Кіріспе

Висконсин штатының Озауки округінде орналасқан Графтон қаласы.

Графтон қаласы – АҚШ-тың Висконсин штатындағы Озауки округінде орналасқан және Милуоки қалалық аймағына кіретін қала. Қала 1846 жылы құрылған, ал 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 4 157 адамды құрады. Графтон Мичиган көлінің батыс жағасында орналасқан. 1840 жылдары неміс және ирланд иммигранттары алғаш рет Графтонға қоныс аударды. Олардың қоныстану орталықтары Лейкфилд және Улао ауылдарымен қатар, қаланың ішінара бөлігінде орналасқан Графтон ауылы болды.

Тарих

Бұл аймаққа алғаш рет 1670 жылы болашақ Графтон орнына жақын, Милуоки өзені бойындағы жергілікті американдық ауылға келген иезуит миссионерлері Клод Жан Аллуэз және Клод Баблон барды. 1839 жылы АҚШ-тың шығысынан келген Тимоти Вудэн Графтонның алғашқы тұрақты тұрғыны деп есептеледі. Алғашқы тұрғындардың көп бөлігі Германия мен Ирландиядан келген иммигранттар еді. Висконсин аймақтық заң шығарушы органы 1846 жылы Графтон қаласын ресми түрде құрды. Иллинойс штатының Эльгин қаласын негіздеген инвестор Джеймс Т. Гиффорд 1847 жылы Мичиган көліндегі порт ретінде Улао қауымын құрды. Сол кезде Ұлы көлдерде бу кемелері кең таралған еді және олар отын үшін көп мөлшерде ағаш жағар еді. Бір бу кемесі бір сапарда бірнеше акрға тең орманды тұтынуға қабілетті болды. Грэфтонның көп бөлігі ежелгі шағала мен кәдімгі үйе орманды болды, отарлаушылар оны егіс үшін тазартып жатты, ал Гиффорд Улао үшін бу кемелерін отынмен қамтамасыз ету станциясы ретінде даму мүмкіндігін көрді. Ол ағаш кесетін тісті ара зауытын, қойманы және көлдегі кемелер тоқталып, ағаш сатып алатын, ұзындығы мың футтық пирс салды. Қауым 1850 және 1860 жылдары гүлденді, бірақ Америка Азамат соғысының соңына қарай Озауки округінің орман қоры көп бөлігі сарқылды, ал Улао құлдырады, жердің көп бөлігі егістікке айналды. Графтон ауылы 1896 жылы қаланың бір бөлігінен құрылды. 1930 жылдардың соңында Грэфтон қаласындағы Милуоки өзенінің жағасында жер сатып алған неміс-американдықтар тобы болды. Олар Хинденбург лагері деп аталған жеке лагерь ашты және 1939 жылы нацистік идеологияны қолдаушы Фриц Юлиус Кунның сөйлемін өткізді. 1941 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда лагерь жабылды. Лагерьдің көрнекті мүшесі Джордж Фробуз 1942 жылы Нью-Йоркке федералдық сотқа жауап беруге бара жатқанда өзін-өзі өлтірді. Лагерьдің тағы бір мүшесі Пол Кнауэр адалдыққа берген антын жалғандығы үшін АҚШ азаматтығынан айырылып, соғыстан кейін Германияға депортацияланды. 1940 жылы американдыққа адал, Бундқа қарсы Висконсин неміс-американдық қоғамдарының федерациясы нацистік симпатиямен күресу үшін Графтон қаласында Карл Шурц лагерін ашты. Графтон Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қала маңындағы кеңею кезеңінде халық санының айтарлықтай өсуін бастан өткерді, ал ауыл Графтон қаласынан тұрғын үйлер мен коммерциялық даму үшін көбірек егістік жерін қосты. 1960 жылдардың ортасында 43-ші тас жолдың салынуы Графтонды Милуоки және Шебойган сияқты басқа қалалармен байланыстырды.