Кіріспе

Саскачевандағы қала, Канада.

Вейбурн – Саскачевандағы онға жуық ең ірі қала. Қаланың халқы 11 019 адамды құрайды. Қала провинциялық астана Регинаның оңтүстік-шығысында, Сорис өзенінің жанында және АҚШ-тың Солтүстік Дакота штатымен шекарасынан солтүстікке қарай орналасқан. Атауының шығу тегі шотланд тіліндегі "wee burn" деген сөздің өзгеруімен байланысты, ол кішкентай арнаны білдіреді. Қаланың төңірегін Вейбурн ауылдық округі №67 қоршап тұр.

Тарих

Канадалық Тынық мұхиты темір жолы (CPR) 1892 жылы Манитоба штатының Брэндон қаласынан және 1893 жылы АҚШ шекарасындағы Солтүстік Порталдан Су желісі арқылы Уэйберннің болашақ орнына жетті. 1895 жылы пошта бөлімі, ал 1899 жылы жер бөлімі ашылды, себебі жақын арада жерге талас басталатын болды. 1899 жылы Нокс пресвитериан шіркеуі құрылды, ал ғимараты 1906 жылы биік қабырғалы шатыры мен аркаларымен салынды. Бұл Уэйберн аймағындағы сенім мен оң көзқарасқа куәлік еді. Уэйберн 1900 жылы ауыл, 1903 жылы қалаша, ал 1913 жылы қала мәртебесін алды. 1910 жылдан 1931 жылға дейін Уэйберн қауіпсіздік банкінің бас кеңсесі осы қалада орналасқан еді. Содан бері Уэйберн Саскачеван штатындағы маңызды темір жол қаласына айналды – Соурис, Аркола, Уэйбурн, Регина CPR тармағының Паскуа бөлімі; CPR / Soo Line-ның Портал бөлімі; Моуз-Жо, Уэйбурн, Шонавон, Летбридж CPR бөлімі; Канада Ұлттық темір жолының (CNR) Брэндон, Марфилд, Карлайл, Лэмпман, Радвилл, Виллоу Банч бөлімдері; және Регина, Уэйбурн, Радвилл, Эстеван, Нортгейт CNR бөлімдерінің барлығы Уэйбурн арқылы өтеді. Бұрын Уэйбурн Соурис аңғары психикалық денсаулық сақтау ауруханасының орны болған, ол 2006 жылы денсаулық сақтау мекемесі ретінде жабылып, сатылып, 2009 жылы бұзылды. Аурухана 1921 жылы ашылған кезде Британ Доминионындағы ең үлкен ғимарат болып есептелді және психикалық мүгеделіктері бар адамдарға тәжірибелік емдеудің алдыңғы қатарында болды. Бұл мекеме емдеу бағдарламаларын жасау саласында жетекші болып танымал еді. Өркендеген кезінде ауруханада шамамен 2500 науқасқа көмек көрсетілді. Бұл мекеменің тарихы «Уэйбурн: Жындылықтың археологиясы» атты деректі фильмде көрсетілген.

Демография

Статистика Канадасы жүргізген 2021 жылғы халық санағында Вейбурнның халқы 11019 адамды құрады, олардың 4655-і 5142 жеке тұрғын үйдің ішінде тұрды, бұл 2016 жылғы 10870 халқынан өзгеше. Жер ауданы - 154,5 км², 2021 жылы халық тығыздығы 78,5 адам/км² болды.

Ұлты

Вейбурн қаласындағы панэтностық топтар (2001–2021)
Панэтностық топ20212016201120062001
Халық (Жұмыспен қамтылғандар саны) % (Пайыздық үлес)
Халық (Жұмыспен қамтылғандар саны) % (Пайыздық үлес)
Халық (Жұмыспен қамтылғандар саны) % (Пайыздық үлес)
Халық (Жұмыспен қамтылғандар саны) % (Пайыздық үлес)
Халық (Жұмыспен қамтылғандар саны) % (Пайыздық үлес)

Еуропалық 8 735 82,44 9 185 86,98 9 355 92,12 8 635 94,99 8 770 95,74
Оңтүстік-Шығыс Азиялық 620 5,85 420 3,98 225 2,22 25 0,28 35 0,38
Түпкі қазақтар 425 4,01 375 3,55 310 3,05 285 3,14 235 2,57
Оңтүстік Азиялық 425 4,01 305 2,89 115 1,13 0 0,00 10 0,11
Африкалық 180 1,70 135 1,28 45 0,44 80 0,88 25 0,27
Шығыс Азиялық 110 1,04 40 0,38 60 0,59 65 0,72 55 0,60
Жақын Шығыс 35 0,33 45 0,43 0 0,00 10 0,11 0 0,00
Латын Америкалық 30 0,28 25 0,24 0 0,00 0 0,00 30 0,33
Басқа/аралас нәсілді 25 0,24 40 0,38 15 0,15 0 0,00 15 0,16

