Кіріспе

Американдық және канадалық актер (1969–2023)

Мэтью Лэнгфорд Перри (19 тамыз 1969 – 28 қазан 2023) – американдық және канадалық актер. Ол NBC телеарнасының «Достар» (1994–2004) ситкомында Чандлер Бинг рөлін ойнағаны үшін әлемдік деңгейде танымал болды. Перри сондай-ақ «Элли МакБил» (2002) сериалында ойнады және «Батыс қанаты» (2003) мен «Рон Кларк тарихы» (2006) фильмдеріндегі рөлдері үшін «Эмми» сыйлығына ұсынылды. Ол NBC арнасының «Студия 60» сериалында басты рөлді ойнады, сонымен қатар «Ақымақтардың асығуы» (1997), «Жақын қаһармандар» (1998), «Үштік би» (1999), «Тоғыз ярдтың бәрі» (2000), «Сараға қызмет ету» (2002), «Он ярдтың бәрі» (2004) және «Тағы 17» (2009) фильмдеріндегі басты рөлдерімен де танылды. Перри 2011 жылдың ақпан-сәуір айларында ABC арнасының «Мистер Саншайн» ситкомын жасауға, сценарийін жазуға, атқарушы продюсерлікке және басты рөлде ойнауға қатысты. 2012 жылдың тамызында ол NBC арнасының «Жалғас беру» ситкомында спорт комментаторы Райан Кинг рөлін ойнады. Ол 2015 жылдан 2017 жылға дейін CBS арнасының «Жұп есімдер» ситкомының жаңаруында Оскар Мэдисон рөлін сомдады. Ол «Жақсы әйел» (2012–2013) және «Жақсы күрес» (2017) заң драмаларында эпизодтық рөлдерді ойнады. Перри «Кеннедилер: Камелоттан кейін» (2017) фильмінде Тед Кеннеди рөлін ойнады және өзінің соңғы телевизиялық ойнауында, «Достар: Қайта кездесу» (2021) фильмінде өзін-өзі бейнеледі. Ол «Fallout: New Vegas» (2010) видео ойынында Бенниге дауыс берді. Өмірінің көп бөлігінде Перри есірткі және алкогольге күшті тәуелділікпен күресті. Оңалғаннан кейін ол оңалтуды қолдаушы және Ұлттық есірткі соты мамандары қауымдастығының өкілі болды. 2013 жылы Перри Ақ үйдің Ұлттық есірткіге қарсы саясат кеңсесінен «Қалпына келтірудің чемпионы» сыйлығын алды. 2022 жылы ол «Достар, ғашықтар және үлкен қорқынышты нәрсе» атты естеліктер кітабын жариялады.

Ерте өмір және білім

Мэтью Лэнгфорд Перри 1969 жылғы 19 тамызда Уильямстаун қаласында дүниеге келді. Оның анасы, Сюзанна Мари Моррисон (туған есімі Лэнгфорд, 1948 жылы туған) – Канада премьер-министрі Пьер Трюдоның баспасөз хатшысы болған канадалық журналист. Оның әкесі Джон Беннет Перри (1941 жылы туған) – американдық актер және бұрынғы модель. Перридің ата-анасы ол бір жаста болғанда ажырасып, анасы канадалық тележурналист Кит Моррисонға үйленді. Ол көбінесе Оттавада (Онтарио) анасымен өсті, бірақ Торонто мен Монреальде де қысқа уақыт тұрды. Перри Рокклиф Парк мемлекеттік мектебінде және Оттавадағы Ашбери колледжі – интернатта оқыды. Оның төрт кіші аналық жартылай ағасы және бір кіші әкелік жартылай қарындасы болды. Оның бауырлары оның ерте өнерлерін "қолдап, шапалақтаған". Перри он жасқа келгенде жаман мінез-құлық көрсетуге бастады. Ол ақша ұрлады, темекі шекті, үлгерімі нашарлап, болашақ Канада премьер-министрі Джастин Трюдоны ұрып-соқты. Кейін Перри бұл жағдайды анасы Моррисонмен балалы болғанда, өзін отбасының шетінде сезінуімен байланыстырды, "Көбінесе сырттан қарап, әлі де бұлттардағы бала сияқты басқа жаққа ұшып бара жатқандай болдым" деп жазды. Перри тенниспен айналысты, көбінесе күніне 10 сағат жаттықты. 15 жасында Перри Лос-Анджелестегі Шерман-Окс қаласындағы колледжге дайындық мектебінде актерлік өнерді оқыды және 1987 жылы бітірді. Оқу кезінде ол Шерман-Окстағы L.A. Connection-да импровизациялық комедия сабақтарына қатысты.

