Кіріспе

Өзін-өзі көбейтіп жіберетін зиянды бағдарлама Sobig Worm 2003 жылдың тамызында миллиондаған интернетке қосылған Microsoft Windows компьютерлерін зарарлаған компьютерлік құрт болды. 2002 жылдың тамызында құртты сынаған деген белгілер болғанымен, Sobig.A 2003 жылдың қаңтар айында алғаш рет анықталды. Sobig.B 2003 жылдың 18 мамырында таратылды. Бастапқыда Palyh деп аталған, бірақ антивирустық сарапшылар оның Sobig құртының жаңа нұсқасы екенін анықтағаннан кейін Sobig.B деп қайта аталды. Sobig.C 31 мамырда шығарылды және Sobig.B нұсқасындағы уақыт қатесін жойды. Бірнеше аптадан кейін Sobig.D пайда болды, одан кейін 25 маусымда Sobig.E шықты. 19 тамызда Sobig.F танымал болды және электрондық хаттардың ең көп санымен рекорд орнатты. Құрттың ең көп тараған нұсқасы – "Sobig.F" болды. 2018 жылғы мәліметтер бойынша, Sobig – таралған ең жылдам компьютерлік құрттардың екіншісі, ал Mydoom одан озып кетті. Sobig тек өзін-өзі көбейтіп жіберетін компьютерлік құрт ғана емес, сонымен қатар, зиянды бағдарлама емес нәрсе ретінде көрінетін трояндық бағдарлама да болды. Sobig.F құрты келесі тақырыптардың бірімен электрондық хат ретінде пайда болар еді:

Жауап: Мақұлданды
Жауап: Егжей-тегжей
Жауап: Жауап: Менің деректерім
Жауап: Рахмет! Жауап: Сол фильм
Жауап: Зұлым скринсейвер
Жауап: Сіздің өтінішіңіз
Рахмет! Сіздің деректеріңіз

Онда "Толық мәліметтерді тіркелген файлда қараңыз" немесе "Тіркелген файлда толық мәліметтерді қараңыз" деген мәтін және келесі атаулардың бірімен тіркелген файл болар еді:

application.pif
details.pif
document9446.pif
documentall.pif
movie0045.pif
thankyou.pif
yourdetails.pif
yourdocument.pif
wickedscreensaver.scr

Техникалық мәліметтер

Собиг вирустары жоғарыда аталған тіркеме арқылы хост компьютерге жұқтырады. Осы файл іске қосылғанда, вирус өз SMTP агенті қозғалтқышын пайдаланып көбейеді. Вирустың нысанасына айналатын электрондық пошта мекенжайлары хост компьютердегі файлдардан жиналады. Электрондық пошта мекенжайларын іздейтін файл кеңейтімдері:

dbx
eml
hlp
htm
html
mht
wab
txt

Собиг.F нұсқасы 2003 жылдың 26 тамызында UDP порты 8998 арқылы 20 IP-адреспен байланысып, белгілі бір бағдарламаны орнату немесе өзін жаңарту үшін бағдарламаланған. Бұл бағдарламаның қандай екені белгісіз, бірақ вирус нұсқаларының бұрынғыларында WinGate прокси-сервері – заңды өнім – спамдерге сұраныссыз электрондық пошта тарату үшін артқы есік ретінде пайдалануға мүмкіндік беретін конфигурацияда орнатылған. Sobig құрты Microsoft Visual C++ компиляторымен жазылған және кейін tElock деп аталатын деректерді сығыстыру бағдарламасымен сығылған. Собиг.F құрты 2003 жылдың 10 қыркүйегінде өзін-өзі деактивациялады. Сол жылдың 5 қарашасында Microsoft компаниясы Sobig құртын жасаған адамды ұстауға көмектесетін ақпарат үшін 250 000 доллар сыйақы жариялады. Руслан Ибрагимов құрттың бастапқы жасаушысы деп есептеледі, бірақ бұл әлі расталмаған.