Кіріспе

Денверс – АҚШ-тың Массачусетс штатының Эссекс округінде орналасқан қала. Қала Массачусетс штатының солтүстік-шығыс жағалауындағы Денверс өзенінің жанында орналасқан. Бұл қала Бостоннан салыстырмалы түрде жақын жерде және Глостер, Ипсвич және Ревир жағажайларына да ыңғайлы жақындықта. Бұрын Салем ауылы деп аталған қала 1692 жылғы Салемдегі сиқыршылыққа қатысты сот процестерімен ең көп танымал. Сондай-ақ, бұл жерде 19 ғасырдағы психиатриялық ауруханалардың бірі – Денверс мемлекеттік ауруханасы орналасқан. Денверс – көптеген автокөлік сату орталықтары мен Liberty Tree сауда орталығы орналасқан жергілікті сауда орталығы. 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша қаланың халқы 28 087 адамды құрады.

Колумбқа дейінгі дәуір

Бұл аймақ бұрыннан-ақ Американың жергілікті халықтарымен қоныстандырылған. Тарихи тұста, Пеквот тілдер отбасының тайпасы – Масачусеттер бұл аймаққа үстемдік еткен. Қазіргі Денверс жері бұрын Масачусет тайпасының Наумкег бөліміне тиесілі болған.

17 ғасыр, Салем ауылы

1630 жылы ағылшын отаршылары бұрыннан бар Наумкег жолын жақсартып, оны Ескі испан жолы деп атады, осылайша Салем және Бостон қалаларымен байланыс орнатты. 1636 жылы Данверс Салем ауылы ретінде толыққанды қоныс етті. Данверстің ең танымал тарихи оқиғасы – 1692 жылғы Салемдегі сиқыршылыққа айыптау соттары, ол пастор Сэмюэл Паррис үйінде басталып, аймаққа тарады. Данверс тұрғыны Ребекка Нерс сиқыршылық жасады деген айыппен сотталып, 19 басқа кінәсіз адаммен бірге өлім жазасына кесілді. Ребекка Нерстің үйі әлі де Данверсте сақталған және тарихи ескерткіш ретінде көруге болады.

18 ғасыр, Данверс

Салем ауылының тұрғындары Салемнен бөлек қала болу үшін Массачусетс Бас сотына бірнеше рет петиция тапсырды. 1752 жылы Бас сот Денверсті Салемнен бөліп шығарды, бірақ Массачусетсте жаңа қалалар құруға патшалық тыйым болғандықтан, оны қала ретінде тіркеудің орнына тәуелсіз басқару құқығы бар "аудан" ретінде құрды. Ауданның қала сияқты барлық құқықтары мен өкілеттіктері болды, бірақ заң шығарушы органға өкілдер жіберу құқығы болмады. Денверс, әдетте, Денверс Осборнның құрметіне аталған, ал 1752 жыл – қаланың құрылу күні ретінде жергілікті түрде мерекеленіп келеді, тіркелмегеніне қарамастан, осы жылы қала атауын алғандықтан. 1757 жылдың 9 маусымында Массачусетс патшалық тыйымға қарамастан Денверсті қала ретінде тіркеді. Аңыз бойынша, король Георг II кейіннен бұл тіркеу актісіне вето қойып, «Король келіспейді» деген хабарламамен қайтарды. Массачусетс бұл патшалық ветоны елемеді, ол кейін қаланың мөріне енгізілді. Лексингтон шайқасынан бастап Денверс тұрғындары қарулы күштер қатарында болды. Денверсте болған көрнекті революционерлердің қатарында Корольдік генерал-губернатор Томас Гейдж және Бенедикт Арнольд болды. Арнольдтағы ескерткіш Конант көшесіндегі 1-үйде орналасқан. Денверс – отарлық дәуірдің және Америка революциясының ең жарқын тұлғаларының бірі Израиль Путнамның туған жері. Ол жеміс ағаштары мен қойлары бар сәтті ферма құрды, бірде қойларын жеп жатқан қасқырды өлтіру үшін қолдарымен қасқырдың қуысына кірді. Ол бір қолында шам, екінші қолында мылтықпен, аяғына байланған арқанмен, егер жағдай нашарласа, достары оны сыртқа тартып шығаруы үшін қуысқа кірді. Мылтығынан атылған бір оқ қасқырды өлтірді. Ол француз және үнді соғысында Роджердің рейнджерлерімен шайқасты. Бірде үндістер оны тұтқынға алып, ағашқа байлап, тірідей өртеп жіберуге әзірленді. Бірақ француз офицері оны соңғы сәтте құтқарып қалды. Америка революциясының алғашқы оқтары Лексингтон және Конкорд шайқасында атылғанда, бұл жаңалық Путнамның фермасына жетті. Ол тіпті «егістіктен түсіп» қайтадан соғысқа аттанды. Киімін ауыстырмай, 18 сағат ішінде 25 шақырымды атпен жүріп өтті. Ол батылдығымен танымал болды және оны Бункер-Хилл шайқасында көрсетті, онда ол «Олардың көзінің ақтарын көрмейінше от атпа» деген бұйрық бергені айтылады. Ол Революциялық соғыста генерал-майор болды. Оның Денверстегі туған үйі, генерал Израиль Путнам үйі деп белгілі, қазірге дейін сақталған.