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 75,5 шаршы километрді құрайды, оның ішінде 72,4 шаршы километрі құрлық, ал 3,1 шаршы километрі (7,47%) су. Графтон ауылы көбінесе қаланың бұрынғы батыс жартысында орналасқан. Қала солтүстікте Порт-Вашингтон қаласы, Порт-Вашингтон округі және Сауквилл округімен; оңтүстікте Мекуон қаласымен; батыста Седарбург қаласымен; шығыста Мичиган көлімен шектеседі. Лейкфилд және Улао елді мекендері де қала аумағында орналасқан. Қала Мичиган көлінің батыс жағалауында орналасқан, жағалауының ерекшелігі – биіктігі 9-ден 18 метрге жететін сазды жартастар мен өзендердің көлге құятын терең шатқалдары. Сазды жартастар – Мичиган көлінің жағалауына тән геологиялық құрылым, және олар әлемнің көптеген аймақтарында кездеспейді. Жағалаудың көп бөлігі құм мен шағыл араласқан жағажайлармен жабылған. Көлдегі жеке меншік маяк – Кевич маяғы қала аумағында орналасқан. Қала Висконсин штатының оңтүстік-шығыс мұздық далалық жазығында жатыр, ол соңғы мұз дәуірінде Висконсин мұзжайнауынан пайда болған. Топырағы сазды мұздық, беті жұқа лосс қабатымен жабылған. Висконсин табиғи ресурстар департаменті қаланың көл жағалауындағы шығыс бөлігін Мичиган көлінің орта жағалауының экологиялық аймағына, ал батыс бөлігін Оңтүстік-Шығыс мұздық жазықтарының экологиялық аймағына жатқызады. Жерді дамытудың артуына байланысты жабайы табиғат азайып, жануарлар Графтон сияқты адамдар қоныстанған жерлерге жақындауға мәжбүр болып отыр. Қалада ақ құйрықты бұғы, койот және қызыл түлкі сияқты ірі сүтқоректілерді кездестіруге болады. Көптеген құстар, соның ішінде үлкен көк құстар мен жабайы түйеқұстар қала аумағында таралған, ал жасыл құстар мен американдық қаңқақұстар қаланың ылғалды жерлерінде көбейеді. Братт Вудс табиғат қорығы американдық громуэллдің өсу ортасы болып табылады, ол штаттың ерекше қорғауындағы өсімдік түрі. 2000 жылғы мәліметтер бойынша, қалада 4 132 адам, 1 569 үй шаруашылығы және 1 241 отбасы тұрады. Халық тығыздығы шаршы шақырымға 208,5 адамды (80,5/км²) құрайды. 1 608 тұрғын үй бірлігі бар, олардың орташа тығыздығы шаршы шақырымға 81,1 (31,3/км²) құрайды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 98,02% ақ нәсілді, 0,34% афроамерикандық, 0,22% американдық индейлер, 0,48% азиялық, 0,10% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,34% басқа нәсілдер және 0,51% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Халықтың 1,11% испаниялық немесе латын американдықтарды құрайды. 1 569 үй шаруашылығының 33,5% 18 жасқа дейінгі балалары бар, 71,5% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 5,0% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 20,9% отбасы емес. Үй шаруашылығының 16,1% жеке адамдардан тұрады, ал 4,8% 65 жастан асқан жалғыз тұратын азаматтарды құрайды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,63 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,98 адамды құрайды. Қала тұрғындарының жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер – 24,7%, 18-24 жас аралығындағылар – 5,9%, 25-44 жас аралығындағылар – 28,0%, 45-64 жас аралығындағылар – 31,2%, 65 жастан асқандар – 10,2%. Орташа жас 41 жас. Әр 100 әйелге 104,6 еркек шақтандырылған. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 101,2 еркек шақтандырылған. Үй шаруашылығының орташа табысы 64 707 доллар, ал отбасының орташа табысы 73 125 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа табысы 42 320 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 35 446 доллар. Адам басына шаққандағы орташа табыс 30 582 долларды құрайды. Отбасылардың 4,0% және халықтың 5,1% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 6,4% және 65 жастан асқандардың 8,0% кедейлікте өмір сүреді.