1979-1993: Алғашқы рөлдері

Перридің алғашқы ресми рөлі 1979 жылы «240 Роберт» фильмінде бала актер ретінде кішкентай роль болды. Лос-Анджелеске көшкеннен кейін Перри рольдерге кастингке қатыса бастады. 1989 жылы ол «Өсу қиындықтары» сериалында үш эпизодқа түсті, онда ол Кэрол Сивердің жігіті Сэнди рөлін сомдады, ол мас күйде көлік жүргізу салдарынан қаза тапты. Перри 1990 жылы CBS ситкомы «Сидней»-ге тұрақты актер ретінде шақырылды, онда ол Валери Бертинелли кейіпкерінің кіші інісін ойнады. Перри 1993 жылы ABC комедиялық сериалы «Үйге оралу» басты рөлде ойнады.

1994-2004: Достармен бірге жетістік

Перридің болашақта 200 жылдан кейін Лос-Анджелес әуежайының багаж бөлімінде өтетін LAX 2194 атты ситкомның пилотына келісімі, бастапқыда оны Six of One, кейін Friends деп аталған тағы бір пилотқа қатысудан алды. LAX 2194 пилоты сәтсіз аяқталғаннан кейін, ол Six of One жобасында ойнауға мүмкіндік алып, Чандлер Бинг рөліне бекітілді. 24 жасында ол негізгі актер құрамындағы ең жас актер болды. Пилотты түсіргеннен кейін және шоу эфирге шығуын күтіп отырғанда, Перри 1993 жылғы жазда Гвинет Пэлтроубен бірге Уильямстаун театр фестивалінде өнер көрсетті. Friends үлкен жетістікке ие болды және Перриді әлемдік деңгейде танымал етті. Ол 2002 жылы комедиялық сериалдағы үздік актер номинациясын «Эмми» сыйлығына ие болды. Перри Fools Rush In, Almost Heroes, Three to Tango, The Whole Nine Yards және оның жалғасы The Whole Ten Yards, сондай-ақ Serving Sara фильмдерінде ойнады. 1995 жылы ол және Дженнифер Энистон Microsoft-тың Windows 95 жүйесіне арналған 60 минуттық жарнамалық бейнероликтің түсіріліміне қатысты, ол 1 тамызда VHS форматында шықты. «Батыс қанатында» Джо Куинси рөлін орындағаны үшін Перри 2003 және 2004 жылдары драмалық сериалдағы үздік қонақ актер номинациясын екі рет «Эмми» сыйлығына ие болды, сонымен қатар «Алтын глобус» және «Эмми» сыйлықтарына ұсынылды. 2006 жылы Перри деперсонализациялық бұзылыстан зардап шегетін адам туралы Numb фильмін түсіре бастады. Фильмнің шығуы бірнеше рет кейінге жылдырылды, бірақ ол 2008 жылдың 13 мамырында DVD форматында шықты. Перри сонымен қатар Дэвид Маметтің «Чикагодағы жыныстық бұрмалаулар» пьесасы бойынша Лондондағы сахнада ойнады. 2008 жылы Перри «Америка құстары» атты тәуелсіз фильмде түсті. Showtime «Стивтің соңы» пилоттық жобасын қарастырды, бұл қара комедияны Перри мен Питер Толан жазды, өндірді және ойнады. 2009 жылы Перри 17 Again фильмінде 37 жастағы адамның рөлін ойнады, ол апаттан кейін 17 жастағы өзіне (Зак Эфронға) айналады. Фильмге сын-пикирлер қарама-қайшы болды, бірақ ол кассада табысқа ие болды. WRC TV-дегі шолуда Перри рөліне дұрыс таңдалмағаны айтылды, Эфронның Перриге ұқсап өсуіне сенбеушілік білдірілді, физикалық және мінез-құлқы жағынан, бұл пікірді басқа сыншылар да қолдады. 