Кіріспе
Америкалық экологиялық ғалым, педагог және жазушы Донелла Хагер "Дана" Медоус (13 наурыз 1941 жыл - 20 ақпан 2001 жыл) – американдық экологиялық ғалым, оқытушы және жазушы. Ол "Өсудің шектері" және "Жүйелерде ойлау: Кіріспе" кітаптарының бас авторы ретінде ең жақсы танымал.
Donella Hager "Dana" Meadows (March 13, 1941 – February 20, 2001) was an American environmental scientist, educator, and writer. She is best known as lead author of the books The Limits to Growth and Thinking In Systems: A Primer.
Ерте өмір және білім
Иллинойс штатының Эльгин қаласында туған Медоуз ғылым саласында білім алып, 1963 жылы Карлтон колледжінен химия бакалавры, ал 1968 жылы Гарвард университетінен биофизика докторы ғылыми дәрежесін алды. Англиядан Шри-Ланкаға және кері сапардан кейін, ол Массачусетс технология институтында зерттеуші қызметкер болып жұмыс істеді, жүйелік динамиканы және компьютерлер үшін магниттік деректерді сақтау принципін ойлап тапқан Джей Форрестер құрған бөлімнің құрамында болды.
Мансап
Медоуз 1972 жылдан бастап 29 жыл бойы Дартмут колледжінде оқытумен айналысты. Ол 1991 жылы Conservation және Environment саласындағы Pew стипендиаты, ал 1994 жылы MacArthur стипендиаты ретінде құрметке ие болды. Оның еңбегі жүздеген академиялық зерттеулерге, үкіметтік саясатқа және халықаралық келісімдерге үлкен әсер еткені мойндалды. Ол Рим клубының АҚШ бөлімшесінің көп жылдық мүшесі болды, және оның құрметіне Рим клубының АҚШ бөлімшесі Донелла Медоуз атындағы Тұрақты Жаһандық Іс-қимылдар сыйлығы тағайындалды. Бұл сыйлық Медоуз өзінің еңбектерінде баяндаған тұрақтылық мақсаттарына жету үшін жаһандық деңгейде іс-қимыл жасаған ерекше тұлғаға беріледі.
Өсудің шектері
1972 жылы Медоуз Рим клубы үшін "World3" ғаламдық компьютерлік моделін жасаған MIT командасында болды, бұл модель "Өсудің шектері" кітабының негізі болды. Кітапта халық саны, экономика және қоршаған ортаның ұзақ мерзімді әлемдік тенденциялары туралы зерттеулер баяндалған. Бұл кітап әлемдік жаңалықтарда кеңінен таралды және Жердің адамзаттың экономикалық кеңеюін қолдау мүмкіндігінің шектері туралы пікірталас бастады – бұл пікірталас бүгінге дейін де жалғасуда. Медоуз кітаптың жетекші авторы болды, ал оның үш бірлескен авторы болды: күйеуі Денис Медоуз, Йорген Рандерс және Уильям В. Беренс III.
Балатон тобы
1982 жылы Донелла мен Деннис Медоус ресурстарды пайдалану, қоршаған ортаны қорғау, жүйелік модельдеу және тұрақтылық саласындағы жетекші зерттеушілер үшін халықаралық "желілер желісін" құрды. Ол құрылғаннан бері мүшелері әр жылғы күзде Венгриядағы Балатон көлінде жиналады. Желінің ресми атауы – Халықаралық ресурстық ақпараттық орталықтар желісі (INRIC) болғанымен, ол кездесулер өткен орнының атымен Балатон тобы ретінде танымал болды.
Жүйелік өзгерістер академиясы
Медоуз 1996 жылы Тұрақтылық институтын құрды, ол жаһандық жүйелерді зерттеуді тұрақты өмір салтының практикалық үлгілерімен, соның ішінде Кобб Хиллде кохаузинг (немесе экоауыл) және органикалық шаруашылықты дамытумен үйлестірді. 2011 жылы бастапқыда Кобб Хиллге жақын орналасқан Тұрақтылық институты Донелла Медоуз институты деп аталды және Вермонт штатының Норвич қаласына көшірілді. Тұрақтылық институтынан туындаған басқа ұйымдарға Тұрақты азық-түлік зертханасы, Климаттық өзара әрекеттесу және Тұрақтылық көшбасшылары желісі жатады. 2016 жылы Донелла Медоуз институты екінші рет қайта аталды және қазір Жүйелік өзгерістер академиясы ретінде жұмыс істейді: https://www.academyforchange.org
Ауыл жағдайы туралы есеп
1990 жылы Медоуз "Ауыл хал-ахуалы" атты есепті "«Жаһандық ауылда» кімдер өмір сүреді?" деген тақырыппен жариялады, онда әлемді 1000 адамдық ауылға теңеді. Содан бері, оның еңбегінен туындаған, бірақ санын 100 адамдық ауыл деңгейіне дейін төмендеткен "Егер әлем 100 адамдық ауыл болса" деген материал ағылшын, испан және жапон тілдерінде басқа авторлар тарапынан жарық көрді.