19 ғасыр

1847 жылы Денверс қаласына теміржол келді. 1884 жылы 69 атпен тартылатын вагондардан тұратын көше теміржолы салынды. Кейіннен бұл жүйе электр қуатына көшірілді. Қала әкімдігі 1855 жылы салынған. Ол бірнеше рет өзгертіліп, жаңартылып, қазірге дейін пайдаланылуда. Сондай-ақ 1855 жылы Денверстің оңтүстік бөлігі бөлініп, Оңтүстік Денверс қаласы құрылды, кейін Пебоди деп аталды. 1878 жылы Денверс мемлекеттік психиатриялық ауруханасы ашылды. Бұл психикалық ауруларға пана және ем беруге арналған мекеме болды. Бастапқыда ауыл шаруашылығымен айналысқан Денверс шаруалары екі түрлі көкөніс өндірді: Денверс пиязы ( "Пияз қаласы" деген аттың шығуына себеп болды) және Денверс жартылай ұзын сәбізі. Бұл сәбіз 1871 жылы "базаршалар" әкелген. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында аяқ киім өндірісі маңызды өнеркәсіп саласы болды. Сәтті өндіріс компанияларының қатарында Ideal Baby Shoe компаниясы бар. Жергілікті аяқ киім өндіруші компаниялардың бағасы басқа аймақтардағы фабрикалардың бағасынан төмен болды, нәтижесінде аяқ киім өндірісі басқа жерге көшірілді.

Химиялық зауыттың жарылуы

2006 жылы 22 қарашада сағат 2:46 шамасында Arnel Company (өнеркәсіптік бояу өнімдерін өндіруші) және CAI Inc. (еріткіштер мен сия өндіруші) орналасқан нысанда ірі химиялық жарылыс болды. Жарылыс Солтүстік жағалаудағы бірнеше қалаларды сілкіндіріп, үйлерді іргетастарынан жылдырды және жарты мильге дейінгі арақашықтықтағы ғимараттарға зақым келтірді. Шыны терезелер кемінде 3 миль (5 км) қашықтықтағы көршілес Пибодиде және тіпті Салем қаласының орталығында да сынып қалды. Жарылыс 45 миль (72 км) қашықтыққа дейін естіліп сезілді, соққысы өте күшті болды. Өрт басшысы Джим Тутконың мәлімдемесіне сәйкес, қаза болғандар жоқ, ал жарақат алғандардың өміріне қауіп төніп тұрмады. Шамамен 90 үй зақымдалды. Жарылыстан үйлері зақымдалған немесе қираған тұрғындар Денверс орта мектебіне эвакуацияланды, онда Қызыл Крест уақытша баспана ұйымдастырды. Жарылыс марина, нан пісіру/пицца дүкені және жанармай құю станциясының жанында, ал көшеден шығысқа қарай пропан газы станциясының қарсысында болды. АҚШ Химиялық қауіпсіздік және қауіптілік жөніндегі тергеу кеңесінің 2008 жылғы 13 мамырдағы есебінде жарылыс тұтанғыш еріткіштер бар сияны араластыру ыдысын түнгі уақытта дұрыс емес қыздыруға байланысты деп көрсетілді.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, Денверстің жалпы ауданы 37 шаршы километрді құрайды, оның ішінде 34 шаршы километр құрлық және 2 шаршы километр немесе 5,75% су. Толқынды Данверс өзені қаланың оңтүстік-шығыс жағынан басталып, Портер өзені, Крейн өзені және Уотерс өзендерінің қосылуынан пайда болады. Бұл өзендер өз кезегінде көптеген арналармен толығады. Ипсвич өзені де қаланың батыс шекарасымен ағып өтеді. Путнамвилл суқоймасы қаланың солтүстік жағында орналасқан және Салем мен Беверли қалаларын ауыз сумен қамтамасыз етеді. Данверспорт ауданы теңіз деңгейінде болғанымен, қалада 130-дан 180 футқа дейін биіктігі жететін көптеген төбелер бар, олардың ішінде Дейлс Хилл (Сент-Джон дайындық мектебінде орналасқан), Фернкрофт Хилл, Фолли Хилл, Хаторн Хилл, Линдалл Хилл, Николс Хилл, Путнам Хилл, Рокки Хилл және Уиппл Хилл (Эндикотт паркінің бөлігі) бар. Денверсте 1800-жылдардың соңында, қалада қарқынды дамыған теміржол кезінде пайда болған көптеген ауылдар бар. Оларға Бурлидің бұрышы, Денверс орталығы, Данверспорт, Downtown, Фернкрофт, Хаторн (әлі де өз пошта бөлімі мен 01937 индекс коды бар), Путнамвилл және Тапливилл кіреді.

