Кіріспе
Салисбери – АҚШ-тың Массачусетс штатындағы Эссекс округінде орналасқан шағын жағажайлы қала және жазғы туризм орталығы. Бұл қауым Атлант мұхитының жағалауында, Бостонның солтүстігінде, Нью-Гэмпшир шекарасында орналасқан танымал жазғы демалыс орны. Мұнда сувенирлік дүкендерге, мейрамханаларға, кафелерге, ойын автоматтарына толы және Атлант мұхитының панорамалық көрінісін ұсынатын жаңа Салисбери Бич серуендеу жолы (бордвок) бар. 2020 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 9 236 адамды құрайды. Қаланың бір бөлігі Салисберидің халық санауымен белгіленген аймағын құрайды.
Salisbury is a small coastal beach town and summer tourist destination in Essex County, Massachusetts, United States. The community is a popular summer resort beach town situated on the Atlantic Ocean, north of Boston on the New Hampshire border. It is home to the new Salisbury Beach Boardwalk, full of souvenir shops, restaurants, cafes, arcades and panoramic views of the Atlantic Ocean. The population was 9,236 at the 2020 census. Parts of town comprise the census designated place of Salisbury.
Колонияға дейінгі дәуір
Қазіргі уақытта Солсбери деп аталатын аймақта еуропалық отарлаудан бұрын он мыңдаған жылдар бойы адамдар тұрған. Мэрримак өзенінің солтүстік жағалауындағы Моррилл нүктесіндегі жерлеу орнынан 7000 жылға дейінгі, ал кейбір мәліметтер бойынша 8500 жылға дейін сонау заманнан қоныстанғандығын көрсетеді. Еуропалықтармен алғашқы байланыс және отарлау кезінде Мэрримак өзенінің солтүстігінде Пэннакук конфедерациясының Пентюкет тайпасы тұрды. Олар жағалаудың сулы жерлерінде маусымдық түрде балық аулап күшін алды. Есекс округіне айналатын басқа қалалардан өзгеше, бұл аймақтағы жергілікті тұрғындармен еуропалықтар қоныстану шарттарын келісіп, жергілікті шабуылдардан қорғану үшін гарнизондық үй, түнгі күзет және қарулы жасақпен тығыз қорғаныс жүйесін құрды.
Колониялық дәуір
Солсбери 1638 жылы ағылшындар Колчестер деп колонияландырды, ал 1640 жылы Англиядағы Уилтширдегі Солсбери қаласының атымен Солсбери деп аталды, себебі осы қалада отаршылардың милициясын даярлауға тағайындалған Кристофер Батт дүниеге келген. Бастапқы тұрғындар, соның ішінде Ричард Курриерге, қала орталығына жақын кішкентай үй учаскесі және шаруашылыққа арналған орталықтан тыс үлкен жер берілді. Отбасылар сонымен қатар жағажайға жақын үлкен "сүпті жерлерге" ие болды, онда олар тұзды батпақтың шөбін жинаған көрінеді. Сол кезде бұл аймақ көбінесе тиін жоқ, жаңадан өсіп келе жатқан ормандармен жабылған еді, оларды үй салу және егін егу үшін тазалау қажет болды. Ричард Курриер – ұста болды және Солсберидің алғашқы қоныстанушыларының бірі еді. Ол 1640 жылы үй учаскелерінің алғашқы тізіміне енді және 1641 және 1642 жылдары қосымша жер алды. 1654 жылы Солсбериде 60 қарапайым адам болды және олар 30 отбасыны Поувоу өзенінен батысқа көшіруге дауыс берді. Осы отбасылардың 18-і қарапайым адамдардан тұрды, ал Солсбери Нью Тауны 1668 жылы Аймсбери қаласына айналған кезде қарапайым адамдардың саны 26-ға жетті. Ричард осы 18 қарапайым тұрғынның тізімінде бірінші болып тұрды және 1654 жылдың 1 мамырында Ескі қала мен Жаңа қала тұрғындары арасындағы келісімге қол қойғандардың бірі болды.
Курорттық дәуір
1866 жылы Ұлы батпақты бойлай Beach Road салынды, бұл қаланың 5 мильдік (8 км) таза жағажайға қол жеткізуін қамтамасыз етті. Ол қонақүйлер, мейрамханалар, дүкендер, коттедждер, ойын автоматтары мен ойын-сауық парктерімен қатар гүлденген жазғы курортқа айналды. 1914 жылы Чарльз И. Д. Лофф қолмен жасаған "Ұшқыш аттар" атты карусель орнатылды. Джон Миллер жағажайдағы алғашқы американдық тау-кен – "Аспан зымыранын" салды. Dodgem аттракционы, бастапқыда Макс және Харольд Стоерлер Метуен қаласынан жасаған, 1920 жылдан 1980 жылға дейін Солсбери жағажайында түрлі форматта жұмыс істеді. Гленн Миллер, Элла Фицджеральд, Луи Армстронг, Франк Синатра және Либерас сияқты әйгілі әртістер концерттер берді. Курорт 1960 жылдарға дейін өркендеді, содан кейін біртіндеп сөніп қалды. Соңғы американдық тау-кен – WildCat 1976 жылы бұзылды. 2004 жылы Pirate's Fun Park, соңғы шағын ойын-сауық паркі жабылып, оның орнына кондоминиумдар салынды. Климаттың өзгеруіне байланысты Солсберидің жағалауы жылдам тозуда. 2024 жылдың наурыз айында жағажайдың бірнеше тұрғыны жағажайдағы үйлерді қорғау үшін жасанды құм төбелеріне 565 000 доллар төледі, бірақ үш күннен кейін болған қатты дауыл оларды шайып кетті.