2009 жылы Перри The Ellen DeGeneres Show бағдарламасына қонақ шақырылды, онда ол Эллен ДеДженереске Xbox 360 ойын консолі мен Fallout 3 ойынының көшірмесін сыйлады. Бұл әрекет ойын студиясы Obsidian Entertainment-ті оны Fallout: New Vegas ойынында Бенни дауысы ретінде таңдауға итермеледі. Перридің жаңа комедиялық пилоты, Mr. Sunshine, оның шоуға арналған бастапқы идеясына негізделген, ABC арнасы сатып алды. Ол өзін-өзі тану дағдарысын бастан өткеріп жатқан орта жастағы адам рөлін ойнады. ABC 2011 жылы тоғыз эпизодтан кейін сериалды жапты. 2012 жылы Перри NBC комедиялық сериалы Go On-да ойнады, сценарийін бұрынғы Friends сериалының жазушысы/өндірушісі Скотт Сильвери жазды және өндірді. Перри әйелінің қайтысынан кейін міндетті терапия сессияларының көмегімен өмірін жалғастыруға тырысатын спорт комментаторы Райан Кинг рөлін сомдады. Сол жылы ол CBS драмалық сериалы The Good Wife-та адвокат Майк Кристава рөлінде қонақ ретінде ойнады. 2013 жылы төртінші маусымда ол бұл рөлін қайта ойнады. 2014 жылы Перри британдық теледидардағы тұңғыш рет 1 мамырда Sky Arts арнасының Playhouse Presents бағдарламасы аясында көрсетілген The Dog Thrower комедиялық бағдарламасында өнер көрсетті. Ол «харизматикалық адам» рөлінде бейнеленді, ол итін ауаға лақтыру арқылы көрермендерді қызықтырды. 2015 жылдан 2017 жылға дейін Перри CBS арнасында The Odd Couple ситкомының жаңадан түсірілген нұсқасында ойнады, сценарийін жазды және атқарушы продюсері болды. Ол Феликс Унгер рөліндегі Томас Леннонның қарсыласы Оскар Мэдисон рөлін ойнады. Перри өзінің The End of Longing пьесасының әлемдік премьерасында басты рөлді ойнады, ол 2016 жылдың 11 ақпанында Лондондағы Плейхаус театрында ашылды. Оның шектеулі көрсетілімі әртүрлі пікірлерге қарамастан табысты болды. Перри пьесаны қайта құрылымдап, 2017 жылдың 5 маусымында Люсиль Лортел театрында ашылған Бродвейден тыс екінші қойылымында Дженнифер Моррисонмен бірге ойнады. Ол 1 шілдеде жағымсыз сын-пикирлер алғаннан кейін жабылды. Көп жылдар өткен соң Перри бұл пьесаны «дүниеге жеке хабарлама, мас күйдегі менің шамадан тыс бейнесі» деп сипаттады. Мен өзім сияқты адамдарға және мені сүйетін адамдарға айтар маңызды бірдеңем болды». 2017 жылдың наурыз айында Перри CBS драмалық сериалы The Good Wife-тың жалғасы The Good Fight-та Майк Кристава рөлін қайта ойнады. Кейін сол жылы ол The Kennedys: After Camelot атты шағын сериалда Тед Кеннеди рөлін ойнады. 2021 жылдың мамырында ол Friends: The Reunion арнайы эпизодына қатысты. Ол Don't Look Up фильмінде рөлге ие болуға тиіс болған, бірақ 2020 жылы КР жасаған қабырғаларының сынуына байланысты бас тартты. Перри 2022 жылдың қазан айында Friends, Lovers, and the Big Terrible Thing атты өмірбаяндық кітабын жариялады. Ол Amazon және The New York Times тізімдерінде бестселлерге айналды.

