Кіріспе

Никель-сутек аккумуляторы. Никель сутегі – NiH формулалы бейорганикалық қосылыс немесе әртүрлі координациялық кешендердің бірі. Оны 1958 жылы поляк химигі Богдан Барановский ашқан.

Бинарлы никель гидридтері және ұқсас материалдар

Никель мен платинаның анық гидридтерінің болуы күмәнді. Бұл байқау стехиометриялық емес гидридтердің бар екенін жоққа шығармайды. Шындығында, никель кеңінен қолданылатын сутегілендіру катализаторы болып табылады. Никель гидридтерін зерттеу бойынша тәжірибелік жұмыстар аз және көбінесе теориялық сипатта. Сутек никельді қатайтады (көптеген металдар сияқты), никель атомдарының кристалдық торларындағы ығысулардың бір-бірінен сығалауына кедері келтіреді. Никель гидридіндегі қорытқы сутегінің мөлшері мен оның түрінің (төгілген фаза) өзгеруі, алынған никель гидридінің қаттылығы, серпімділігі және созылу беріктігі сияқты қасиеттерін анықтайды. Сутегінің жоғары мөлшері бар никель гидриді, никельге қарағанда қаттырақ және мықтырақ болуы мүмкін, бірақ мұндай никель гидриді никельге қарағанда серпімділігі төмен. Серпімділіктің жоғалтуы сутектің тудырған деформацияны басу нәтижесінде пайда болатын жарықтардың өткір ұштарын сақтап тұруынан және гидридтің ыдырауынан туындаған кернеудегі бос кеңістіктердің пайда болуынан болады. Сутектің әсерінен металлдың сынуы жоғары температурадағы турбиналарда қолданылатын никельде проблема тудыруы мүмкін. Никель гидридінің қабылдаған стехиометриясының тар диапазонында ерекше құрылымдар кездеседі. Бөлме температурасында никельдің ең тұрақты түрі – бетке орталықтанған кубикалық (FCC) құрылымды α-никель. Бұл салыстырмалы түрде жұмсақ металл материал, ол сутегінің өте аз мөлшерін еріте алады, 0,002 салмақтық %-дан аспайды және тек 0,00005% дейін. Ерітілген сутегі бар қатты ерітінді фазасы, бастапқы никельдің құрылымын сақтайды және α-фазасы деп аталады. 25°C-та β-никельде еріту үшін 6 кбар сутегі қысымы қажет, бірақ 3,4 кбардан төмен қысымда сутек десорбцияланады.

Жер бетінің

Сутек никель беттерінде диссоциацияланады. Ni(111), Ni(100) және Ni(110) кристалдық жақтарындағы диссоциациялану энергиялары сәйкесінше 46, 52 және 36 кДж/моль. Сутек осы беттердің әрқайсысынан әртүрлі температурада диссоциацияланады: 320–380, 220–360 және 230–430 К. β гидридтің тығыздығы 7,74 г/см³. Ол сұр түсті. Шамамен стехиометриялық NiH тұрақсыз және 340 МПа төмен қысымда сутегін жоғалтады.