География
АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 17,9 шаршы миль (46,2 км2) құрайды, оның ішінде 15,4 шаршы миль (40,0 км2) жер және 2,4 шаршы миль (6,2 км2; 13,50%) су. Солсбери – Массачусетс штатының ең солтүстік қаласы, оның солтүстік-батыс бұрышы (Элмвуд көшесі Нью-Гэмпшир шекарасымен қиылысатын жерде) шамамен 42°53'12.26" координатасында орналасқан. Мерримак өзенінің солтүстік жағасында, өзен сағасында жатқан қала шығысында Атлант мұхитымен, оңтүстігінде Мерримак өзенімен және Ньюберипорт қаласымен, батысында Эймсберимен, ал солтүстігінде Нью-Гэмпшир штатының Сибрук қаласымен шектеседі. Қала Солсбери Бич мемлекеттік қорығына ие, ол барлық теңіз жағалауын және кішкене құрлық бөлігін, сондай-ақ Мерримак өзенінің ортасында орналасқан Рам аралы мен Карр аралы мемлекеттік жануарлар дүниесін басқару аймақтарын (қорғалмаған Игл аралымен бірге) қамтиды. Қаланың көп бөлігі батпақты жерлермен жабылған, әсіресе қаланың шығыс бөлігінде. Қала аумағынан бірнеше бұлақтар мен арналар өтеді. Қала құрамында үш ауыл бар: Солсбери Бич, Солсбери Плейнс (қаланың солтүстік-батыс бұрышында) және Браунс Пойнт (Солсбери Бич пен қала орталығының арасында).
Білім
Солсбериде бір мемлекеттік мектеп бар, Солсбери бастауыш мектебі. Орта мектеп оқушылары Тритон аймақтық орта мектебіне қатысады, ал жоғары сынып оқушылары Ньюбери және Роулиден келген оқушылармен бірге Тритон аймақтық жоғары мектебіне қатысады.
Көлік
Қала Массачусетс штатындағы 1-ші АҚШ тас жолының солтүстік жағында орналасқан. Ол Ньюберипорт автокөпірі арқылы қалаға кіреді және қала орталығынан Нью-Гэмпшир шекарасына дейін шамамен S пішіндес бағытта өтеді. Көпір салынғанға дейін қала орталығынан оңтүстікке қарай созылған жол қазіргі орналасқан жерінен шығысқа қарай Ферри жолымен жүріп, қала мен Ньюберипортты байланыстырған паромға дейін жеткен. Қала сонымен қатар Массачусетс штатындағы Interstate 95 және Interstate 495 тас жолдарының солтүстік соңғы нүктесі болып табылады, Interstate 495 қалаға I 95 шығу қақпасы 59 арқылы жарты мильдей қашықтықта орналасқан. 60-шы шығу қақпасы 1-ші тас жолға және Массачусетс/Нью-Гэмпширдің 286-шы тас жолына қол жеткізуге мүмкіндік береді, ол жағажайларға баратын жол. Массачусетс 110-шы тас жолының шығыс соңы Солсбериде (1-ші тас жолында) орналасқан және Амесбери қала шекарасынан сәл асып, 58-ші шығу қақпасы арқылы I 95-ке қосылады. Массачусетс штатының 1А тас жолының ең солтүстік бөлігі қаладан өтеді, 1-ші тас жолмен бірге қала орталығынан шығысқа қарай жүріп, Солсбери жағажайында солтүстікке бұрылып, Нью-Гэмпширдің 1А тас жолымен жалғасады. Мерримак аңғарының аймақтық көлік басқармасы Солсбериді жақын жердегі елді мекендермен байланыстыратын жергілікті автобус қызметін ұсынады. Ең жақын теміржол станциясы Ньюберипортта орналасқан.
Демография
2000 жылғы санақ бойынша қалада 7827 адам, 3082 үй шаруашылығы және 1990 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. 4156 тұрғын үй бірлігі бар, орташа тығыздығы 104,0 адам/км² (269,3 адам/миль²). Қаланың нәсілдік құрамы: 97,55% ақ нәсілді, 0,41% афроамерикалық, 0,31% американдық үндістер, 0,34% азиялық, 0,09% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,26% басқа нәсілдер, 1,05% екі немесе одан көп нәсілге жататындар және 1,18% испан немесе латиноамерикандықтар, кез келген нәсілге жатады. 3082 үй шаруашылығының ішінде 29,5% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 49,2% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 10,9% күйеуімен бірге тұрмайтын әйелдер және 35,4% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 26,6% жеке адамдардан тұрады, ал 9,3% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,53 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,10 адам. Қаладағы халықтың жас бойынша таралуы: 23,6% 18 жасқа дейінгілер, 6,4% 18-24 жас аралығындағылар, 32,1% 25-44 жас аралығындағылар, 26,1% 45-64 жас аралығындағылар және 11,9% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Медианалық жас 39 жас. Әр 100 әйелге 97,5 еркек келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 95,5 еркек келеді. Үй шаруашылығының медианалық табысы 49 310 доллар, ал отбасының медианалық табысы 56 327 доллар. Ер адамдардың медианалық табысы 41 705 доллар, ал әйелдердің медианалық табысы 31 250 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы табысы 21 608 доллар. Халықтың 6,8% және отбасылардың 4,5% кедейлік шегінен төменде. Кедейлікте өмір сүретін адамдардың 9,6% 18 жасқа дейінгілер, ал 5,6% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер.
Үкімет
Солсбери Массачусетс штаты Сенатының 1-ші Эссекс округіне кіреді.