Жеке өмір

Перри Канада және Америка азаматтығын алған. 1995 жылы Ясмин Блитпен, 1995 жылдан 1996 жылға дейін Джулия Робертспен, ал 2006 жылдан 2012 жылға дейін Лиззи Капланмен қарым-қатынаста болды. 2020 жылдың қараша айында Перри әдеби агент Молли Хурвицке үйлену ұсынысы жасады. Олардың никесі 2021 жылы аяқталды. Перридің бір кездері меншігінде болған жылжымайтын мүліктерге Эльтон Джоннан сатып алынған Сьерра Тауэрс кондоминиумы, Голливуд Холмздегі үй, Малибудағы үй және Пасифик Палисадестегі шағын үй кіреді. 2017 жылы Перри Лос-Анджелестегі The Century тұрғын үй кешеніндегі ең жоғарғы қабаттағы пәтерді 20 миллион долларға сатып алды, оны 2021 жылы 21,6 миллион долларға Ник Молнарға сатты, ал ол оны 2023 жылы Рианнаға өткізді. 2023 жылдың маусым айында Перри Голливуд Холмзде орта ғасырлық модернистік үлгідегі үй сатып алды. Перри өте талапкер және мақтаншыл болды, жауап беру машинасының үндемесін жетілдіруге көп уақыт жұмсады, өзін "ізденуші" деп атады.

Денсаулық және нашақорлық

Перри өзінің естеліктерінде 14 жасында алкоголизмге ұшырағанын жазған. Оның салмағы күніне 55 данаға дейін Vicodin таблеткасын қабылдағаннан кейін төмендеді. 2000 жылдың мамыр айында, 30 жасында, ол спирттік панкреатит салдарынан Cedars Sinai медициналық орталығына түсті. Перри 2002 жылы «Достар» сериалының түсірілімінде ішімдік ішпеуге тырысқанын, бірақ жиі қатты мастықпен келгенін және кейде түсірілім алаңында дікілдегенін немесе шектен тыс терлегенін айтты. Сериалдың соңғы маусымдарында ол көбінесе мас немесе есірткілік күйде болды. Оның әріптестері оған көмектесуге тырысты, тіпті араласуға дейін барды. Кейін ол есірткіге тәуелділігі салдарынан «Достар» сериалындағы үш жылдық жұмысын есіне алмағанын айтты. 2018 жылы Перри асқазан-ішек перфорациясынан ауруханада бес ай жатты. Ауруханада жатқанда, Перри опиоидтарды қолданудан қарыншасы жарылып, өліп қалғанға жуықтады. Ол екі апта комада жатып, тоғыз ай бойы колостомиялық қапшықпен өмір сүрді. Ауруханаға түскен кезде дәрігерлер оның отбасына Перридің аман қалу мүмкіндігі 2% екенін хабарлады. Ол денеден тыс мембраналық оттегілендіру (ЭКМО) аппаратына қосылды. Екі жыл өткен соң, Швейцариядағы оңалту орталығында болғанда, Перри күніне 1800 миллиграмм OxyContin алу үшін ауырсынуды жалғандады және күнделікті кетамин инфузиясын алды. Оған жасалған операция кезінде пропофол берілді, ол оның жүрегін бес минутқа тоқтатты. Нәтижесінде жасалған кардиопульмонарлық жансақтау (CPR) кезінде сегіз қабырғасы сынды. Ол жеке ұшаққа 175 000 доллар төлеп, Лос-Анджелеске көбірек есірткі алу үшін ұшты. Сол жердегі дәрігерлер бас тартқаннан кейін, Перри Швейцарияға қайта оралу үшін тағы 175 000 доллар жұмсады. 2022 жылы ол өзінің тәуелділігіне 9 миллион доллар жұмсағанын бағалады, оның ішінде 14 асқазан операциясы, 15 рет оңалту орталығында болу, 30 жыл бойы аптасына екі рет терапия және шамамен 6000 Анонимді алкоголиктер жиналысына қатысу.