12 рычагтық нүктелер
Медоуз 1999 жылы өзінің ең белгілі эсселерінің бірі – «Leverage Points: Places to Intervene in a System» жариялады. Онда кез келген жүйедегі ең тиімді және ең тиімсіз араласу түрлері сипатталады.
Жеке өмір
Медоуз 2001 жылы 59 жасында ми қабынуынан қайтыс болды.
Таңдалған жарияланымдар
Донелла Х. Медоус және басқалар. Өсудің шектері: Рим клубының адамзат тақырыбындағы жобасының есебі, Жаңа американдық кітапхана, 1977, жұмсақ мұқаба,; Universe Books, жұмсақ мұқаба, 1972, 0–87663–165–0 (сирек); ISBN Universe Books, қатты мұқаба, 1972, (сирек); Дартмут колледжі кітапханасы шығарған 1972 жылғы басылымның цифрлық нұсқасы. Денис Л. Медоус, Донелла Х. Медоус, Ред. Toward Global Equilibrium: Collected Papers, Pegasus Communications, 1973, қатты мұқаба.
Донелла Х. Медоус, Джон М. Ричардсон және Герхарт Брукманн, Қараңғыда жол табу: Жаһандық модельдеудің алғашқы онжылдығы, John Wiley & Sons, 1982, жұмсақ мұқаба.
Донелла Х. Медоус және Дж. М. Робинсон, Электрондық жұмбақ: Компьютерлік модельдер және әлеуметтік шешімдер, John Wiley & Sons, 1985, қатты мұқаба, 462 бет.
Майкл Дж. Кадуто, алғы сөзді Донелла Х. Медоус жазды, суреттемелерін Джоан Томсон жасады, Көл және өзен: Таза су ортасындағы табиғатқа нұсқаулық, University Press of New England, 1990, жұмсақ мұқаба, 288 бет.
Донелла Х. Медоус, Жаһандық азамат, Island Press, 1991, жұмсақ мұқаба, 197 бет.
Донелла Х. Медоус және басқалар. Шектерден тыс: жаһандық құлдырау немесе тұрақты болашақ, Earthscan Publications, 1992.
Денис Л. Медоус, Донелла Х. Медоус және Йорген Рэндерс, Шектерден тыс: жаһандық құлдыраумен күресу, тұрақты болашақты көру, Chelsea Green Publishing, 1993, жұмсақ мұқаба, 320 бет.
Сэнди Броквей редакциялаған, Мэрилин Фергюсон алғы сөз жазған, Денис Хейс кіріспе жазған, Донелла Х. Медоус алғы сөз жазған, Макрокосм АҚШ: Жаңа прогрессивті дәуірдің мүмкіндіктері, Макрокосм, 1993, жұмсақ мұқаба, 464 бет.
Донелла Х. Медоус, Йорген Рэндерс және Денис Л. Медоус, Өсудің шектері: 30 жылдық жаңарту, 2004, қатты мұқаба.
Донелла Х. Медоус (2008) Жүйелік ойлау: Бастауыш нұсқаулық, Chelsea Green Publishing.
Donella H. Meadows, John M. Richardson and Gerhart Bruckmann, Groping in the Dark: The First Decade of Global Modelling, John Wiley & Sons, 1982, paperback,
Donella H. Meadows and J. M. Robinson, The Electronic Oracle: Computer Models and Social Decisions, John Wiley & Sons, 1985, hardcover, 462 pages,
Michael J. Caduto, foreword by Donella H. Meadows, illustrated by Joan Thomson, Pond and Brook: A Guide to Nature in Freshwater Environments, University Press of New England, 1990, paperback, 288 pages,
Donella H. Meadows, Global Citizen, Island Press, 1991, paperback 197 pages,
Donella H. Meadows et al. Beyond the limits : global collapse or a sustainable future, Earthscan Publications, 1992,
Dennis L. Meadows, Donella H. Meadows and Jorgen Randers, Beyond the Limits: Confronting Global Collapse, Envisioning a Sustainable Future, Chelsea Green Publishing, 1993, paperback, 320 pages,
edited by Sandi Brockway, foreword by Marilyn Ferguson, introduction by Denis Hayes, preface by Donella H. Meadows, Macrocosm U. S. A.: Possibilities for a New Progressive Era , Macrocosm, 1993, paperback, 464 pages,
Donella H. Meadows, Jorgen Randers and Dennis L. Meadows Limits to Growth The 30 year Update, 2004, hardcover
Donella H. Meadows (2008) Thinking in Systems: A Primer, Chelsea Green Publishing .