Климат

Бір жылдың ішінде Денверс, Массачусетс штатында температура жылына 184 күнге дейін төмендейді. Жылдық жауын-шашын мөлшері әдетте жылына 44,1 дюймді құрайды (АҚШ үшін жоғары көрсеткіш). Жылдық жауын-шашын көлемін түсіну үшін жылына тоғыз күн қатарынан шамалы жаңбыр жауатынын көзге елестетуге болады. Ауаның ылғалдылығы шамамен 34,4 күн немесе жылдың 9,4% -ы 60% -тан төмен болады.

Көлік

Денверс Бостон қаласының орталық бөлігінен шамамен 17 миль (27 км) солтүстікке қарай, Бостон мен Нью-Гэмпшир штатының шекарасының арасында, жартылай жолда орналасқан. Солтүстік жағынан Топсфилд, солтүстік-шығыстан Вэнхэм, шығыстан Беверли, оңтүстік-шығыстан Салемнің шағын бөлігі, оңтүстік және оңтүстік-батыстан Пибоди, ал солтүстік-батыстан Миддлтонмен шектеседі. Қала орталығы Салемнен солтүстікке қарай 4 миль (6 км), Глостерден батысқа қарай 16 миль (26 км), Бостоннан солтүстік-шығысқа қарай 17 миль (27 км) және Нью-Гэмпшир штатындағы Салемнен оңтүстік-шығысқа қарай 19 миль (31 км) қашықтықта жатыр. Interstate 95 және Massachusetts Route 128 тас жолдары екеуі де қаладан өтеді, олар Пибодидегі түйіскен жерлерінен шығысқа қарай орналасқан. АҚШ-тың 1-ші бағыты да қала арқылы өтеді, қаланың солтүстік-батыс шетінде Interstate 95 тас жолымен ірі түйіседі. Басты тас жолдармен 35, 62 және 114 бағыттары да өтеді, ал 35 және 62 бағыттары қала орталығынан солтүстікке қарай қиылысады. 35-ші бағыттың солтүстік соңғы нүктесі Топсфилд қаласының шекарасынан сәл өткен жерде, 97-ші бағытпен кездеседі. Бірнеше MBTA автобус бағыттары Пибоди мен Беверли арасында қаладан өтеді. Қала ішінде қалалық пойыз қатынайдыны жоқ; MBTA Commuter Rail желісінің Newburyport/Rockport тармағы көршілес Салем және Беверли қалаларынан өтеді. Спрингфилд Терминалы темір жолының екі тармағы, Спрингфилд, Массачусетс арқылы өтеді, сондай-ақ қаладан өтеді, қала орталығына жақын жерде солтүстікке қарай бірігеді. Беверли қалалық әуежайының екі ұшу-қону жолағы қала аумағынан өтеді. 1950 жылдардың басында Эрл Ф. Роббинс Коллинз көшесіндегі өзінің жеріне, Принс көшесіне дейін созылатын жеке әуежай салды, оны Роббинс әуежайы деп атады. Әуежай 1980 жылдары жабылды және 1990 жылдары бұзылды. Ең жақын үнемі іске қосылатын коммерциялық рейстер Бостон қаласындағы Логан халықаралық әуежайында орындалады.

Демография

2000 жылғы санақ бойынша қалада 25 212 адам, 9 555 үй шаруашылығы және 6 564 отбасы тұрды. Халық тығыздығы анықталған жоқ. 9 762 тұрғын үй бірлігі болды, олардың орташа тығыздығы көрсетілмеген. Қаланың нәсілдік құрамы: 97,72% ақ нәсілді, 0,35% қара немесе афроамерикандық, 0,10% американдық үндістер, 1,11% азиялық, 0,02% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,22% басқа нәсілдер және 0,48% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 0,83% құрады. 9 555 үй шаруашылығының 30,9%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 56,2%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 9,4%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 31,3%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылығының 26,6%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 10,8%-ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,53 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,11 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 23,2%, 18-24 жас аралығындағылар – 6,4%, 25-44 жас аралығындағылар – 28,7%, 45-64 жас аралығындағылар – 24,5%, ал 65 жасқа толған немесе одан асқандар – 17,2%. Орташа жас 40 жас. Әр 100 әйелге 86,9 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 84,2 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 58 779 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 70 565 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 48 058 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 33 825 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 26 852 доллар. Халықтың 2,9%-ы және отбасылардың 1,7%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 3,0%-ы және 65 жасқа толған немесе одан асқандардың 4,4%-ы.

