Кіріспе

Bootstrap протоколы (BOOTP) – конфигурациялық серверден желілік құрылғыларға IP-мекенжайды автоматты түрде беру үшін Интернет-протоколы желілерінде қолданылатын компьютерлік желі протоколы. BOOTP алғаш рет 1985 жылы жарияланды. BOOTP-тің кейбір бөлімдері жалға алу мүмкіндігін ұсынатын Динамикалық хост конфигурациялау протоколы (DHCP) арқылы іс жүзінде ауыстырылғанмен, BOOTP-тің кейбір бөлімдері DHCP протоколына қызмет көрсету үшін қолданылады. Кейбір DHCP серверлері сонымен қатар BOOTP функционалдығын да қамтамасыз етеді. Желіге қосылған компьютер іске қосылғанда, оның IP стегі IP-мекенжай тағайындау үшін BOOTP желілік хабарламаларын таратып, сұрайды. BOOTP конфигурациялық сервері әкімші алдын ала дайындаған IP-адрестер жиынтығынан IP-адресті тағайындау арқылы сұранысқа жауап береді. BOOTP пайдаланушылық деректерді жіберу протоколы (UDP) арқылы іске асырылады. Сервер клиенттік сұраныстарды қабылдау үшін 67 портты, ал клиент серверлік жауаптарды қабылдау үшін 68 портты пайдаланады. BOOTP тек IPv4 желілерінде жұмыс істейді. Тарихи тұрғыдан алғанда, BOOTP Unix сияқты дискісіз жұмыс станцияларында IP-мекенжай тағайындаудан басқа, олардың жүктеу кескінінің желідегі орналасқан жерін анықтау үшін де қолданылды. Кәсіпорындар оны жаңа орнатылған компьютерлерге алдын ала конфигурацияланған клиенттік бағдарламаны (мысалы, Windows) орнату үшін пайдаланды. Бастапқыда бастапқы желілік қосылымды орнату үшін жүктеу дискетін қажет еткен желілік интерфейстердің өндірушілері кейіннен протоколды интерфейс карталарының және жүйелік платалардың микропрограммасына енгізді, осылайша желілік интерфейстерді тікелей жүктеуге мүмкіндік берді.

Тарих

BOOTP алғаш рет 1985 жылдың қыркүйегінде, 1984 жылдың маусымында жарияланған Кері Мекенжай Шешу Протоколының (RARP) орнын басу мақсатымен анықталды. RARP-ті BOOTP-пен алмастырудың басты себебі – RARP сілтемелік қабат протоколы болғандықтан туындады. Бұл көптеген серверлік платформаларда оны іске асыруды қиындатты және әрбір IP-қосалқы желісінде сервердің болуын қажет етті. BOOTP ретрансляциялық агенттерді енгізу арқылы жаңалық жасады, олар стандартты IP маршрутизациясын қолдана отырып, жергілікті желіден BOOTP пакеттерін жіберді, соның арқасында бір орталық BOOTP сервері көптеген қосалқы желілердегі хосттарға қызмет көрсете алды. Желі туралы қажетті ақпаратты, мысалы, әдепкі шлюз, домендік атау серверінің IP-мекенжайы, домен атауы сияқты мәліметтерді BOOTP клиенттеріне жеткізу үшін BOOTP жеткізуші ақпараттық кеңейтімдерінің саны артып келе жатты. Динамикалық Хост Конфигурациялау Протоколы пайда болғаннан кейін, BOOTP жеткізуші ақпараттық кеңейтімдері DHCP опциялық өрістері ретінде қабылданып, DHCP серверлеріне BOOTP клиенттеріне де қызмет көрсетуге мүмкіндік берді.

1-ші жағдай: Клиент пен сервер бір желіде

BOOTP клиенті іске қосылғанда, оның IP-адресі болмайды, сондықтан ол желіге өзінің MAC-адресін қамтитын хабарлама таратады. Бұл хабарлама "BOOTP сұранысы" деп аталады және оны BOOTP сервері қабылдап, клиентке қажетті келесі ақпаратпен жауап береді: клиенттің IP-адресі, кіші желі маскасы және әдепкі шлюз адресі. BOOTP серверінің IP-адресі мен хост аты. Клиенттің операциялық жүйесін жүктеуі үшін қажетті жүктеу бейнесі орналасқан сервердің IP-адресі. Клиент BOOTP серверінен осы ақпаратты алғаннан кейін, өзінің TCP/IP протоколының жиынтығын конфигурациялап, инициализациялайды, содан кейін жүктеу бейнесімен бөлісетін серверге қосылады. Клиент жүктеу бейнесін жүктейді және осы ақпаратты операциялық жүйесін жүктеу және іске қосу үшін пайдаланады. Динамикалық хост конфигурациялау протоколы (DHCP) BOOTP-тың кеңейтілген нұсқасы ретінде әзірленген. BOOTP туралы ақпараттар Сұраныс бойынша түсініктемелерде (RFC) 951 және 1084 анықталған.

2-кестені: Клиент пен сервер әртүрлі желілерде

Bootp сұранысының мәселесі – сұраныстың тарату арқылы жіберілуінде. Тарату IP-датаграммасы ешқандай маршрутизатордан өте алмайды. Маршрутизатор бұл пакетті жояды. Бұл мәселені шешу үшін делдал (релей) қажет. Хост немесе маршрутизатордың біреуін қолданба деңгейінде ретрансляциялық агент ретінде жұмыс істеу үшін конфигурациялауға болады. Ретрансляциялық агент bootp серверінің біржақты адресін біледі және 67-портта тарату хабарларын тыңдайды. Ол осы тарату пакетін алғаннан кейін, оны біржақты датаграммаға енгізіп, bootp серверіне сұрау жібереді. Біржақты адресі бар пакет кез келген маршрутизатор арқылы маршрутизацияланады және bootp серверіне жетеді. Ретрансляциялық агент жауап алғаннан кейін оны bootp клиентіне жібереді.