Қайырымдылық және адвокаттық қызмет

2011 жылдың шілдесінде Перри АҚШ Конгресінде Ұлттық есірткі соты мамандары қауымдастығының танымал өкілі ретінде есірткі сотының қаржыландырылуын қолдау мақсатында лоббилік жұмыс жүргізді. 2013 жылдың мамыр айында ол Малибудағы бұрынғы сарайында Перри Хаус реабилитациялық орталығын ашқаны үшін Ақ үйдің Ұлттық есірткіге қарсы саясат бюросынан «Қалпына келтірудің чемпионы» сыйлығын алды. 2015 жылы Перри сарайын сатып, оның қызметтерін басқа жерге көштірді. COVID-19 пандемиясы кезінде ол «Достар» сериалынан шабыттанған киім-кешек желісін іске қосты, оның түскен табысы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының COVID-19 жеңілдету қорына аударылды.

Өлім

2023 жылдың 28 қазанында Перри Лос-Анджелестегі үйіндегі ыстық ваннада ес-түссіз жағдайда табылған. Ол сол күні сағат 16:17-де 54 жасында қайтыс болды деп жарияланды. 2023 жылдың 3 қарашасында Перридің жерлеу рәсімі Лос-Анджелестегі Forest Lawn Memorial Park-та өтті, ол сол жерде жерленді. Оның әкесі, анасы және әкесінің келесі әйелі қатысты, сондай-ақ оның "Достар" сериалындағы бес әріптесі де болды. Оның жерлеу рәсімінде Питер Габриэль мен Кейт Буштың "Don't Give Up" әні орындалды. Перри бұл әнге қатты әуестенген, тіпті өзінің өмірбаянының қол қойылған даналарында осы ән туралы айтқан, ол өмірбаянының бір бөлігі депрессиямен немесе тәуелділікпен күресіп жүрген адамдарға көмектесу үшін жарық көрді. Перридің қайтысынан кейін Ұлттық қайырымдылық қоры "Мэтью Перри қоры" құрылды, ол тәуелділікпен күресіп жүрген адамдарды қолдау үшін ашылды. 2023 жылдың 15 желтоқсанында Перридің өлімі "кетаминнің күшті әсерінен" болғандығы анықталды. Оның өліміне ықпал еткен басқа да факторлар: бупренорфин әсері, суға батып кету және жүрек тамырларының қызметі бұзылуы.

Фильм

Жыл Атауы Рөл Ескермелер Сілтеме (Reference) 1988 Жимми Рирдонның өміріндегі бір түн Фред Робертс Мэтью Л. Перри деп көрсетілген 1989 Ол бақылаудан шықты Тимоти 1994 Кіруге тырысу Рандал Бернс Тікелей бейнежазбаға шығарылды 1997 Ақымақтар асығыс Алекс Уитман 2002 Сараға қызмет ету Джо Тайлер