Үкімет

Денверсте "Е" жоспары бойынша басқару жүйесі қолданылады, ол өкілдік қалалық мәжіліс пен қала басшысының біріктірілген түрі. Сонымен қатар, сайланған таңдау комиссиясы да бар.

Қоғамдық қауіпсіздік

Денверсте толық штатты полиция және өрт сөндіру бөлімдері бар. Жедел медициналық көмек Сомервилл қаласында орналасқан ірі жеке жедел жәрдем компаниясы Atlantic Ambulance (Cataldo Ambulance бөлімшесі) арқылы көрсетіледі. Бұрын қалаға 1904 жылдан бері қызмет көрсеткен шағын жеке жедел жәрдем компаниясы Лионс жедел жәрдем қызметі қызмет көрсеткен, ол 2017 жылы Cataldo Ambulance компаниясы сатып алған. Денверс полиция бөлімі 1986 жылы аккредиттелді. Денверс Массачусетс штатында ұлттық аккредиттеу алған алғашқы муниципалдық мекеме болды.

1990 жылғы газдың шығуы мен жарылыстары

1990 жылғы 2 сәуірде Бостон Газ қызметкері үйлерге газ жеткізетін табиғи газ құбырларында қателік жіберіп, қысымды артық көтерді. Осының салдарынан Лафайетт көшесі, Мейпл көшесі, Венеция көшесі және Бивер Парк даңғылында өрттер мен жарылыстар болды, нәтижесінде алты адам жарақаттанды.

Мемлекеттік мектептер

Денверс қаласының өзіне тән жеке мектеп округі бар, ол – Денверс мемлекеттік мектептері. Округта бес бастауыш мектеп бар (Хайлендс бастауыш, Риверсайд бастауыш, Грейт Оук бастауыш, Торп бастауыш және Смит бастауыш), олардың әрқайсысы балабақшадан бастап бесінші сыныпқа дейін білім береді (Риверсайд, Торп және Грейт Оук мектептерінде балабақша да бар). Алтыншыдан сегізінші сыныптарға дейін оқушылар Холтен Ричмонд орта мектебінде білім алады. Тоғызыншыдан он екінші сыныптарға дейін оқушылар Денверс жоғары мектебінде білім алады. Денверс екі жергілікті лига құрамында кіші лига бейсболында бақ сынасады: қаланың оңтүстік және батыс бөлігіндегі Денверс ұлттық кіші лигасы (DNLL) және қаланың солтүстік және шығыс бөлігіндегі Денверс американдық кіші лигасы (DALL). DNLL-дегі балалар көбінесе Хайлендс және Грейт Оук бастауыш мектептеріне барады, ал DALL-дегі балалар көбінесе Смит және Торп бастауыш мектептеріне барады. Риверсайд бастауыш мектебінің оқушылары екі лигаға да бөлінеді.

Жеке мектептер

Денверсте үш жеке мектеп бар. "Жарнамаланған Мария мектебі" балабақшадан сегізінші сыныпқа дейін білім береді. Пламфилд академиясы – Шарлотта Мейсонның білім беру философиясына негізделген, бірінші сыныптан сегізінші сыныпқа дейінгі шағын мектеп. Сент-Джон дайындық мектебі – алтыншы сыныптан он екінші сыныпқа дейінгі жас жігіттерге арналған мектеп. Сент-Мэри және Сент-Джон діни ұйымдармен байланысты. Сент-Мэри Бостон архиепископиясының құрамында, ал Сент-Джон, көбінесе "Преп" деп аталатын мектеп, Ксаверий бауырларының қолдауында.

Кәсіптік мектептер

Мемлекеттік және жеке мектептерге қоса, Денверс бұрын Эссекс ауыл шаруашылығы жоғары мектебіне есік қағар еді, ол тәуелсіз, мемлекеттік қаржыландырылатын күндізгі мектеп болып, 9-12 сыныптарға қызмет көрсетті. Эссекс ауыл шаруашылығы жоғары мектебі Миддлтон қаласында орналасқан Солтүстік жағалау техникалық мектебімен бірікті, нәтижесінде Денверсте орналасқан үлкен, біріктірілген кампус пайда болды. Эссекс Солтүстік жағалауы ауыл шаруашылығы және техникалық мектебі 2014 жылдың қыркүйек айында ашылды. Мектеп аудан ішіндегі қалалардан келген студенттерге 24 техникалық және ауыл шаруашылығы бағдарламасын, ал аудан сыртынан келген студенттерге жеті ауыл шаруашылығы бағдарламасын ұсынады.