Кіріспе

Ньюмаркет – АҚШ-тың Нью-Гэмпшир штатындағы Рокингем округіне қарасты қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 9 430 адамды құрайды. Халықтың бір бөлігі жақын орналасқан Дюрем қаласындағы Нью-Гэмпшир университетінің студенттері мен қызметкерлері болып табылады. 2020 жылғы халық санауы бойынша 5 797 адам тұратын қаланың тығыз қоныстанған орталық бөлігі Ньюмаркет санақ аймағы ретінде белгіленген және Лэмпрей өзені бойындағы Нью-Гэмпшир штатының 108 және 152 бағыттарының тоғысқан жерінде орналасқан.

Тарих

1727 жылы құрылған Ньюмаркет – король Георг І билігінің соңғы жылы Массачусетс штаты берген алты қаланың бірі. Ол бастапқыда Эксетердің шаруашылық бөлімшесі ретінде құрылды және 1737 жылы заң шығарушы орган оған толық қалалық құқықтар берді. Қала, Англияның Саффолк графтығындағы Ньюмаркет қаласының атымен аталуы мүмкін. Қаладан өтетін Лэмпрей өзені алғашқы қоныс салушы Джон Лэмпрейдің құрметіне аталған. Ньюмаркет Жаңа Англияның Батыс Үндістанмен сауда-саттық орталығы болды. Қаланың негізгі экспорт тауарлары – ағаш, Скуамскотт өзенінен алынған кептірілген балық және Лэмпрей өзенінен алынған тұздалған алевивтер. Ал қайта әкелінетін жүктердің ішінде кит майы, меласса және ром болды. Ньюмаркет кеме жасау саласында да дамыған. Ньюмаркет және айналасындағы елді мекендерден әкелінген ағаштардан Корольдік теңіз күштері үшін көптеген кемелер салынды. Деректерге сүйенсек, Ньюмаркет бір жылдың ішінде 21 кеме салыпты. Компания қаланың порты мен экономикасын бақылап, құламадағы су энергиясын пайдаланатын жеті тоқыма фабрикасын иеленді. Компания мақтасын Оңтүстіктен әкелтіп отырды, сондықтан Азамат соғысы оның өндірісіне кері әсер етті. Ол жұмысшыларға арналған көппәтерлі үйлер сияқты көптеген қосымша құрылыстар салды. Компания Ноттингемдегі Паутукавей көлін және Баррингтондағы Мендумс көлін құру үшін өзеннің жоғары ағысында бөгеттер тұрғызды. Құрғақшылық кезінде компания бөгеттерден Лэмпрей өзеніне реттелген су ағынын жіберіп, фабрикаларды жұмыс істетуге мүмкіндік берді. Компания 1929 жылы жабылды. Қазіргі заманғы коммерциялық және тұрғын үйлерге бейімделген фабрика ғимараттары Ньюмаркет индустриалды және коммерциялық тарихи ауданында орналасқан, ол 1980 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. 1970 жылдары фабрика Тимберленд компаниясының бас кеңсесі болды, сол жылдары компания кішкентай жұмысшы ботинкасын өндірушіден танымал "қалалық" сән брендіне айналды. Тимберлендтің бас кеңсесі қазір Стратхем қаласында орналасқан. Қаланың "Оңтүстік Ньюмаркет" шаруашылық бөлімшесі 1895 жылы жеке Ньюфилдс қаласы ретінде құрылды.

География

Нью-Гэмпшир штатының оңтүстік-шығысындағы Ұлы шығанақтың жанында орналасқан Ньюмаркет қаласы Лэмпри өзені және оның саласы Пискассик өзенімен суға толы. Қаланың ең биік нүктесі – теңіз деңгейінен 86 метр биіктіктегі Bald Hill шыңы, қаланың оңтүстік-батыс бұрышына жақын орналасқан. Ұлы төбе (Great Hill), биіктігі 228 фут (69 метр), қала орталығынан оңтүстікке қарай көтеріледі. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы құрайды, оның ішінде жер және су, ал су ауданы қаланың 11,24% құрайды. 2010 жылғы халық санағы бойынша, қалада 8 936 адам, 3 857 шаңырақ және 2 219 отбасы тұрады. 4 139 тұрғын үй бар, оның 282-сі немесе 6,8%-ы бос тұрды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 92,2% ақ нәсілді, 1,0% афроамерикалық, 0,2% американдық индейлер, 4,0% азиялық, 0,1% Гавайи немесе Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары, 0,6% басқа нәсілді және 1,9% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 2,3%-ы испаниялық немесе латын американдықтарды құрайды. 3 857 шаңырақтың 27,2%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 45,2%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 8,5%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 42,5%-ы отбасы емес. Барлық шаңырақтың 27,7%-ы жеке адамдардан, ал 7,1%-ы 65 жастан асқан жалғыз тұратын адамдардан тұрады. Шаңырақтың орташа мөлшері 2,32 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,86 адамды құрайды. Ньюмаркет қаласында лаос және лаос-американдықтардың саны аз, бірақ өсіп келе жатыр, сонымен қатар босқындар мен олардың отбасылары да бар. Лаос буддисттері Массачусетс штатының Лоуэлл қаласындағы Ват Лао Миксарайам ғибадатханасына барады.

Инфрақұрылым

Ньюмаркет өрт сөндіру және құтқару қызметі – қала аумағында толық штатты және еріктілерден құралған бөлім, өрт сөндіру және жедел медициналық көмек көрсетеді. Ньюмаркет өрт сөндіру және құтқару қызметі көршілес Ньюфилдс қаласын жедел жәрдеммен қамтамасыз етеді. Бөлімде 45 ерікті және екі штаттық қызметкер жұмыс істейді. 2017 жылы, 2017 жылғы жол-көлік оқиғасында көрсеткен батылдығы үшін қызметкерлерге Нью-Гэмпшир штатының Өрт стандарты және оқу, сондай-ақ Жедел медициналық қызмет басқармасынан бірлік мақтауы табысталды. Қалада, сонымен қатар, Ньюмаркет кітапханасы мен Шанда саябағында сияқты, электр көліктерін зарядтауға арналған бірнеше қоғамдық қолжетімді станциялар бар.