Теледидар

Жыл Атауы Рөл Ескермелер Сілтеме (Дереккөз) 1979 240 Роберт Артур Эпизод: "Банк жұмысы" 1983 Міндетті түрде жаңалық емес Боб Эпизод: "Одри ғашық" 1988 Таң атқанша биле Roger Телефильм "Біз он адамбыз" Эд Эпизод: "Қонақтарды сынау" Мэтью Л. Перри ретінде көрсетілген Өсу кезеңі Сэнди Қайта-қайта келетін рөл 1991 Беверли-Хиллз, 90210 Роджер Азариан Эпизод: "Сәуір – ең қиын ай" 1992 Sibs Час Эпизод: "Лилиді не жетелейді?" 1993 Қауіпті туыстық қарым-қатынастар Джордж Вестерфилд Телефильм "Үйге оралу" Мэтт Бейли Басты рөл 1994 LAX 2194 Блейн Жарияланбаған пилот 1994–2004 Friends Чандлер Бинг Басты рөл 1995 "Каролина қалада" Эпизод: "Каролина және туыстары" Джон Ларрокетт Шоуы Стивен Эпизод: "Рейчелдің жаңа нұсқасы" 2003 "Ақ үй" Джо Куинси Қайта-қайта келетін рөл 2006 "Рон Кларк туралы оқиға" Рон Кларк Телефильм "Күн сәулесі мырзасы" Бен Донован Басты рөл; жаратушы, атқарушы продюсер және сценарийші 2015–2017 "Жұп есімдер" Оскар Мэдисон Басты рөл; жаратушы, атқарушы продюсер және сценарийші 2021 "Friends: Қайта кездесу" Өзі Атқарушы продюсер

Театр

Жыл Атауы Рөл Ескермелер Сілтеме (Дереккөз) 2003 Чикагодағы жыныстық бұрмалау Дэнни Комедия театры, Лондон 2016 Ұзақ сағыныштың соңы Джек Сондай-ақ драматург; Playhouse Theatre, Лондон 2017 Сондай-ақ драматург; Люсиль Лортель театры, Бродвейден тыс

Арнайы тағамдар

Жыл Атауы Рөл Ескермелер Сілтеме 2013 TSN: Мас адам Мэттью Перри Камео

Марапаттар мен ұсыныстар

+ Сыйлық Жыл Санат Номинацияланған жұмыс Нәтиже Сілтеме (Ref.) "Алтын глобус" сыйлығы 2007 жылғы ең үздік актер – Мини-сериал немесе телефильм "Рон Кларк тарихы" "Эмми" сыйлығы 2002 жылғы Комедиялық сериалдағы үздік басты актер "Достар" 2003 жылғы Драмалық сериалдағы үздік қонақ актер "Батыс қанаты" 2004, 2007 жылдар Мини-сериал немесе фильмдегі үздік басты актер "Рон Кларк тарихы" 2021 жылғы Керемет әртүрлілігі (алдын ала жазылған) "Достар: Реюнион" Киноактерлер гильдиясы сыйлығы 1996 жылғы Комедиялық сериалдағы үздік актерлік ансамбль "Достар" 1999 жылғы, 2000 жылғы, 2001 жылғы, 2002 жылғы, 2003 жылғы, 2004 жылғы, 2007 жылғы Телефильм немесе мини-сериалдағы үздік ер адам актерлік рөлі "Рон Кларк тарихы" 1996 жылғы Американдық комедиялық сыйлығы Телесериалдағы ең күлкілі қосалқы актер "Достар" 1998 жылғы Хуадинг сыйлығы 2013 жылғы Телесериалдағы үздік жаһандық актер "Жалғас" Nickelodeon Kids' Choice Awards 2002 жылғы Ең сүйікті телеактер "Достар" People's Choice Awards 2016 жылғы Ең сүйікті комедиялық телеактер n/a 2017 жылғы Satellite Awards 2006 жылғы Драмалық сериалдағы үздік актер "Күн батқандағы 60 студия" Teen Choice Awards 2004 жылғы Комедиялық телеактер таңдауы "Достар" TV Guide Awards 2000 жылғы Редактор таңдауы TV Land Awards 2006 жылғы Ең керемет той