Кіріспе

Американдық компьютерлік ғалым Анита Борг (17 қаңтар 1949 жыл - 6 сәуір 2003 жыл) – технология саласындағы әйелдердің өкілдігі мен кәсіби дамуын қолдаумен танымал американдық компьютерлік ғалым. Ол Әйелдер мен Технология институтын және Грейс Хоппер атындағы Есімдер мерекесін құрды.

Білім және ерте өмір

Борг Анита Борг Наффз есімдерімен танымал. Ол Иллинойс штатының Чикаго қаласында дүниеге келді. Бала кезі Палатин (Иллинойс), Канеохе (Гавайи) және Мукильтео (Вашингтон) қалаларында өтті. Борг 1969 жылы алғашқы бағдарламалау жұмысын бастады. Ол өсіп келе жатып математиканы ұнатып оқыса да, бастапқыда компьютер ғылымын оқуды жоспарламаған және шағын сақтандыру компаниясында жұмыс істеген кезде өзіне-өзі бағдарламалауды үйренді. 1981 жылы Роберт Дьюар мен Джеральд Белпеирдің ғылыми жетекшілігімен операциялық жүйелердің синхрондау тиімділігін зерттеген еңбегі үшін Нью-Йорк университетінен компьютер ғылымының докторы ғылымын қорғады.

Мансап

Докторлық диссертациясын қорғағаннан кейін Борг төрт жыл бойы қателерге төзімді Unix негізіндегі операциялық жүйені құрады, бірінші кезекте Нью-Джерси штатындағы Auragen Systems Corp. үшін, содан кейін Германиядағы Nixdorf Computer компаниясында. 1986 жылы ол Digital Equipment Corporation компаниясында жұмыс істеуге кірісті, онда 12 жыл бойы жұмыс істеді, бастапқыда Батыс зерттеу зертханасында. Digital Equipment-те жұмыс істеген кезінде ол жоғары жылдамдықты жад жүйелерін талдау және жобалау үшін толық мекенжай іздерін жасау әдісін әзірледі және патенттеді. 1987 жылы оның құрған Systers электрондық пошта тізімін басқару тәжірибесі оны электрондық пошта байланысы саласында жұмыс істеуге баулыды. Брайан Рид басқаратын Желілік жүйелер зертханасында инженер-консультант ретінде ол виртуалды қауымдастықтардағы байланыс үшін электрондық пошта мен веб-негізгі MECCA жүйесін жасады. Ол техникалық салалардың барлық деңгейде әйелдердің тең өкілдік ететін және әйелдердің технологияға әсер ете алатын, сондай-ақ одан пайда көре алатын орындар болуын қалады.

Әйелдер және технология институты

1997 жылы Борг Әйелдер мен Технология институтын (қазіргі Анита Борг Әйелдер мен Технология институты) құрды. Ұйым құрылуының басты екі мақсаты – техникалық салаларда әйелдердің қатысуын ұлғайту және әйелдердің технологияны дамытуға көбірек мүмкіндік алуына жағдай жасау еді.

Марапаттар мен мойындау

Борг компьютерлік ғалым ретіндегі жетістіктері үшін, сондай-ақ компьютер саласындағы әйелдердің мүддесін қорғаған еңбегі үшін танылды. 1995 жылы ол Компьютер саласындағы әйелдер қауымдастығынан (Association for Women in Computing) Аугуста Ада Лавлейс сыйлығын алды. 1996 жылы Компьютерлік машиналар қауымдастығының (Association for Computing Machinery) мүшесі болып сайланды. 1999 жылы президент Билл Клинтон оны ғылым, инженерия және технология салаларындағы әйелдер мен ұлттық азшылықтарды дамыту жөніндегі Президенттік комиссияға тағайындады. Оған әйелдердің қатысу мүмкіндіктерін кеңейту үшін елге стратегиялар ұсыну міндеті жүктелді. 2002 жылы Борг Карнеги Меллон университетінен ғылым және технология бойынша құрметті доктор дәрежесін алды.

Борг Electronic Frontier Foundation ұйымынан EFF Pioneer сыйлығын алды, АҚШ-тың қыздар скауттары (Girl Scouts of the USA) тарапынан құрметпен ескерілді, сондай-ақ Open Computing Magazine журналының «Компьютер саласындағы 100 ең үздік әйел» тізіміне енді. Борг Компьютерлік зерттеулер қауымдастығының (Computing Research Association) директорлар кеңесінің мүшесі болды және Ұлттық ғылыми кеңесінің (National Research Council) ғылым және инженерия саласындағы әйелдер комитетінде жұмыс істеді.

Мұра

1999 жылы Боргқа ми ісігі диагнозы қойылды. Ол 2002 жылға дейін Әйелдер мен технология институтын басқарды. 2003 жылғы 6 сәуірде Калифорния штатының Сонома қаласында қайтыс болды. Боргтың өмірі мен еңбегін құрметтеу үшін бірнеше марапаттар мен бағдарламалар бар. Google 2004 жылы Боргтың еңбегін құрметтеу мақсатында Google Anita Borg естелік стипендиясын (scholarship) құрды. 2017 жылдан бастап бұл бағдарлама Women Techmakers Scholars бағдарламасы деп аталады. Бағдарлама Канада, Австралия, Жаңа Зеландия, Еуропа, Солтүстік Африка және Таяу Шығыс елдеріндегі әйелдерді де қамтиды. UNSW Компьютерлік ғылымдар және инженерия мектебі оның құрметіне Анита Борг атындағы сыйлықты тағайындайды.