Барлық жауаптар 10 595 96,15 10 560 97,15 10 155 96,86 9 090 96,36 9 160 96,08
Жалпы халық саны 11 019 100,00 10 870 100,00 10 484 100,00 9 433 100,00 9 534 100,00

География және климат

Вейбурн Сорис өзенінің жоғарғы дельтасының жанында орналасқан. Сорис өзені оңтүстік-шығысқа қарай Солтүстік Дакота арқылы ағып, Манитобадағы Ассинибойн өзенімен қосылады. 1800 жылдары бұл аймақ Үлкен сары шөп батпағының бір бөлігі ретінде танымал болған. Көлемді су тасқынына қарсы бағдарламалар Сорис өзені бойында суқоймалар, саябақтар және су құстарына арналған орталықтар құруға мүмкіндік берді. 1988 және 1995 жылдар аралығында Сорис өзенінің көктемгі су тасқынының алдын алу мақсатында Рафферти-Аламида жобасы салынды.

Климат

Вейбурнның Оңтүстік Саскачеванға тән ылғалды континенттік климаты бар (Köppen Dfb).

Экономика

Вейберн – Канададағы ең ірі құрлықтағы астық жинақталатын орталық. Жыл сайын Вейберн терминалы арқылы жарты миллион тоннадан астам астық өтеді. Экономиканың тағы бір маңызды бөлігі – мұнай және газды іздеу-барлау.

Мәдениет

Су желісі тарихи мұражайы (шамамен 1910 жылы) – Саскачеван провинциясының «Мұралық мүліктер туралы» заңына сәйкес, муниципалдық мұралық мүлік. Вейбурн қаласында сондай-ақ әлемдегі алғашқы керлинг мұражайы – Тернер керлинг мұражайы орналасқан.

Орта білімнен кейінгі

Оңтүстік-шығыс колледжі техникалық, кәсіби және дипломдық емес бағдарламаларды, сондай-ақ Регина университеті мен Саскачеван университетінен қашықтықтан оқыту мүмкіндіктерін ұсынады.

Басқа

Вейбурн қалалық кітапханасы Оңтүстік-Шығыс аймақтық кітапханалар жүйесінің бөлімшесі болып табылады.

Көлік

Вейберн 13, 35 және 39 тас жолдарының тоғысқан жерінде орналасқан. Вейберн әуежайы қаланың солтүстік-шығысында.

Коммуналдық қызметтер

Электр энергиясын SaskPower, ал табиғи газды SaskEnergy қамтамасыз етеді. Қала өз су тазарту қондырғысын және қоқыс тастау жүйесін күтеді. Қаланың суы Nickle көлінен алынады. Телефон және интернет қызметтерін SaskTel және Access Communications ұсынады.

Денсаулық сақтау

Вейбурн жалпы ауруханасы СанКонтри денсаулық сақтау аймағы басқарады.

Қоғамдық қауіпсіздік

Вейбурн полиция қызметі және жергілікті RCMP бөлімі қаланың құқық тәртібін сақтауды қамтамасыз етеді. Өрттен қорғау қызметтерін Вейбурн өрт сөндіру департаменті жүзеге асырады.

Спорт және демалыс

Вейбурн – Саскачеван жастар хоккей лигасының (SJHL) «Вейбурн қызыл қанаттары» және Канаданың далалық провинцияларындағы студенттік жазғы бейсбол лигасы – Батыс Канада бейсбол лигасының «Вейбурн боберлері» клубының туған жері. Сонымен қатар, Вейбурнда Саскачеванның ең ірі әуесқой күрес клубы бар.

Жергілікті БАҚ

Golden West Broadcasting Уэйберн және оның айналасындағы аймаққа қызмет ететін үш радиостанцияны басқарады; толық қызмет көрсететін классикалық хиттер станциясы CFSL 1190 AM, жылу әдемі әуендер станциясы CKRC FM 103.5 және кантри музыка станциясы CHWY FM 106.7. Барлық үш станция және кластердің жаңалықтар сайты Discover Weyburn, Уэйберн қаласының орталығындағы 305 Souris Avenue мекенжайындағы студияларда орналасқан. Glacier Media Group Уэйберн және аймақ үшін үш газет жарыққа шығарады: Weyburn Review, Weyburn and Area Booster және Weyburn This Week.