Australian politician, 21st Premier of Tasmania (b. 1855)
1953 – John Marin, American painter (b. 1870)
1955 – William R. Orthwein, American swimmer and water polo player (b. 1881)
1968 – Marcel Duchamp, French painter and sculptor (b. 1887)
1971 – Jessie Arms Botke, American painter (b. 1883)
1973 – Paul Hartman, American actor and dancer (b. 1904)
1973 – Paavo Nurmi, Finnish runner (b. 1897)
1974 – Vasily Shukshin, Russian actor, director, and screenwriter (b. 1929)
1975 – K. Kamaraj, Indian lawyer and politician (b. 1903)
1981 – Harry Golden, American journalist and author (b. 1902)
1981 – Hazel Scott, Trinidadian American activist, actress, and musician (b. 1920)
1985 – Rock Hudson, American actor (b. 1925)
1987 – Madeleine Carroll, English actress (b. 1906)
1987 – Peter Medawar, Brazilian English biologist and zoologist, Nobel Prize laureate (b. 1915)
1988 – Alec Issigonis, English car designer, designed the Mini (b. 1906)
1988 – Hamengkubuwono IX, Indonesian politician, Vice President of Indonesia (b. 1912)
1991 – Hazen Argue, Canadian politician (b. 1921)
1991 – Demetrios I of Constantinople (b. 1914)
1996 – Robert Bourassa, Canadian lawyer and politician, Premier of Quebec (b. 1933)
1996 – Andrey Lukanov, Bulgarian politician, 40th Prime Minister of Bulgaria (b. 1938)
1998 – Gene Autry, American actor, singer, and guitarist (b. 1907)
1999 – Heinz G. Konsalik, German journalist and author (b. 1921)
2000 – David Tonkin, Australian politician, Premier of South Australia (b. 1929)
2001 – Franz Biebl, German composer and academic (b. 1906)
2002 – Heinz von Foerster, Austrian American physicist and philosopher (b. 1911)
2003 – John Thomas Dunlop, American scholar and politician, United States Secretary of Labor (b. 1914)
2005 – Nipsey Russell, American comedian and actor (b. 1918)
2005 – August Wilson, American author and playwright (b. 1945)
2006 – Helen Chenoweth Hage, American politician (b. 1938)
2006 – Paul Halmos, Hungarian American mathematician (b. 1916)
2007 – Tex Coulter, American football player (b. 1924)
2007 – George Grizzard, American actor (b. 1928)
2007 – Dan Keating, Irish Republican Army volunteer (b. 1902)
2010 – Kwa Geok Choo, Singaporean lawyer and scholar (b. 1920)
2012 – Nguyễn Chí Thiện, Vietnamese American poet and activist (b. 1939)
2012 – Charles Roach, Trinidadian Canadian lawyer and activist (b. 1933)
2012 – J. Philippe Rushton, English Canadian psychologist, theorist, academic (b. 1943)
2013 – Abraham Nemeth, American mathematician and academic (b. 1918)
2014 – Robert Flower, Australian footballer (b. 1955)
2015 – Brian Friel, Irish author, playwright, and director (b. 1929)
2015 – Coleridge Goode, Jamaican English bassist and composer (b. 1914)
2015 – Johnny Paton, Scottish footballer and coach (b. 1923)
2016 – Neville Marriner, British conductor (b. 1924)
2017 – Tom Petty, American musician (b. 1950)
2018 – Jamal Khashoggi, Saudi journalist (b. 1958)
2020 – Anne Marie Hutchinson, British lawyer (b. 1957)
2022 – Sacheen Littlefeather, American actress, model and activist for Native American civil rights (b. 1946)
2023 – Francis Lee, English football player (b. 1944)