Заң және мемлекеттік басқару

Графтон қаласы сайланған кеңеспен басқарылатын қала ретінде ұйымдастырылған, оған төраға және төрт қадағалаушы кіреді. Қазіргі төраға – Лестер А. Бартель кіші. Кеңес әр айдың екінші сәрсенбісінде сағат 19:00-де Графтон ауылында орналасқан қалалық әкімшілікте жиналады. Висконсин штатының 6-шы округінің бөлігі ретінде Графтонды АҚШ Өкілдер палатасында Гленн Гройтман (R), ал АҚШ Сенатында Рон Джонсон (R) және Тэмми Болдуин (D) өкілдік етеді. Альберта Дарлинг (R) Графтонды Висконсин штатының Сенатында, ал Деб Андрака (D) Висконсин штатының Ассамблеясында өкілдік етеді.

Білім

Графтон қаласының көп бөлігі Графтон мектеп округімен қамтамасыз етіледі, онда балабақшадан бастап бесінші сыныпқа дейін оқитын екі бастауыш мектеп бар: Джон Ф. Кеннеди бастауыш мектебі және Вудвью бастауыш мектебі. Джон Лонг орта мектебі бүкіл округ бойынша алтыншыдан сегізінші сыныптарға, ал Графтон жоғары мектебі тоғызыншыдан он екінші сыныптарға қызмет көрсетеді. Округты жеті мүшелі сайланған мектеп кеңесі басқарады, ол айдың төртінші дүйсенбісі күні сағат 18:00-де Графтон жоғары мектебінің кітапханасында отырыс өткізеді. Қазіргі округ басшысы Джефф Нельсон 2016 жылдан бері осы лауазымды иеленіп келеді. Қаланың оңтүстік-батыс бөлігінде тұратын кейбір тұрғындар Седарбург мектеп округіне, ал солтүстік-шығыс бөлігіндегі тұрғындар Порт Вашингтон-Соуквилл мектеп округіне қатынайды. Графтонда балабақшадан сегізінші сыныпқа дейінгі оқушыларға қызмет көрсететін үш шіркеу мектебі бар: Біздің Құтқарушымыз лютеран мектебі, Сент-Джозеф католик шіркеу мектебі және Сент-Пол лютеран мектебі.

Көлік

Interstate 43 қаладан 92 және 93 шығу арқылы өтеді, ал Висконсин тас жолы 60 да Улао және Графтон ауылының орталық бөлігінен өтеді. Графтон үлкен қалалармен салыстырғанда қоғамдық көлікпен шектеледі. Озауки округі мен Милуоки округінің көлік жүйесі Милуокиге Interstate 43 арқылы қатынайтын 143 маршруттық автобусты, сондай-ақ "Озауки округінің экспресі" деп аталатын автобусты басқарады. Автобус 92-шы шығудан тыс, ауылдағы екі тұрақ-қолықта тоқтайды: біреуі Графтон Коммонс сауда орталығында, екіншісі Target паркингінде. Автобус дүйсенбіден жұмаға дейін, қысқа жұмыс кестесімен, ең көп жүрушілер болатын уақытта жұмыс істейді. Озауки округінің көлік қызметтерінің бірлескен таксисі – Interstate жолынан тікелей қолжетімді емес жерлерге саяхаттау үшін қоғамдық көлік құралы. Таксилер аптаның жеті күні жұмыс істейді және Вашингтон округінің көлігімен, сондай-ақ Милуоки округінің 12, 49 және 42 маршруттарымен байланыс жасайды. Жаяу және велосипед жолы болып табылатын Озауки қалааралық жолы қала мен Графтон ауылынан өтеді, тұрғындарды көршілес Седарбург және Порт-Вашингтон қалаларымен байланыстырады. Жол солтүстікке Шебойган округіне, ал оңтүстікке Милуоки округіне дейін жалғасады. Висконсин Орталық Ltd. темір жолы компаниясы қаладан өтіп, солтүстікке Сауквиллге және оңтүстікке Седарбургке жүк тасымалдайтын теміржол желісін пайдаланады. Union Pacific темір жолы Interstate 43-ке параллель жүреді. Қазіргі уақытта қалада теміржол станциясы жоқ.

Саябақтар мен демалыс

Көк қанатты су құстарын өндіру аймағы: АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі 54 акрлық ылғалды жерді және далалық қорықты күтеді, онда жасыл балықшылдар мен американдық ащы құстар сияқты түрлер мекендейді. Братт Вудс: Озауки-Вашингтон жер қоры Милуоки өзенінің шығыс жағалауындағы 17 акрлық саябақты күтеді. Орман эндемикалық өсімдіктерге ие және 19-шы ғасырдың басында Озауки округінде кең жайылған шаған-күлді орманның ерекшелігін сақтайды. Улао су құстарын өндіру аймағы: АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі Лайонс Ден Гордж табиғат қорығының жанында 44 акрлық су құстарына арналған қасиетті жерді күтеді, сондай-ақ жаяу серуендеуге арналған жолдар мен құстарды, оның ішінде қара шағалалар, қара қаз және үйректерді бақылау мүмкіндігі бар. Озауки қалааралық жолы Милуоки қалааралық теміржолының бұрынғы бағытымен қала арқылы өтеді. Жолдың оңтүстік ұшы Браун-Дирдегі Брэдли көшесінде орналасқан, ол Дуб жапырағы жолымен жалғасады, ал солтүстік ұшы Шебойган округі Остбург ауылындағы ДеМастер көшесінде. Жол қауымды көршілес Седарбург және Порт-Вашингтонмен байланыстырады. Қала аумағында екі жеке, коммерциялық гольф алаңы және жеке меншіктегі 20 акрлық Графтон Деллс өзен паркі де бар.